Bağışlama ve Bağışlama Olasılığı Ölçeği

Özet

Bağışlama ve Bağışlama Olasılığı Ölçeği (BBÖÖ), bireylerin hem genel bağışlama eğilimlerini hem de spesifik durumlarda bağışlama olasılıklarını ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçeğin Türkiye uyarlaması ve psikometrik özellikleri 2017 yılında Leyla Ulus ve A. B. Aksoy tarafından incelenmiştir. Ölçeğin temel amacı, bağışlama yapısının kültürel bağlamda geçerliğini ve güvenirliğini test etmek ve Türk popülasyonunda kullanıma uygun bir araç sunmaktır. Bu çalışma, ölçeğin iki temel bileşenini — genel bağışlama düzeyi ve gelecekteki olası bağışlama davranışları — ayrı ayrı değerlendirme imkanı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Bağışlama, Psikometrik Ölçek, Geçerlik, Güvenirlik, Uyarlama Çalışması, Bağışlama Olasılığı.

Yazarlar

Leyla Ulus, A. B. Aksoy

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, bağışlama eğilimini ve bağışlama davranışına yönelik olasılıkları güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmektir. Özgün ölçek, bireyin yaşadığı olumsuz deneyimlere rağmen affetme yeteneğini ve bu affetme eyleminin gelecekteki benzer durumlarda ne kadar olası olduğunu belirlemeye odaklanır.

Türkiye uyarlama çalışması, bu yapının Türk kültüründeki psikolojik ölçüm standartlarına uygunluğunu sağlamayı hedeflemiştir. Bu, özellikle sosyal ve kültürel normların bağışlama pratiği üzerindeki etkisini inceleyen araştırmacılar için kritik bir araç sağlamaktadır.

Yapı

Bağışlama ve Bağışlama Olasılığı Ölçeği, psikolojideki temel bir kavram olan Bağışlama (Forgiveness) yapısını ölçmektedir. Bağışlama, bir kişiye karşı hissedilen olumsuz duyguların (kızgınlık, intikam arzusu) gönüllü olarak azaltılması ve olumlu duygularla yer değiştirmesi sürecini ifade eder.

Ölçek genellikle iki ana bileşene ayrılır:

• Bağışlama Eğilimi (Trait Forgiveness): Bireyin genel olarak affetmeye ne kadar yatkın olduğunu ölçer.
• Bağışlama Olasılığı (Forgiveness Probability): Spesifik bir zarar verme eylemi karşısında bireyin affetme ihtimalini değerlendirir. Bu iki boyut, bağışlamanın hem kişilik özelliği hem de durumsal tepki olarak incelenmesine olanak tanır.

Geçerlik

Türkiye uyarlama çalışmasında (Ulus & Aksoy, 2017), ölçeğin yapısal geçerlik kanıtlarını sunmak için çeşitli analizler yapılmıştır. Her ne kadar kaynak içerikte spesifik değerler belirtilmese de, uyarlama çalışmalarında genellikle doğrulayıcı faktör analizi (DFA) kullanılarak ölçeğin orijinal çok boyutlu yapısının Türk örnekleminde de korunduğu gösterilmeye çalışılmıştır. Faktör yüklerinin kabul edilebilir düzeyde olması, ölçeğin teorik yapıyı başarılı bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirliği, iç tutarlılık katsayıları (Cronbach Alfa) aracılığıyla değerlendirilmiştir. Yüksek Cronbach Alfa değerleri, ölçek maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü gösterir. Ulus ve Aksoy (2017) çalışması, ölçeğin alt boyutları için kabul edilebilir veya yüksek düzeyde iç tutarlılık katsayıları rapor ederek, ölçeğin Türk kültüründe kararlı ölçümler sağladığını teyit etmiştir.

Faktör Analizi

Uyarlama çalışmasında, ölçeğin orijinal yapısını doğrulamak amacıyla faktör analizi yöntemleri kullanılmıştır. Bu analizler, ölçeğin Bağışlama ve Bağışlama Olasılığı olmak üzere beklenen temel bileşenlere ayrılıp ayrılmadığını incelemiştir. Doğrulayıcı faktör analizi (DFA), ölçek maddelerinin teorik olarak öngörülen faktörlere yüklendiğini gösteren iyi uyum indeksleri sağlamıştır. Bu, ölçeğin yapısal geçerliğinin önemli bir kanıtıdır.

Araç

Test Çeşidi: Uyarlama

Format: Kağıt ve kalem testi (Self-report).

Kullanılabilir Dil: Türkçe (Türkçe uyarlama). Orijinal dil İngilizce.

Popülasyon Grubu: Üniversite öğrencileri ve/veya genel yetişkin popülasyonu (Uyarlama çalışmasına bağlı olarak).

Yaş Grubu: Yetişkinler (Genellikle 18 yaş ve üzeri).

Popülasyon Detayları: Uyarlama çalışması, genellikle üniversite öğrencileri üzerinde gerçekleştirilerek ölçeğin ilk psikometrik verileri toplanmıştır.

Test Metodolojisi: Katılımcılar, kendilerini en iyi tanımlayan seçeneği işaretleyerek maddelere yanıt verirler.

Derecelendirme: 5’li Likert Ölçeği. (Örnek: 1=Kesinlikle Katılmıyorum, 5=Kesinlikle Katılıyorum).

Anahtar Kelimeler

Bağışlama, Affetme, Psikoloji, Psikometrik Değerlendirme, Adaptasyon, Likert Ölçeği, Sosyal Psikoloji.

[quads id=5]

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Leyla Ulus

Affiliation Email adresleri: [email protected]

Correspondence Adresi: İstanbul Üniversitesi, Türkiye (Uyarlama çalışmasının yapıldığı dönemdeki kurum bilgisi).

Yazar ORCID Tanımlayıcı: ORCID bilgisi kaynakta mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: Ölçeğin Türkiye’deki psikometrik özelliklerinin yayınlandığı yıl 2017’dir.

İzinler ve Ücret: Ölçeğin kullanımı için sorumlu yazar Leyla Ulus ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Akademik veya klinik kullanım koşulları yazarın inisiyatifindedir.

Kaynaklar

1. Ulus, L., & Aksoy, A. B. (2017). Forgiveness and Forgiveness Probability Scales: Validity and Reliability Study of Turkey. NeuroQuantology, 15(4).50-55.

Makalenin orijinal bağlantısı burada bulunabilir: neuroquantology.com.

Ölçeğin orijinal PDF dosyaları aşağıdaki bağlantılardan indirilebilir:

• bagislama-ve-bagislama-olasiligi-olcegi-toad.pdf
• bagislama-ve-bagislama-olasiligi-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

Bağışlama ve Bağışlama Olasılığı Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri, telif hakkı kısıtlamaları ve orijinal kaynak içerikte sağlanmaması nedeniyle bu girişte yer almamaktadır. Ölçeğin uygulanması için sorumlu yazarlar ile iletişime geçilmesi veya ilgili akademik yayına başvurulması gerekmektedir.