Başarı Duygusu Ölçeği-İlkokul

Özet

Başarı Duygusu Ölçeği-İlkokul (BDÖ-İ), ilkokul düzeyindeki öğrencilerin akademik başarı bağlamında, özellikle matematik dersine yönelik olarak deneyimledikleri duygusal tepkileri ölçmek amacıyla Türkçeye uyarlama çalışması ile kazandırılmıştır. Ölçek, toplam 28 maddeden oluşmakta ve değerlendirme 5’li Likert tipi derecelendirme (1= hiç – 5= her zaman) kullanılarak yapılmaktadır. Yapılan psikometrik çalışmalar, ölçeğin Kaygı, Mutluluk ve Sıkılma olmak üzere üç temel faktörden oluştuğunu göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

Başarı Duygusu, Matematik Eğitimi, İlkokul Öğrencileri, Psikometrik Özellikler, Uyarlama, Kaygı, Sıkılma, Matematik Duyguları.

Yazarlar

Güney Hacıömeroğlu, S. Bilgen, M. Tabuk.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, ilkokul çağındaki öğrencilerin matematik dersine karşı geliştirdikleri duygusal tepkileri ve başarı duygularını geçerli ve güvenilir bir araçla saptamaktır. Bu uyarlama çalışması, öğrencilerin öğrenme süreçlerini etkileyen duygusal bileşenleri nicel verilerle ortaya koyarak eğitim araştırmalarına katkı sağlamayı hedeflemiştir.

Ölçek, öğretmenler ve eğitim uzmanları için öğrencilerin matematik kaygısı, derse yönelik mutluluk ve sıkılma düzeylerini belirleme imkanı sunar. Bu duygusal profillerin anlaşılması, öğrencilerin akademik başarısını desteklemek adına uygun pedagojik stratejilerin geliştirilmesinde kritik rol oynamaktadır.

Yapı

Başarı Duygusu Ölçeği-İlkokul, öğrencilerin başarı bağlamında deneyimledikleri üç temel ve belirgin duygusal boyutu ölçmektedir. Bu duygusal boyutlar, öğrencilerin bilişsel süreçlerini ve matematik öğrenimine yönelik motivasyonlarını doğrudan etkileyen merkezi yapılardır. Ölçek, bu duygusal yapıları ayrı alt faktörler olarak ele alarak detaylı bir profil sunar.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliği, Türk örnekleminde Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılarak test edilmiştir. Elde edilen bulgular, uyarlanan ölçeğin teorik beklentilere uygun olarak üç faktörden oluştuğunu doğrulamaktadır. Bu sonuçlar, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı Kaygı, Mutluluk ve Sıkılma yapılarını başarılı bir şekilde ayırt edebildiğini göstermektedir.

Güvenirlik

Güvenirlik analizleri kapsamında, ölçeğin iç tutarlılığı Cronbach Alfa katsayısı ile değerlendirilmiştir. Ölçeğin tamamı için hesaplanan iç tutarlık katsayısı 0.796 olarak bulunmuştur, bu değer ölçeğin yüksek düzeyde güvenilir olduğunu işaret etmektedir.

Alt faktörler bazında yapılan iç tutarlık katsayısı hesaplamaları da tatmin edici düzeydedir. Kaygı ve Mutluluk faktörleri için katsayılar 0.89 olarak, Sıkılma faktörü için ise 0.72 olarak hesaplanmıştır. Bu bulgular, alt faktörlerin de kendi içlerinde yüksek düzeyde tutarlı olduğunu göstermektedir.

Faktör Analizi

Başarı Duygusu Ölçeği-İlkokul, uyarlama çalışmasında doğrulanan üç faktörlü bir yapıya sahiptir ve toplam 28 madde içerir. Faktörler ve madde dağılımları şu şekildedir:

• Kaygı (12 Madde): Öğrencilerin matematik dersini düşünürken veya ders sırasında yaşadıkları gerginlik, huzursuzluk ve endişe durumunu ölçer.
• Mutluluk (9 Madde): Matematik dersine karşı duyulan pozitif hisleri, dersin eğlenceli bulunmasını ve keyif alınmasını yansıtır.
• Sıkılma (7 Madde): Matematik dersinde ilgi kaybı, dersin monoton bulunması ve derse karşı duyulan negatif ilgisizliği ölçer.

Araç

Test Türü: Uyarlama (Adaptasyon)

Format: Kendi kendine raporlama ölçeği. 28 madde, 3 faktör.

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: İlkokul Öğrencileri

Yaş Grubu: İlkokul dönemi (Genellikle 7-11 yaş aralığı)

Popülasyon Detayları: Matematik dersine yönelik başarı duygularını deneyimleyen ilkokul öğrencileri.

Test Metodolojisi: 5’li Likert Tipi Derecelendirme (1= hiç – 5= her zaman). Yüksek puanlar ilgili faktördeki duygunun yoğunluğunu gösterir.

Anahtar Kelimeler

Eğitim Psikolojisi, Duygusal Tepkiler, Başarı Motivasyonu, Matematik Kaygısı, İlkokul Düzeyi, Duygu Düzenleme.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Güney Hacıömeroğlu

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Mevcut Değil

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Mevcut Değil

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2013

İzin ve Ücret Bilgisi: Ticari kullanım için yazarlarla iletişime geçilmesi önerilir.

Kaynaklar

Hacıömeroğlu, G., Bilgen, S. ve Tabuk, M. (2013). Başarı Duygusu Ölçeği-İlkokul’un Türkçe’ye uyarlama çalışması. Eğitim Bilimleri Dergisi, 38, 85-96. doi: 10.15285/EBD.2013385568

Ölçeğin orijinal PDF dosyasına aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: basari-duygusu-olcegi-ilkokul-toad.pdf

Başarı Duygusu Ölçeği-İlkokul Maddeleri

Ölçek 28 madde ve üç faktörden oluşmaktadır.

• Kaygı (12m): Matematik dersini düşündüğümde kendimi huzursuz (gergin) hissederim.
• Mutluluk (9m): Matematik benim için eğlencelidir.
• Sıkılma (7m): Matematik dersinde sıkılırım.