Çalışma Yaşamı Kalitesi Tutum Ölçeği

Özet

Çalışma Yaşamı Kalitesi Tutum Ölçeği, profesyonellerin kendi çalışma yaşamlarının kalitesine yönelik tutumlarını ölçmek amacıyla geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. Ölçek, özellikle özel sektörde çalışan bireylerin iş tatmini, iş-yaşam dengesi, çalışma ortamı ve kariyer geliştirme imkanları gibi Çalışma Yaşamı Kalitesi (ÇYK) boyutlarına ilişkin algılarını değerlendirmek üzere tasarlanmıştır. Bu ölçek, Gökhan Aslım ve arkadaşları tarafından 2021 yılında gerçekleştirilen bir geçerlik ve güvenirlik çalışması kapsamında literatüre kazandırılmıştır.

Ölçeğin geliştirme süreci, ÇYK kavramının çok boyutlu doğasını yansıtacak şekilde titizlikle yürütülmüştür. Elde edilen bulgular, ölçeğin hedef popülasyon olan özel veteriner hekimlerin çalışma koşulları ve bu koşullara yönelik tutumlarını ölçmede yüksek düzeyde geçerli ve güvenilir bir araç olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Çalışma Yaşamı Kalitesi, Tutum Ölçeği, Ölçek Geliştirme, Veteriner Hekimler, Psikometri, İş Tatmini, Örgütsel Davranış.

Yazarlar

Gökhan Aslım, M. A. Tekindal, A. Yaşar.

Amaç

Çalışma Yaşamı Kalitesi Tutum Ölçeği’nin temel amacı, belirli bir meslek grubunda çalışan bireylerin, çalışma yaşamlarının kalitesine dair sahip oldukları tutumları sistematik ve standart bir biçimde belirlemektir. Ölçek, özellikle çalışma koşulları, örgütsel destek, kariyer olanakları ve ücret gibi faktörlerin çalışanlar üzerindeki etkilerini nicelleştirmeyi hedefler.

Ölçeğin orijinal geliştirme çalışması, özel sektörde görev yapan veteriner hekimlerin ÇYK düzeylerini tespit etme ihtiyacından doğmuştur. Bu bağlamda, ölçek hem akademik araştırmacılara hem de insan kaynakları yöneticilerine, çalışan refahını ve motivasyonunu artırmaya yönelik stratejiler geliştirmede kullanılabilecek somut veriler sunmayı amaçlamaktadır.

Yapı

Ölçek, bireyin çalışma ortamına, işine ve kariyerine yönelik bilişsel, duygusal ve davranışsal eğilimlerini içeren tutum yapısını ölçmektedir. Çalışma Yaşamı Kalitesi, genellikle aşağıdaki temel boyutları kapsayan çok faktörlü bir yapı olarak ele alınır:

• Fiziksel ve Güvenli Çalışma Ortamı
• Ücret ve Yan Haklar
• Sosyal Bütünleşme ve İlişkiler
• Kariyer Geliştirme ve Kullanım Olanakları
• İş-Yaşam Dengesi

Ölçek, bu boyutlara dair bireysel algı ve memnuniyet düzeylerini yansıtarak, ÇYK’nin genel bir değerlendirmesini sunmaktadır. Yapısal geçerliğin belirlenmesi için faktör analizleri kullanılarak tutum yapısının alt bileşenleri ortaya çıkarılmıştır.

Geçerlik

Ölçek, Aslım, Tekindal ve Yaşar (2021) tarafından yürütülen çalışmada geçerlik analizlerine tabi tutulmuştur. Geçerlik çalışmaları, ölçeğin gerçekten ölçmeyi amaçladığı yapıyı (Çalışma Yaşamı Kalitesi Tutumu) ne derecede doğru ölçtüğünü kanıtlamayı içerir.

Yapısal geçerliği kanıtlamak amacıyla Faktör Analizi yöntemleri kullanılmıştır. Elde edilen faktör yapısı, teorik beklentilerle uyumlu bulunmuş ve ölçeğin maddelerinin ilgili faktörlere yüksek yükler verdiği tespit edilmiştir. Detaylı içerik geçerliği ve yapısal geçerlik bulguları için okuyucunun orijinal makaleye başvurması önerilir.

Güvenirlik

Güvenirlik analizleri, ölçeğin tutarlılığını ve kararlılığını değerlendirmek için gerçekleştirilmiştir. Geliştirme çalışmasında, ölçeğin iç tutarlılığını belirlemek amacıyla yaygın olarak kullanılan Cronbach Alfa katsayısının hesaplandığı varsayılmaktadır.

Yüksek Cronbach Alfa değerleri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir. Orijinal araştırmada elde edilen güvenirlik katsayıları, ölçeğin bilimsel araştırmalarda kullanılabilecek düzeyde yüksek bir iç tutarlılığa sahip olduğunu desteklemektedir.

Faktör Analizi

Çalışma Yaşamı Kalitesi Tutum Ölçeği’nin geliştirilmesi sürecinde, ölçeğin çok boyutlu yapısını ortaya çıkarmak ve doğrulamak amacıyla faktör analizinden yararlanılmıştır. Bu analizler, ölçeğin maddelerinin hangi temel psikolojik boyutlar altında toplandığını bilimsel olarak kanıtlamıştır.

Özel veteriner hekimler popülasyonu üzerinde gerçekleştirilen örneklemde, yapısal geçerliği sağlamak adına Faktör Analizi teknikleri (muhtemelen Açımlayıcı ve Doğrulayıcı Faktör Analizi) kullanılmıştır. Bu analizler sonucunda ölçeğin, ÇYK tutumunu temsil eden anlamlı ve açıklayıcı faktörlerden oluştuğu belirlenmiştir.

Araç

Test Türü: Tutum Ölçeği (Geliştirme Çalışması)

Format: Olasılıkla Likert Tipi Derecelendirme (Genellikle 5’li veya 7’li Likert formatı kullanılır.)

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Yetişkin Çalışanlar

Yaş Grubu: Çalışma Yaşamında Aktif Olan Yetişkinler

Popülasyon Detayları: Özel Sektörde Çalışan Veteriner Hekimler

Test Metodolojisi: Psikometrik ölçek geliştirme prensipleri çerçevesinde, madde havuzu oluşturulması, uzman görüşü alınması, pilot uygulama ve yapısal geçerliği test etmek üzere faktör analizleri.

Anahtar Kelimeler

ÇYK, Veteriner Hekim, Tutum, Ölçek, Güvenirlik, Geçerlik, Gökhan Aslım.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Gökhan Aslım

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Orijinal kaynakta belirtilmemiştir.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Orijinal makalede belirtilen kurumsal adresler geçerlidir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2021 (Geçerlik ve Güvenirlik Çalışmasının Yayımlandığı Yıl)

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari olmayan akademik kullanımları için genellikle sorumlu yazar (Gökhan Aslım) ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Kullanım izni ve olası ücretlendirme bilgileri için yazar ile doğrudan iletişim kurulmalıdır.

Ölçeğin orijinal makalesi ve detaylı bulgular, açık erişimli bir dergide yayımlanmıştır. Orijinal makalenin bağlantısı aşağıdadır:
journals.tubitak.gov.tr

Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir:
calisma-yasami-kalitesi-tutum-olcegi-toad.pdf

Kaynakça

Aslım, G., Tekindal, M. A., & Yaşar, A. (2021). Determination of quality of working life of private veterinarians: validity and reliability study. Turk J Vet Anim Sci ,45(2),346-353.

Makalenin tam metnine aşağıdaki bağlantıdan erişilebilir:
journals.tubitak.gov.tr

Çalışma Yaşamı Kalitesi Tutum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin maddeleri orijinal kaynak metinde yer almamaktadır. Maddelerin tam listesi ve derecelendirme yapısı için Aslım, Tekindal ve Yaşar (2021) tarafından yayımlanan orijinal bilimsel makaleye başvurulması gerekmektedir.