Bütünleyici Umut Ölçeği

Özet

Bütünleyici Umut Ölçeği‘nin (BUÖ) bu akademik girişi, ölçeğin Türkçe kültürüne uyarlama çalışmasına dayanmaktadır. Ölçek, bireylerin umut düzeylerini çok boyutlu bir yapıda ölçmek amacıyla geliştirilmiş olup, Hakan Sarıçam ve Ahmet Akın tarafından 2013 yılında Türkçe’ye adapte edilmiştir. Bu çalışma, orijinal ölçeğin geçerlik ve güvenirlik analizlerini yaparak Türk örnekleminde psikometrik özelliklerinin incelenmesini hedeflemiştir.

Uyarlama çalışması, ölçeğin Türk popülasyonunda da geçerli ve güvenilir bir araç olduğunu doğrulamış, böylece psikoloji ve eğitim bilimleri alanında umut kavramını değerlendirmek için sağlam bir ölçüm aracı sağlamıştır.

Anahtar Kelimeler

Bütünleyici Umut Ölçeği, Umut, Uyarlama, Geçerlik, Güvenirlik, Psikometrik Özellikler, Hakan Sarıçam, Ahmet Akın.

Yazarlar

Hakan Sarıçam, Ahmet Akın.

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, bireylerin geleceğe yönelik olumlu beklentilerini, hedeflerine ulaşma yollarını ve içsel kaynaklarını kapsayan bütünleyici bir umut yapısını ölçmektir. Orijinal ölçeğin Türk kültür ve dil yapısına uygunluğunu test ederek, alandaki araştırmacılara sağlam bir ölçüm aracı sunulması hedeflenmiştir.

Adaptasyon çalışması, ölçeğin maddelerinin dilsel eşdeğerliğini sağlamanın yanı sıra, Türk popülasyonunda da orijinal yapısal özelliklerini koruyup korumadığını belirlemek için kapsamlı istatistiksel analizler içermiştir.

Yapı

Bütünleyici Umut Ölçeği, umudu tek boyutlu bir kavram olmaktan çıkarıp, bilişsel, duygusal ve davranışsal unsurları içeren çok boyutlu bir yapı olarak ele alır. Ölçek, bireyin amaçlarına ulaşma kapasitesine olan inancını (yol düşüncesi) ve bu amaçlara yönelik motivasyonunu (ajans düşüncesi) değerlendirir. Bu bütünleyici yaklaşım, umudun sadece pasif bir dilek değil, aynı zamanda aktif bir psikolojik kaynak olduğunu vurgular.

Geçerlik

Bütünleyici Umut Ölçeği’nin Türkçe uyarlama çalışmasında (Sarıçam & Akın, 2013), ölçeğin yapısal geçerliğini test etmek amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. DFA sonuçları, orijinal ölçeğin çok faktörlü yapısının Türk örnekleminde de kabul edilebilir uyum indeksleri ile doğrulandığını göstermiştir.

Çalışma ayrıca, ölçeğin diğer teorik olarak ilişkili yapılarla (örneğin, yaşam doyumu veya iyimserlik) olan korelasyonlarını inceleyen ölçüt bağıntılı geçerlik çalışmalarını da içermiştir. Elde edilen korelasyonlar, ölçeğin teorik beklentilerle uyumlu olduğunu ve ölçmek istediği yapıyı başarıyla ölçtüğünü kanıtlamaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılığını değerlendirmek amacıyla yapılan güvenirlik analizlerinde, genellikle Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı hesaplanmıştır. Sarıçam ve Akın (2013) tarafından yürütülen çalışmada, elde edilen Cronbach Alfa katsayılarının yüksek düzeyde olduğu ve ölçek maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü kanıtladığı belirtilmektedir.

Ek olarak, ölçeğin zamana karşı kararlılığını belirlemek için test-tekrar test güvenirlik yönteminin de kullanıldığı ve kararlılık katsayılarının yeterli düzeyde olduğu raporlanmıştır. Bu psikometrik bulgular, Bütünleyici Umut Ölçeği’nin Türkçe formunun güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu desteklemektedir.

Faktör Analizi

Uyarlama sürecinde gerçekleştirilen Faktör Analizi, ölçeğin orijinal yapısının kültürel bağlamda korunup korunmadığını incelemiştir. Yapısal eşitliği test etmek amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır. DFA sonuçları, orijinal ölçek yapısının Türk örnekleminde de geçerli olduğunu ve faktör yüklerinin yüksek olduğunu göstermiştir.

Bu analizler, ölçek maddelerinin, teorik olarak belirlenen umut boyutlarını doğru bir şekilde temsil ettiğini ve istatistiksel olarak anlamlı bir yapı oluşturduğunu doğrulamıştır. Bu durum, ölçeğin yapısal geçerliğini güçlendiren temel bulgulardan biridir.

Araç

Test Type: Uyarlama

Format: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale)

Language Available: Türkçe

Population Group: Yetişkinler, Üniversite Öğrencileri (Uyarlama çalışması ağırlıklı olarak üniversite öğrencileri üzerinde gerçekleştirilmiştir.)

Age Group: 18 yaş ve üzeri

Population Details: Türk kültürüne özgü bir örneklem üzerinde geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılmıştır.

Test Methodology: 6’lı Derecelendirme formatı kullanılmıştır (1= Kesinlikle Katılmıyorum – 6= Kesinlikle Katılıyorum ). Puanlama, maddelerin toplanmasıyla elde edilir; yüksek puanlar, bireyin daha yüksek bütünleyici umut düzeyine sahip olduğunu gösterir.

Anahtar Kelimeler

Psikometri, Ölçme ve Değerlendirme, Bütünleyici Umut, Faktör Yapısı, Cronbach Alfa, Adaptasyon Çalışması.

[quads id=5]

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilgi kaynakta belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: Bilgi kaynakta belirtilmemiştir.

Correspondence Address: Hakan Sarıçam (Sorumlu Yazar İletişim: [email protected])

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin Türkçe uyarlama çalışması 2013 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin akademik veya ticari amaçlı kullanımı için gerekli izinler, sorumlu yazar Hakan Sarıçam ile iletişime geçilerek alınmalıdır.

Uyarlama çalışmasının orijinal makalesine ve PDF dökümanına aşağıdaki bağlantılardan ulaşılabilir:

• Makale Bağlantısı: dergipark.ulakbim.gov.tr
• PDF Dökümanı: butunleyici-umut-olcegi-toad.pdf

Referanslar

• Sarıçam, H. ve Akın, A. (2013). Bütünleyici Umut Ölçeğinin Türkçeye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6 ( 15 ), 291-302.

[quads id=5]

Bütünleyici Umut Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal maddeleri, sağlanan kaynak içerikte açıkça belirtilmemiştir. Maddelerin tam listesi ve puanlama detayları için yayımlanan makaleye başvurulması gerekmektedir.