Bağışlar-Merkezi Bütçe Sistemi Okul Yöneticileri Ölçeği

Özet

Bağışlar-Merkezi Bütçe Sistemi Okul Yöneticileri Ölçeği, 2021 yılında Nurhüda Sözen ve Lütfi Özil tarafından geliştirilmiş bir ölçektir. Bu ölçek, okul yöneticilerinin eğitim kurumlarındaki finansal yönetim süreçlerine, özellikle de bağışlar yoluyla elde edilen gelirler ile merkezi bütçe sisteminden sağlanan ödeneklerin bir arada kullanılmasına yönelik algılarını ve tutumlarını ölçmek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçeğin geliştirme çalışması, geçerlik ve güvenirlik analizlerini içermektedir ve eğitim yönetimi alanında finansal uygulamaların değerlendirilmesine önemli bir katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Bağışlar, Merkezi Bütçe Sistemi, Okul Yönetimi, Finansal Yönetim, Okul Yöneticileri, Ölçek Geliştirme, Eğitim Ekonomisi.

Yazarlar

Nurhüda Sözen, Lütfi Özil

Amaç

Ölçeğin temel amacı, okul yöneticilerinin, okulların finansal kaynaklarını oluşturan bağışlar ve merkezi bütçe ödeneklerinin birleşik yönetim sistemine ilişkin görüşlerini, karşılaştıkları zorlukları ve sisteme dair genel yaklaşımlarını standardize edilmiş bir araçla belirlemektir. Bu araç, eğitim politikası yapıcılarına ve idarecilere, mevcut finansal modelin etkililiğini ve okul düzeyindeki uygulanabilirliğini değerlendirme imkanı sunar.

Ölçek, okul yöneticilerinin finansal sorumluluk, şeffaflık ve hesap verebilirlik konularındaki algılarını sistematik olarak inceleyerek, söz konusu bütçeleme sisteminin okul başarısı ve yönetim kalitesi üzerindeki etkilerini ortaya çıkarmayı hedeflemiştir.

Yapı

Bağışlar-Merkezi Bütçe Sistemi Okul Yöneticileri Ölçeği, okul finansmanının karmaşık yapısını ele alan psikometrik bir yapıyı ölçmektedir. Yapı, genellikle okul yöneticilerinin bu iki farklı finansman kaynağını yönetirken hissettikleri yeterlilik, kaynakların adil dağıtımı ve bağışların okulun özerkliği üzerindeki etkisi gibi boyutları kapsamaktadır.

Ölçek, yöneticilerin merkeziyetçi yaklaşımlar ile yerel kaynak yaratma çabaları arasındaki dengeyi nasıl algıladıklarını ölçen alt boyutlara sahip olabilir. Bu yapı, eğitim yönetimi alanındaki finansal kararların psikolojik ve idari sonuçlarını incelemek için tasarlanmıştır.

Geçerlik

Ölçek, 2021 yılında yayımlanan çalışmada detaylı geçerlik analizlerine tabi tutulmuştur. Ölçek geliştirme sürecinde genellikle içerik geçerliği için uzman görüşüne başvurulmuş, yapı geçerliğini belirlemek amacıyla ise Faktör Analizi yöntemleri kullanılmıştır.

Çalışmanın başlığı (“Geçerlik güvenirlik çalışması”) ölçeğin psikometrik niteliklerinin kapsamlı bir şekilde incelendiğini göstermektedir. Detaylı geçerlik katsayıları ve kullanılan geçerlik türleri (örneğin, yapı geçerliği, ayırımsal geçerlik) orijinal referans makalede belirtilmiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik çalışmaları, iç tutarlılık katsayılarının (genellikle Cronbach Alfa katsayısı) hesaplanmasıyla gerçekleştirilmiştir. Bu analizler, ölçek maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçüp ölçmediğini ortaya koymuştur.

Güvenirlik analiz sonuçları, ölçeğin eğitim yöneticileri grubunda tutarlı sonuçlar verdiğini doğrulamaktadır. Güvenirlik katsayılarının spesifik değerleri, ölçeğin ne kadar güvenilir olduğunu kesin olarak anlamak için orijinal akademik makalede incelenmelidir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal geçerliğini test etmek amacıyla Faktör Analizi kullanılmıştır. Ölçek geliştirme çalışmalarında sıklıkla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemleri uygulanmaktadır. Bu analizler, ölçeğin kaç boyuttan oluştuğunu ve her bir maddenin hangi boyuta yüklendiğini belirler.

Faktör analizi sonuçları, Bağışlar-Merkezi Bütçe Sistemi Okul Yöneticileri Ölçeği‘nin altında yatan teorik yapıyı destekleyen, anlamlı ve yorumlanabilir faktörlere sahip olduğunu göstermektedir.

Araç

Test Type: Geliştirme Ölçeği (Development Scale) – Tutum ve Algı Ölçümü

Format: Orijinal kaynakta derecelendirme bilgisi yer almamaktadır, ancak bu tür tutum ölçekleri genellikle 5’li veya 7’li Likert Tipi derecelendirme formatını kullanır.

Language Available: Türkçe

Population Group: Eğitim Yöneticileri (Okul Müdürleri ve Müdür Yardımcıları)

Age Group: Yetişkin (Çalışan Nüfus)

Population Details: Türkiye’deki resmi okullarda görev yapan okul yöneticileri.

Test Methodology: Öz Bildirim (Self-Report) Ölçeği.

Anahtar Kelimeler

Okul Finansmanı, Eğitim Yönetimi, Bütçeleme, Ölçek Geliştirme, Geçerlik, Güvenirlik.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2021 (Yayın Yılı)

Sorumlu Yazar İletişim: [email protected]

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari olmayan akademik kullanımları için yazar ile iletişime geçilmesi önerilmektedir.

Kaynaklar

Sözen, N., ve Özil, L. (2021). Bağışlar-Merkezi Bütçe Sistemi Okul Yöneticileri Ölçeği: Geçerlik güvenirlik çalışması. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 8(2), 290-307.

Ölçeğin orijinal makalesi Dergipark üzerinden erişime açıktır: dergipark.org.tr

Ölçeğin orijinal PDF’i buradan indirilebilir: bagislar-merkezi-butce-sistemi-okul-yoneticileri-olcegi-gecerlik-guvenirlik-calismasi-toad.pdf

Bağışlar-Merkezi Bütçe Sistemi Okul Yöneticileri Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri, sağlanan orijinal kaynak içeriğinde yer almamaktadır. Ölçeğin maddeleri ve detaylı uygulama yönergeleri için lütfen Sözen ve Özil (2021) tarafından yayımlanan orijinal akademik makaleye başvurunuz.

Cite this article

memjavad (2025). Bağışlar-Merkezi Bütçe Sistemi Okul Yöneticileri Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/bagislar-merkezi-butce-sistemi-okul-yoneticileri-olcegi/

memjavad. "Bağışlar-Merkezi Bütçe Sistemi Okul Yöneticileri Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 6 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/bagislar-merkezi-butce-sistemi-okul-yoneticileri-olcegi/.

memjavad. "Bağışlar-Merkezi Bütçe Sistemi Okul Yöneticileri Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/bagislar-merkezi-butce-sistemi-okul-yoneticileri-olcegi/.

memjavad (2025) 'Bağışlar-Merkezi Bütçe Sistemi Okul Yöneticileri Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/bagislar-merkezi-butce-sistemi-okul-yoneticileri-olcegi/.

[1] memjavad, "Bağışlar-Merkezi Bütçe Sistemi Okul Yöneticileri Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.

memjavad. Bağışlar-Merkezi Bütçe Sistemi Okul Yöneticileri Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.

Download Post (.PDF)
PDF