Pedagojik Yeterlik Algısı Ölçeği

Özet

Pedagojik Yeterlik Algısı Ölçeği, öğretmen adaylarının pedagojik yeterlik algılarını ölçmek amacıyla 2017 yılında Abdullah Adıgüzel tarafından geliştirilmiş bir öz bildirim aracıdır. Bu ölçek, ders öncesi hazırlık, dersin giriş etkinlikleri, dersin geliştirme etkinlikleri ve dersin sonuç etkinlikleri gibi öğretim sürecinin çeşitli boyutlarına odaklanmaktadır. Ölçek, gelecekteki eğitimcilerin temel öğretim görevlerini yerine getirme konusundaki öz yeterliklerini ve algılanan hazırlık düzeylerini değerlendirmek için yapılandırılmış bir çerçeve sunarak, öğretmen eğitimi ve mesleki gelişim anlayışına katkıda bulunmaktadır.

Ölçek, öğretmen adaylarının kendi pedagojik yetkinliklerine dair algılarını derinlemesine inceleyerek, eğitim programlarının ve uygulamalı deneyimlerin ihtiyaçlara göre uyarlanmasına olanak tanır. Böylece, öğretmen yetiştirme süreçlerinde güçlü ve geliştirilmesi gereken alanların belirlenmesine yardımcı olur ve daha etkili ve yansıtıcı öğretmenlerin yetiştirilmesine katkıda bulunur.

Anahtar Kelimeler

Pedagojik yeterlik, öğretmen adayları, algı, ölçme aracı, Likert ölçeği, eğitim psikolojisi.

Yazarlar

Abdullah Adıgüzel

Amaç

Pedagojik Yeterlik Algısı Ölçeği‘nin temel amaçı, öğretmen adaylarının kendi pedagojik yeterlik algı düzeylerini sistematik bir şekilde ölçmektir. Ölçek, planlamadan uygulamaya ve değerlendirmeye kadar tüm öğretim süreci boyunca gelecekteki eğitimcilerin kendi yeteneklerini nasıl algıladıklarına dair kapsamlı bir değerlendirme sağlamayı hedefler. Bu ölçüm, öğretmen yetiştirme programlarında güçlü alanları ve daha fazla geliştirilmesi gereken alanları belirlemek için kritik öneme sahiptir.

Ölçek, öğretmen eğitimi kurumları için değerli içgörüler sunarak, müfredatları ve pratik deneyimleri öğrencilerin ihtiyaçlarına daha iyi uyacak şekilde tasarlamalarını sağlar. Adayların yeterlilik algılarını anlayarak, eğitimciler pratik becerileri geliştirmek ve güveni artırmak için hedefe yönelik müdahaleler tasarlayabilir, böylece sınıf için daha etkili ve yansıtıcı öğretmenler yetiştirebilirler.

Yapı

Pedagojik Yeterlik Algısı Ölçeği, öğretim ve öğrenme sürecinin ardışık aşamalarını yansıtan dört ana boyut etrafında yapılandırılmıştır. Bu boyutlar, algılanan pedagojik yeterlik yapısını topluca oluşturmaktadır. Belirlenen alt yapılar şunlardır: Ders Öncesi Hazırlık Çalışmaları, Dersin Giriş Etkinlikleri, Dersin Geliştirme Etkinlikleri ve Dersin Sonuç Etkinlikleri.

Her boyut, etkili öğretim için temel olan belirli davranış ve beceriler kümesini kapsar. Bu çok boyutlu yapı, bireyin algılanan yeterliliğine dair nüanslı bir anlayışa izin vererek, pedagojik alandaki belirli güçlü veya zayıf yönleri vurgulamak için tek bir küresel puanın ötesine geçer. Ölçek, pedagojik yeterlik gibi karmaşık bir yapıyı gözlemlenebilir ve öz bildirime dayalı bileşenlere dönüştürerek işlevsel hale getirir.

Geçerlik

Sağlanan kaynak içeriğinde, Pedagojik Yeterlik Algısı Ölçeği‘nin geçerlik (validity) ile ilgili spesifik detaylar bu özet içinde açıkça belirtilmemiştir. Ancak, ölçeğin *Turkish Journal of Education* gibi hakemli bir akademik dergide yayınlanması, geliştirme sürecinde çeşitli geçerlik çalışmalarının yapıldığını güçlü bir şekilde ima etmektedir. Bu çalışmalar genellikle, ölçeğin ölçmek istediği şeyi doğru bir şekilde ölçtüğünden emin olmak için içerik geçerliği, yapı geçerliği (örn. faktör analizi yoluyla) ve ölçüt geçerliğini içerir.

Ölçeğin psikometrik özellikleri ve geçerliğine dair spesifik kanıtları ayrıntılı olarak anlamak için Adıgüzel (2017) tarafından kaleme alınan tam araştırma makalesine başvurulması önerilir. Ölçek geliştirme süreci, genellikle uzman görüşü, pilot testler ve istatistiksel analizler gibi titiz adımları içerir ve ölçek puanlarından elde edilen yorumların uygunluğunu ve anlamlılığını sağlamayı hedefler.

Güvenirlik

Geçerlik bilgisine benzer şekilde, sağlanan özet, Pedagojik Yeterlik Algısı Ölçeği için güvenirlik (reliability) katsayılarını açıkça detaylandırmamaktadır. Güvenirlik, ölçümün zaman içinde ve farklı maddeler arasında tutarlılığını ve istikrarını ifade eder. Ölçek geliştirme sürecinde, yaygın güvenirlik ölçütleri arasında iç tutarlılık (örn. Cronbach alfa) ve test-tekrar test güvenirliği bulunur.

Burada spesifik değerler sağlanmamış olsa da, ölçeğin bilimsel bir bağlamda geliştirilmesi ve yayınlanması, yeterli güvenirlik değerlendirmelerinin yapıldığını düşündürmektedir. Spesifik güvenirlik tahminleri (örn. genel ölçek ve alt boyutları için iç tutarlılık katsayıları) ile ilgilenen araştırmacıların, Adıgüzel (2017) tarafından yazılan orijinal makalenin tam metodoloji bölümüne başvurmaları gerekmektedir. Yüksek güvenirlik sağlamak, ölçeğin tutarlı sonuçlar vermesini sağlamak ve toplanan verilerin güvenilirliğini artırmak için hayati öneme sahiptir.

Faktör Analizi

Sağlanan özet, bir faktör analizi sonuçlarını açıkça belirtmese de, ölçek maddelerinin dört farklı tematik gruba (Ders Öncesi Hazırlık Çalışmaları, Dersin Giriş Etkinlikleri, Dersin Geliştirme Etkinlikleri ve Dersin Sonuç Etkinlikleri) net bir şekilde kategorize edilmesi, ölçeğin geliştirilmesi sırasında keşfedici veya doğrulayıcı bir faktör analizinin yapıldığını güçlü bir şekilde düşündürmektedir. Bu tür bir istatistiksel analiz, maddelerin ölçtüğü temel gizli yapıları veya boyutları belirlemek için ölçek yapımında temeldir.

Faktör analizi, pedagojik yeterlik algısının varsayılan dört faktörlü yapısını doğrulamak, her bir kategori içindeki maddelerin ilgili faktörlerine anlamlı bir şekilde yüklendiğini ve faktörlerin yeterince farklı olduğunu sağlamak için kullanılmış olacaktır. Böyle bir analiz, ölçeğin yapı geçerliği için önemli kanıtlar sunar ve maddelerin pedagojik yeterlik kavramının teorik boyutlarını temsil etmek üzere nasıl bir araya geldiğini gösterir. Ayrıntılı faktör yükleri ve model uyum indeksleri için orijinal araştırma makalesine başvurulmalıdır.

Araç

Test Türü: Geliştirme

Format: Ölçek, 5’li Likert ölçeği kullanılarak yanıtlanır; bu ölçek 5 (Her Zaman) ile 1 (Hiçbir Zaman) arasında değişmektedir. Bu format, katılımcıların pedagojik davranış ve inançlarının algılanan sıklığını veya derecesini ifade etmelerini sağlar.

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Ölçek, öğretmen adayları için tasarlanmıştır.

Yaş Grubu: Genellikle öğretmen adayları üniversite öğrencileridir, bu da hedef yaş grubunu geç ergenlikten erken yetişkinliğe (yaklaşık 18-25+ yaş) yerleştirir.

Popülasyon Detayları: Ölçek, öğretmenlik mesleğine hazırlanmakta olan öğretmen eğitimi programlarına kayıtlı bireyler için tasarlanmıştır. Sınıf içi öğretim ve yönetim becerileri ve hazırlıklarına ilişkin öz algılarını değerlendirir.

Test Metodolojisi: Pedagojik Yeterlik Algısı Ölçeği, bireylerin kişisel algılarını ölçmek için uygulanan bir öz bildirim anketidir. Araştırma bağlamına bağlı olarak bireysel veya grup ortamında tamamlanabilir.

Anahtar Kelimeler

Öğretmen eğitimi, eğitim psikolojisi, ders yönetimi, sınıf yönetimi, pedagojik beceriler, öğretim yöntemleri.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi verilmemiştir.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Düzce Üniversitesi (E-posta alanı üzerinden çıkarım yapılmıştır).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Kullanım izinleri ve ölçeğin kullanımıyla ilgili ücretlendirme hakkında doğrudan bilgi sağlanmamıştır. Akademik amaçlı kullanımlar için genellikle yazarla iletişime geçilmesi tavsiye edilir. Ölçeğin geliştirildiği ve yayımlandığı yıl 2017‘dir.

Kaynaklar

• Adıgüzel, A. (2017). The relationship between teacher candidates’ pedagogical competence perceptions and their attitudes about teaching profession. Turkish Journal of Education, 6(3), 113-127. https://doi.org/10.19128/turje.296481
• Makaleye Dergipark üzerinden erişim için: dergipark.org.tr

[quads id=5]

Pedagojik Yeterlik Algısı Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ders Öncesi Hazırlık Çalışmaları

1. Ders öncesi sınıf temizliğine özen gösterme.
2. Dersin özelliğine uygun olarak ders öncesi yeteri kadar hazırlık yapma.
3. Derse başlamadan önce sınıf kurallarını öğrencilerle belirleme.
4. Sınıfta olası istenmeyen davranışlara karşı önceden önlem alma.

Dersin Giriş Etkinlikleri

5. Öğrencilerin yararlanacakları kaynaklar ile ders araç gereçlerini hazırlama.
6. Derste işlenecek konu hakkında öğrencilerin neler bildiklerini öğrenmeye çalışma.
7. Derse başlarken öğrencilerin ilgisini çekecek ve derse katılımlarını sağlayacak bir başlangıç yapma.
8. Öğrencilerin konuyu öğrenmeleri için merak ve güdülerini harekete geçirme.
9. Sınıfta işlenecek konuya uygun öğretim ortamı oluşturmaya yönelik fiziksel düzenlemeler yapma.
10. Dersin amaçlarını belirleme ve ön öğrenmelerle ilişkilendirme.
11. Dersin başında öğrenciyi derse hazırlayıcı etkinlikler yapma.
12. Öğrencilerin kendilerini özgürce ifade edebilecekleri demokratik bir öğrenme ortamı oluşturma.

Dersin Geliştirme Etkinlikler

13. Koşullara uygun öğretim yöntem ve tekniklerini seçip kullanma.
14. Öğrencilerin yaptıkları hataları birer öğrenme fırsatı olarak görme.
15. Demokratik tutum ve davranışlara özen gösterme.
16. Öğrencilerin görüşlerine karşı hoşgörülü ve saygılı davranma.
17. Öğrencilere tutarlı ve dengeli davranma.
18. Ders hızını öğrencinin öğrenme düzeyine göre ayarlama.
19. Ses tonunu ve vurgulamaları uygun şekilde ayarlama.
20. Öğrencilerin, yanıt ve yorumlarını sabırla dinleme.
21. Önemli söylem ve davranışları sıkça tekrarlama.
22. Sınıftaki her öğrenciye ismiyle hitap etme.

Dersin Sonuç Etkinlikleri

23. Ölçme sonucunda öğrencilerin yanlış ve hatalarını gösterip düzeltme.
24. Dersin sonunda öğrencilerin ne öğrendiğini, hangi davranışları kazandığını kontrol etme.
25. Dersin ne zaman biteceğini öğrencilere birkaç dakika önceden bildirme.
26. Öğretmenin, bütün öğrenciler sınıftan ayrıldıktan sonra sınıftan ayrılma.
27. Öğrencileri değerlendirmede katı sınırlamalar yerine alternatifler sunma.
28. Değerlendirme biçim ve kurallarını öğrencilerle belirleme.
29. Süreç değerlendirme yaklaşımlarını benimseme.