Bilgisayar Destekli Eğitime İlişkin Öz Yeterlilik Algısı Ölçeği

Özet

Öz Yeterlilik Algısı Ölçeği, Ali Arslan tarafından 2006 yılında geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçeğin temel amacı, bireylerin Bilgisayar Destekli Eğitim süreçlerine ilişkin algıladıkları yeterlilik düzeylerini ölçmektir. Ölçek, tek boyutlu bir yapıya sahiptir ve toplam 20 maddeden oluşmaktadır. Yapılan psikometrik analizler sonucunda ölçeğin yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğu (Cronbach Alpha = 0.94) ve faktör analizi için uygun istatistiksel koşulları sağladığı (KMO = 0.86) tespit edilmiştir. Ölçek, 5’li Likert tipi derecelendirme sistemi kullanılarak yanıtlanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Öz Yeterlilik Algısı, Bilgisayar Destekli Eğitim, Cronbach Alpha, KMO, Psikometrik Ölçek, Eğitim Teknolojisi.

Yazarlar

Ali Arslan

Amaç

Bilgisayar Destekli Eğitime İlişkin Öz Yeterlilik Algısı Ölçeği, bireylerin bilgisayar teknolojilerini öğrenme ve bunları eğitim ortamlarında etkili bir şekilde kullanma kapasitelerine dair inançlarını ve güven düzeylerini saptamak amacıyla geliştirilmiştir. Bu araç, özellikle eğitim bilimleri ve teknoloji entegrasyonu alanlarında, öğrencilerin veya öğretmenlerin teknoloji kullanımına yönelik psikolojik bariyerlerini veya teşvik edici algılarını belirlemek için kritik bir öneme sahiptir.

Ölçeğin geliştirilmesindeki temel motivasyon, teknoloji kullanımının yaygınlaştığı eğitim ortamlarında bireysel yeterlilik algısının başarı ve adaptasyon üzerindeki güçlü etkisini ölçebilecek geçerli ve güvenilir bir araç sağlamaktır.

Yapı

Ölçek, sosyal bilişsel teori çerçevesinde tanımlanan öz yeterlilik (Self-Efficacy) yapısını ölçmektedir. Bu yapı, bireyin belirli bir görevi başarıyla yerine getirebileceğine dair kişisel yargısını ifade eder. Bu ölçek özelinde yapı, bireyin bilgisayarları öğrenme, kullanma ve bunları eğitimsel amaçlar doğrultusunda uygulama konusundaki güvenini kapsamaktadır.

Ölçek, yapılan faktör analizleri sonucunda tek bir boyutta toplanan 20 maddeden oluşmaktadır. Bu tek boyut, genel olarak Bilgisayar Destekli Eğitime yönelik algılanan yeterliliği temsil etmektedir. Bu monolitik yapı, ölçeğin odaklandığı psikolojik yapının spesifik ve tutarlı olduğunu göstermektedir.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliğini test etmek amacıyla faktör analizi yöntemleri kullanılmıştır. Bu analizlere hazırlık aşamasında, verilerin faktör analizi için uygunluğunu değerlendiren istatistiksel testler yapılmıştır.

• Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) Katsayısı: KMO değeri 0.86 olarak bulunmuştur. Bu değer, örneklem yeterliliğinin mükemmel düzeyde olduğunu ve verilerin faktör analizi için son derece uygun olduğunu göstermektedir.
• Barlett Küresellik Testi: Barlett Testi anlamlılık değeri 0.000 (p < 0.001) olarak tespit edilmiştir. Bu sonuç, değişkenler arasındaki korelasyon matrisinin birim matristen anlamlı ölçüde farklı olduğunu, yani veri setinin faktörleştirilebilir olduğunu doğrulamaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılığını belirlemek amacıyla Cronbach Alpha katsayısı hesaplanmıştır. Elde edilen güvenirlik katsayısı oldukça yüksektir.

• Cronbach Alpha İç Tutarlık Katsayısı: 0.94 olarak bulunmuştur. Bu yüksek katsayı, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü ve ölçeğin araştırma amaçları için üstün bir güvenilirliğe sahip olduğunu göstermektedir.

Faktör Analizi

Ölçek, keşfedici faktör analizi (KFA) kullanılarak geliştirilmiştir. Analizler sonucunda ölçeğin yapısının tek boyutlu olduğu belirlenmiştir. Bu tek boyutlu yapı, tüm 20 maddenin, bireylerin bilgisayar destekli eğitime yönelik genel öz yeterlilik algısını ölçmek üzere tasarlandığını teyit etmektedir.

Tek boyutlu yapının netliği ve yüksek faktör yükleri, ölçeğin yapısal olarak sağlam olduğunu ve ölçmek istediği tek bir psikolojik yapıyı başarıyla izole ettiğini göstermektedir.

Araç

Test Çeşidi: Geliştirme (Yeni bir ölçek olarak geliştirilmiştir)

Format: Öz bildirim (Self-Report) Ölçeği

Dil: Türkçe

Hedef Popülasyon: Eğitim alanında bilgisayar teknolojileriyle etkileşimde bulunan bireyler (Öğrenciler, öğretmen adayları veya eğitimciler).

Yaş Grubu: Genellikle üniversite öğrencileri ve yetişkin eğitimciler.

Popülasyon Detayları: Orijinal çalışmada üniversite düzeyindeki öğrencilere uygulanmıştır.

Ölçekleme Metodu: 5’li Likert Derecelendirme. (1= Kesinlikle Katılmıyorum – 5= Kesinlikle Katılıyorum)

Anahtar Kelimeler

Öz Yeterlilik, Eğitim Teknolojileri, Faktör Analizi, Kaiser-Meyer-Olkin, Barlett Testi, Tek Boyutlu Ölçek, Bilgisayar Destekli Eğitim.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Ali Arslan

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Kurumsal E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Sakarya Üniversitesi (Olası Kurum)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2006 yılında yayınlanmıştır. Kullanım izinleri ve telif hakları için doğrudan sorumlu yazar Ali Arslan ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Ölçeğin orijinal makalesi ve detaylı psikometrik bilgileri içeren makale bağlantısı (DOI/Journal Link) mevcuttur: efdergi.ibu.edu.tr.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: bilgisayar-destekli-egitime-iliskin-oz-yeterlilik-algisi-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Arslan, A. (2006). Bilgisayar Destekli Eğitime İlişkin Öz Yeterlilik Algısı Ölçeği. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(1), 191-198.

Bilgisayar Destekli Eğitime İlişkin Öz Yeterlilik Algısı Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmuş olup hiçbir şekilde değiştirilmemiştir.

• Ölçek, tek boyut ve 20 maddeden oluşmaktadır.
• Örnek Madde: Bilgisayarı öğrenme konusunda kendime oldukça güveniyorum.