Bağımsız Öğrenme Becerisi Ölçeği

Özet

Bağımsız Öğrenme Becerisi Ölçeği, 2020 yılında doktora tezi kapsamında Durmuş Burak tarafından geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, özellikle ilkokul düzeyindeki öğrencilerin bağımsız öğrenme süreçlerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Ölçek, öğrencilerin kendi öğrenme sorumluluklarını alma, öğrenme stratejilerini kullanma ve öğrenmeye yönelik duyuşsal yaklaşımlarını ölçen üç ana boyuttan oluşmaktadır: Bilişsel Beceriler, Metabilişsel Beceriler ve Duyuşsal Beceriler. Toplamda 18 maddeden oluşan bu araç, öğrencinin bağımsız öğrenme yetkinliğini kapsamlı bir şekilde ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Bağımsız öğrenme, öğrenme becerisi, bilişsel beceriler, metabilişsel beceriler, duyuşsal beceriler, ölçek geliştirme, faktör analizi.

Yazarlar

Durmuş Burak

Amaç

Ölçeğin temel amacı, ilkokul öğrencilerinin bağımsız öğrenme becerileri düzeylerini güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmektir. Bu beceriler, öğrencilerin okul ortamında veya evde, öğretmen rehberliği olmadan dahi kendi öğrenme süreçlerini planlama, izleme ve değerlendirme yeteneklerini kapsar. Geliştirme çalışması, özellikle sosyal bilgiler öğretimine yönelik uyarlanabilir bir öğrenme ortamının tasarlanması, uygulanması ve değerlendirilmesi sürecinde öğrencilerin bağımsızlık düzeylerini belirlemek amacıyla yapılmıştır.

Yapı

Bağımsız Öğrenme Becerisi, öğrencilerin kendi öğrenmelerini yönetme yeteneği olarak tanımlanan çok boyutlu bir yapıdır. Ölçek, bu yapıyı üç temel alt boyutta ele almaktadır:

• Metabilişsel Beceriler: Öğrencinin öğrenme süreci hakkındaki farkındalığı ve kontrolünü ifade eder (örn., planlama, izleme, değerlendirme). Bu alt boyut 8 maddeden oluşur.
• Bilişsel Beceriler: Öğrenme görevlerini yerine getirmek için kullanılan temel stratejileri ve teknikleri içerir (örn., tekrar etme, özetleme). Bu alt boyut 5 maddeden oluşur.
• Duyuşsal Beceriler: Öğrenmeye karşı tutum, motivasyon ve öz yeterlilik gibi duygusal ve motivasyonel yönleri kapsar. Bu alt boyut 5 maddeden oluşur.

Ölçeğin tamamı, öğrencilerin öğrenme ortamlarında gösterdikleri öz düzenleme ve özerklik düzeylerini belirlemek üzere tasarlanmıştır.

Geçerlik

Ölçme aracının yapısal geçerliği, iki aşamalı bir analiz süreciyle kanıtlanmıştır. İlk olarak, ölçeğin boyutlarının belirlenmesi amacıyla açımlayıcı faktör analizi (AFA) uygulanmıştır. AFA sonuçları, ölçeğin teorik yapıyla uyumlu üç faktörlü bir yapıyı desteklediğini göstermiştir.

İkinci aşamada ise, AFA ile elde edilen bu üç faktörlü modelin örneklem verileriyle ne ölçüde uyumlu olduğunu test etmek amacıyla doğrulayıcı faktör analizi (DFA) yapılmıştır. DFA sonuçları, modelin iyi uyum sağladığını ve ölçeğin yapı geçerliğine yönelik güçlü kanıtlar sunduğunu göstermiştir. Ayrıca, maddelerin ve ölçeğin alt boyutlarının birbirlerinden yeterince ayrıştığını gösteren ayırt edicilik geçerliğine yönelik ek kanıtlar da sunulmuştur.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılık güvenirliğini belirlemek amacıyla Cronbach Alfa katsayısı hesaplanmıştır. Ölçeğin tamamı için elde edilen alfa katsayısı 0.81 olarak belirlenmiştir, bu da ölçeğin yüksek düzeyde güvenilir olduğunu göstermektedir.

Alt boyutların güvenirlik katsayıları ise şu şekildedir:

• Metabilişsel Beceriler (Faktör 1): Alfa katsayısı = .79.
• Duyuşsal Beceriler (Faktör 2): Alfa katsayısı = .61.
• Bilişsel Beceriler (Faktör 3): Alfa katsayısı = .60.

Metabilişsel beceriler alt boyutunun yüksek iç tutarlılığa sahip olduğu görülürken, Duyuşsal ve Bilişsel beceriler alt boyutlarının kabul edilebilir düzeyde (ancak daha düşük) güvenirliğe sahip olduğu tespit edilmiştir.

Faktör Analizi

Ölçek geliştirme sürecinde, ilk olarak yapı geçerliği kanıtlarını toplamak için açımlayıcı faktör analizi (AFA) kullanılmıştır. AFA, Bağımsız Öğrenme Becerisi yapısının üç ayrı faktör altında toplandığını ortaya koymuştur: Metabilişsel, Bilişsel ve Duyuşsal Beceriler.

Bu üç faktörlü yapının teorik çerçeveye uygunluğu ve veri tarafından doğrulanıp doğrulanmadığı ise doğrulayıcı faktör analizi (DFA) ile test edilmiştir. DFA sonuçları, ölçeğin 18 madde ve 3 alt boyuttan oluşan yapısının iyi uyum gösterdiğini ve ölçülen yapıyı başarılı bir şekilde temsil ettiğini göstermiştir.

Araç

Test Çeşidi: Geliştirme (Yeni bir ölçme aracıdır.)

Biçim: Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği.

Mevcut Diller: Türkçe.

Popülasyon Grubu: İlkokul öğrencileri.

Yaş Grubu: İlkokul öğrencileri (Tezin bağlamına göre 4. sınıf veya ilgili yaş aralığı olduğu varsayılabilir).

Popülasyon Detayları: İlkokul sosyal bilgiler öğretimi bağlamında bağımsız öğrenme becerilerini ölçmek için tasarlanmıştır.

Test Metodolojisi: Dörtlü Likert tipi derecelendirme kullanılmıştır:

1. Hiçbir zaman
2. Ara Sıra
3. Çoğunlukla
4. Her zaman

Anahtar Kelimeler

Öz düzenleme, öğrenci özerkliği, yapı geçerliği, iç tutarlılık, alfa katsayısı, doktora tezi.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Anadolu Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü (Tez referansına göre).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Bu ölçek, Durmuş Burak’ın 2020 yılında tamamladığı yayımlanmamış doktora tezi kapsamında geliştirilmiştir. Kullanım izinleri ve ücret bilgisi için doğrudan sorumlu yazar Durmuş Burak ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Testin geliştirildiği yıl 2020‘dir.

Ölçeğin orijinal dokümanına ait bağlantı aşağıdadır (DOCX dosyası):

• bagimsiz-ogrenme-becerisi-olcegi-toad.docx

Kaynaklar

• Burak, D. (2020). İlkokul sosyal bilgiler öğretimine yönelik uyarlanabilir bir öğrenme ortamının tasarlanması, uygulanması ve değerlendirilmesi. (Yayınlanmamış doktora tezi). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
• Tez Referans Bağlantısı: tez.yok.gov.tr

Bağımsız Öğrenme Becerisi Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmuştur ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçekte toplam 18 madde bulunmaktadır. Maddelerin alt boyutlara göre dağılımı şöyledir: Bilişsel Becerilerde 5, Metabilişsel Becerilerde 8 ve Duyuşsal Becerilerde ise 5 madde bulunmaktadır.

• Okulda öğrendiklerimi evde düzenli olarak tekrar ederim. (Bilişsel Beceriler)
• Öğretmenim ev ödevi vermese de derslerime çalışırım. (Duyuşsal Beceriler)
• Yeni şeyler öğrendikçe kendimi daha başarılı hissederim. (Duyuşsal Beceriler)
• Derslerimi öğrenmem için neler yapmam gerektiğini bilirim. (Metabilişsel Beceriler)
• Eksik öğrendiğim ya da başarısız olduğum konuların neler olduğunu kendim belirleyebilirim. (Metabilişsel Beceriler)