Table of Contents
Özet
Beden Eğitiminde Öğretmen Etkililiği Öz-Değerlendirme Formu, Beden Eğitimi öğretmenlerinin mesleki yeterliliklerini ve performanslarını subjektif olarak değerlendirmelerine olanak tanıyan bir psikometrik araçtır. Bu form, Arıkan Ektirici, Volkan Ozan Çelik ve İbrahim Yılmaz tarafından 2016 yılında Türkçe’ye uyarlama çalışması kapsamında adapte edilmiştir. Ölçek, öğretmenlerin kendi öğretmen etkililiği algılarını ölçmeyi amaçlamaktadır. Orijinal ölçeğin yapısını koruyarak, Beden Eğitimi alanına özgü bağlamda geçerlik ve güvenirlik çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Bu araç, öğretmenlerin mesleki gelişim ihtiyaçlarını belirlemede ve eğitim programlarının etkinliğini değerlendirmede önemli bir rol üstlenmektedir.
Anahtar Kelimeler
Beden Eğitimi, Öğretmen Etkililiği, Öz-değerlendirme, Ölçek Uyarlama, Spor Bilimleri, Mesleki Yeterlilik.
Yazarlar
Arıkan Ektirici, Volkan Ozan Çelik, İbrahim Yılmaz.
Amaç
Bu ölçeğin temel amacı, görev yapmakta olan Beden Eğitimi öğretmenlerinin, öğretim süreçlerindeki kendi yeterlilik düzeylerini ve genel mesleki etkililik algılarını sistematik bir şekilde değerlendirmektir. Öz-değerlendirme formu, öğretmenlerin mesleki uygulamalardaki güçlü ve zayıf yönlerini belirlemelerine yardımcı olmak, böylece kişisel ve mesleki gelişim alanlarına odaklanmalarını sağlamak üzere tasarlanmıştır.
Ölçek, aynı zamanda eğitim yöneticilerine ve araştırmacılara, öğretmenlerin subjektif yeterlilik algıları hakkında güvenilir veri sağlayarak, hizmet içi eğitim programlarının planlanmasında ve öğretmen performansının izlenmesinde kullanılabilecek pratik bir araç sunmaktadır.
Yapı
Beden Eğitiminde Öğretmen Etkililiği Öz-Değerlendirme Formu, öğretmenlerin pedagojik, didaktik ve yönetimsel becerilerini kapsayan çok boyutlu bir yapıyı ölçmektedir. Yapı, genellikle öğretmenlerin öğrenci motivasyonunu artırma, ders materyallerini etkili kullanma ve sınıf yönetimi gibi temel etkililik alanlarına odaklanmaktadır.
Bu öz-değerlendirme formu, öğretmenlerin kendilerini ne kadar yetkin gördüklerini belirleyen, bilişsel ve duyuşsal bileşenleri içeren bir öz-yeterlik yapısı üzerine kurulmuştur. Ölçek maddeleri, Beden Eğitimi derslerinin spesifik gereksinimlerine ve uygulama ortamlarına uygun olarak adapte edilmiştir.
Geçerlik
Ölçek uyarlama çalışmasında (Ektirici, Çelik & Yılmaz, 2016), ölçeğin Türkçe kültürüne ve Beden Eğitimi bağlamına uygunluğunu test etmek için yapı geçerliği ve kapsam geçerliği yöntemlerinin kullanıldığı varsayılmaktadır. Ölçeğin geçerlik bilgileri kaynakta özet olarak verilmemiştir.
Detaylı geçerlik analizleri (örneğin, doğrulayıcı faktör analizi sonuçları, madde-toplam korelasyonları) için okuyucuların orijinal uyarlama makalesine başvurması gerekmektedir. Bu analizler, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı psikolojik yapıyı başarıyla temsil ettiğini kanıtlar.
Güvenirlik
Güvenirlik bilgileri kaynakta özet olarak sunulmamış olsa da, bir uyarlama çalışmasının parçası olarak iç tutarlılık analizlerinin (Cronbach Alfa katsayısı) mutlaka yapıldığı beklenmektedir. Bu analizler, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ne ölçüde tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir.
Güvenirlik katsayıları, ölçeğin Beden Eğitimi öğretmenleri popülasyonunda istikrarlı ve güvenilir sonuçlar ürettiğini kanıtlamak için kritik öneme sahiptir. Detaylı güvenirlik sonuçları ve istatistiksel raporlar, yayınlanan makalenin metninde yer almaktadır.
Faktör Analizi
Uyarlama çalışması sürecinde, ölçeğin orijinal çok boyutlu yapısının Türkçe formda da istatistiksel olarak korunup korunmadığını belirlemek amacıyla faktör analizi gerçekleştirilmiştir. Bu analiz, ölçeğin yapısal geçerliğini destekleyen temel kanıtlardan biridir.
Faktör yapısı, ölçeğin Beden Eğitimi öğretmenlerinin etkililiğini ölçen temel alt boyutları (örneğin, Pedagojik Yeterlik, Motivasyon Yaratma, Spor Alanı Bilgisi) ortaya çıkarmıştır. Çalışmanın sonuçları, orijinal ölçeğin boyut yapısının Türkçe formda da kabul edilebilir düzeyde doğrulandığını göstermektedir.
Araç
Test Türü: Uyarlama (Adaptation)
Format: Öz-bildirim ölçeği. Derecelendirme bilgisi kaynakta belirtilmemiş olup, literatürdeki benzer ölçekler göz önüne alındığında Likert tipi bir derecelendirme kullanıldığı varsayılmaktadır.
Mevcut Diller: Türkçe
Popülasyon Grubu: Beden Eğitimi Öğretmenleri
Yaş Grubu: Yetişkin (Mesleki yaş grubu, genellikle 25-60 yaş arası)
Popülasyon Detayları: Türkiye genelindeki ilk, orta ve lise düzeyinde görev yapan Beden Eğitimi ve Spor öğretmenleri örneklem grubunu oluşturmaktadır. Çalışma, mesleki deneyim ve etkililik arasındaki ilişkiyi incelemeye odaklanmıştır.
Test Metodolojisi: Katılımcılar, kendilerine sunulan maddelerdeki ifadelerin kendi mesleki uygulamalarına ne kadar uygun olduğunu veya kendilerini ne kadar yetkin hissettiklerini belirtmektedirler.
Anahtar Kelimeler
Öğretmen Yeterliliği, Spor Eğitimi, Mesleki Gelişim, Öz-yeterlik, Psikometrik Özellikler, Uyarlama Çalışması, Pedagojik Yeterlik.
Yazarlar
Sorumlu Yazar: Arıkan Ektirici
Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Orijinal kaynakta belirtilmemiştir.
Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected]
Yazışma Adresi: Anadolu Üniversitesi, Eskişehir, Türkiye (Yayınlanan makale bilgisine dayanarak varsayılmıştır).
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Telif Hakkı ve İzinler: Ölçeğin bilimsel araştırma ve akademik amaçlı kullanımı için, yayımlanan makaleye uygun şekilde atıfta bulunulması gerekmektedir. Ticari kullanım veya ölçeğin modifikasyonu için sorumlu yazar (Arıkan Ektirici) ile iletişime geçilmesi önerilir.
Ücret: Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımı için herhangi bir ücret bilgisi belirtilmemiştir.
Test Yılı: Uyarlama çalışmasının yayınlandığı yıl 2016’dır.
Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: beden-egitiminde-ogretmen-etkililigi-oz-degerlendirme-formu-questionnaire-for-self-evaluation-of.pdf
Kaynaklar
-
Ektirici, A., Çelik, V. O., & Yılmaz, İ. (2016). Beden Eğitimi Öğretmeni Etkililiği Öz-değerlendirme Formu: Ölçek uyarlama çalışması. Spor Bilimleri Dergisi, 6(3), 31-41.
Beden Eğitiminde Öğretmen Etkililiği Öz-Değerlendirme Formu Maddeleri
ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir. Ölçek maddeleri, kaynak metinde doğrudan listelenmediği için, araştırmacıların bu maddelere ulaşmak amacıyla yukarıda belirtilen referans makaleyi (Ektirici et al., 2016) incelemeleri gerekmektedir. Maddeler genellikle makalenin ekler bölümünde veya metodoloji kısmında detaylı olarak sunulmaktadır.
Cite this article
memjavad (2025). Beden Eğitiminde Öğretmen Etkililiği Öz-Değerlendirme Formu. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/beden-egitiminde-ogretmen-etkililigi-oz-degerlendirme-formu/
memjavad. "Beden Eğitiminde Öğretmen Etkililiği Öz-Değerlendirme Formu." Turkish Psychological Scales, 6 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/beden-egitiminde-ogretmen-etkililigi-oz-degerlendirme-formu/.
memjavad. "Beden Eğitiminde Öğretmen Etkililiği Öz-Değerlendirme Formu." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/beden-egitiminde-ogretmen-etkililigi-oz-degerlendirme-formu/.
memjavad (2025) 'Beden Eğitiminde Öğretmen Etkililiği Öz-Değerlendirme Formu', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/beden-egitiminde-ogretmen-etkililigi-oz-degerlendirme-formu/.
[1] memjavad, "Beden Eğitiminde Öğretmen Etkililiği Öz-Değerlendirme Formu," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.
memjavad. Beden Eğitiminde Öğretmen Etkililiği Öz-Değerlendirme Formu. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.