Çalışma İradesi Ölçeği

Özet

Çalışma İradesi Ölçeği (ÇİÖ), bireylerin mesleki hedeflerine ulaşma yolunda karşılaştıkları engellere rağmen sebat etme, çaba gösterme ve öz-düzenleme becerilerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. Ölçek, Ayşenur Büyükgöze-Kavas ve Şerife Ünal tarafından 2019 yılında Türkçe’ye uyarlanmıştır. Bu uyarlama çalışması, ölçeğin Türk kültürüne özgü geçerlik ve güvenirlik özelliklerini detaylıca incelemiş ve Kariyer Psikolojik Danışmanlığı alanında kullanıma uygunluğunu bilimsel yöntemlerle kanıtlamıştır. ÇİÖ, özellikle kariyer kararı verme süreçlerinde bireysel iradi kontrol mekanizmalarının anlaşılmasına önemli katkılar sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Çalışma İradesi, Volition, Kariyer Gelişimi, Öz-Düzenleme, Psikometrik Ölçek, Uyarlama, Geçerlik, Güvenirlik.

Yazarlar

Ayşenur Büyükgöze-Kavas, Şerife Ünal.

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, bireylerin kariyer hedeflerine ulaşmak için gerekli olan motivasyonel ve iradi süreçleri nicel olarak değerlendirmektir. Bu bağlamda, ölçek; bireyin zorluklar karşısında hedefine bağlı kalma, dikkatini dağıtan unsurları yönetme ve uzun vadeli mesleki amaçlar doğrultusunda bilinçli çaba gösterme yeteneğini ölçer.

Çalışma İradesi Ölçeği, özellikle kariyer danışmanlığı ve eğitim psikolojisi alanlarında kullanılmak üzere tasarlanmıştır. Danışmanlara, danışanlarının kariyer hedeflerine yönelik içsel kaynaklarını ve potansiyel engellerini belirleme konusunda somut veriler sunarak müdahale stratejilerinin geliştirilmesine olanak tanır.

Yapı

Ölçek, kariyer psikolojisi literatüründe merkezi bir rol oynayan “Çalışma İradesi” (Work Volition) yapısını ölçmektedir. Bu yapı, bilişsel ve motivasyonel süreçlerin ötesinde, bireyin amaçlarına ulaşmak için niyetlerini eyleme dönüştürme kapasitesini ifade eder. Çalışma iradesi, genellikle kariyer kararlılığı, öz-yeterlik ve hedef belirleme gibi diğer yapılarla güçlü bir korelasyon içindedir.

Çalışma İradesi, kariyer bağlamında sadece ne yapılacağını bilmekle değil, aynı zamanda yapılması gerekeni sürdürme kararlılığıyla ilgilidir. Bu ölçek, bireyin kariyer hedeflerine yönelik niyetini koruma ve eylem planlarını uygulama becerisinin farklı boyutlarını değerlendirir.

Geçerlik

Büyükgöze-Kavas ve Ünal (2019) tarafından yürütülen uyarlama çalışmasında, ölçeğin yapısal geçerliğini test etmek amacıyla çeşitli analizler kullanılmıştır. Orijinal ölçeğin teorik yapısının Türk örnekleminde de tutarlı bir şekilde ortaya çıktığını göstermek için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır.

Çalışmada, ölçeğin ilgili teorik yapılarla beklenen yönde ilişkiler kurup kurmadığı da incelenmiştir. Bu kapsamda, ölçüt bağıntılı geçerlik kanıtları sağlanarak, Çalışma İradesi Ölçeği’nin kariyer alanındaki diğer geçerli ölçüm araçlarıyla anlamlı korelasyonlar gösterdiği tespit edilmiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılık güvenirliği, Cronbach Alfa katsayısı hesaplamalarıyla incelenmiştir. Uyarlama çalışmasında elde edilen katsayılar, ölçeğin hem genel toplam puanı hem de varsayılan alt boyutları için yüksek düzeyde tutarlılık sergilemiştir. Bu sonuçlar, maddelerin ölçülmek istenen psikolojik yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir.

İç tutarlılığa ek olarak, ölçeğin zamana karşı kararlılığını değerlendirmek amacıyla test-tekrar test güvenirlik analizleri de yapılmıştır. Bu analizler, belirli bir zaman aralığı sonrasında dahi ölçüm sonuçlarının istikrarlı olduğunu ve rastgele hatalardan minimum düzeyde etkilendiğini ortaya koymuştur.

Faktör Analizi

Türkçe uyarlama sürecinde, Çalışma İradesi Ölçeği’nin orijinal faktör yapısının kültürel bağlamda korunup korunmadığını belirlemek temel hedeflerden biri olmuştur. Bu amaçla, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) metodu kullanılmıştır.

DFA sonuçları, model uyum indekslerinin (örneğin, RMSEA, CFI, TLI) kabul edilebilir sınırlarda olduğunu göstermiştir. Bu durum, orijinal ölçeğin boyut yapısının Türk örnekleminde de geçerli olduğunu ve ölçeğin çok boyutlu yapısının korunduğunu kanıtlamıştır.

Araç

Test Tipi: Uyarlama

Format: Genellikle Likert tipi derecelendirme (Örn: Hiç Katılmıyorum – Tamamen Katılıyorum).

Language Available: Türkçe

Population Group: Üniversite öğrencileri, genç yetişkinler ve çalışan yetişkinler.

Age Group: 18 yaş ve üzeri.

Population Details: Uyarlama çalışması genellikle üniversite öğrencileri üzerinde gerçekleştirilmiştir; ancak kariyer gelişimi bağlamında genel yetişkin popülasyonuna uygulanabilir.

Test Methodology: Öz-bildirim ölçeği. Bireylerin kendi iradi davranışlarını ve eğilimlerini değerlendirmelerine dayanır.

Anahtar Kelimeler

Kariyer Kararlılığı, Öz-Yeterlik, İrade, Kariyer Planlama, Psikometri, Yapı Geçerliği, İç Tutarlılık.

[quads id=5]

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar)

Correspondence Address: Ayşenur Büyükgöze-Kavas (Sorumlu Yazar olarak belirtilmiştir.)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin Türkçe uyarlama çalışması 2019 yılında yayınlanmıştır. Ölçeğin akademik veya araştırma amaçlı kullanımı için sorumlu yazar Ayşenur Büyükgöze-Kavas ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi önerilmektedir.

Orijinal makaleye Dergipark üzerinden erişim sağlanabilir: dergipark.org.tr.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: calisma-iradesi-olcegi-toad.pdf.

Referanslar

Büyükgöze-Kavas, A. ve Ünal, Ş. (2019). Çalışma İradesi Ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kariyer Psikolojik Danışmanlığı Dergisi, 2(2), 194-214.

[quads id=5]

Çalışma İradesi Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır.