Bağımlılık Profili İndeksi Bağımlılık Formu

Özet

Bağımlılık Profili İndeksi İnternet Bağımlılığı Formu (BAPİNT), İnternet bağımlılığını çok boyutlu bir perspektifle değerlendirmek amacıyla 2015 yılında geliştirilmiş bir ölçektir. Bu ölçek, internet kullanımının bireyler üzerindeki olası patolojik etkilerini ve bağımlılık belirtilerini ölçmeyi hedefler. Geliştirme çalışması, ölçeğin psikometrik özelliklerinin yüksek düzeyde olduğunu, özellikle yüksek iç tutarlılık ve test-tekrar test güvenilirliği değerlerine sahip olduğunu ortaya koymuştur. Ölçek, 5’li Likert Tipi bir derecelendirme sistemi kullanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

İnternet Bağımlılığı, Bağımlılık Profili İndeksi, BAPİNT, Psikometrik Özellikler, Geçerlik, Güvenirlik, Faktör Analizi.

Yazarlar

Kültegin Ögel, Figen Karadağ, Didem Satgan, Ceren Koc.

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, bireylerdeki İnternet bağımlılığı düzeyini ve bağımlılığın farklı boyutlarını geçerli ve güvenilir bir şekilde saptamaktır. Ölçek, mevcut bağımlılık modellerine uygun, kapsamlı bir değerlendirme aracı oluşturmak amacıyla geliştirilmiştir.

BAPİNT, özellikle klinik ve araştırma ortamlarında İnternet bağımlılığının tanımlanması, ciddiyetinin belirlenmesi ve tedavi programlarının etkinliğinin değerlendirilmesi için tasarlanmıştır. Ölçeğin geliştirilmesi, Türkiye’deki İnternet bağımlılığı araştırmalarına standart bir araç kazandırmayı amaçlamıştır.

Yapı

Bağımlılık Profili İndeksi İnternet Bağımlılığı Formu (BAPİNT), İnternet bağımlılığını tek bir skor yerine çok boyutlu bir yapı olarak ele alır. Yapılan psikometrik çalışmalar, ölçeğin ölçtüğü yapının üç ana faktörden oluştuğunu göstermiştir. Bu faktörler, genel bağımlılık tanımının temel bileşenleri olan tolerans, yoksunluk ve işlevsellikte bozulma gibi kavramları yansıtmaktadır.

Geçerlik

BAPİNT’in yapı geçerliği, açımlayıcı faktör analizi (AFA) kullanılarak incelenmiştir. Bu analizde, ölçeğin teorik yapısının ampirik verilerle ne kadar uyumlu olduğu değerlendirilmiştir.

Analiz sonucunda, ölçeğin toplam varyansının %57.03’ünü açıklayan üç belirgin faktör saptanmıştır. Bu yüksek varyans açıklama oranı, ölçeğin ölçmek istediği yapıyı başarılı bir şekilde temsil ettiğini göstermektedir. Geçerlik çalışmalarında, istatistiksel sağlamlığı artırmak amacıyla Temel Bileşenler Yöntemi ve faktör yüklerinin netleştirilmesi için Varimax Döndürme Yöntemi kullanılmıştır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenilirlik analizleri, BAPİNT’in yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu kanıtlamıştır. İç tutarlılık katsayısı olan Cronbach alfa değeri 0.88 olarak bulunmuştur. Bu değer, ölçek maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı psikolojik yapıyı ölçtüğünü işaret etmektedir.

Ayrıca, ölçeğin zaman içindeki stabilitesini belirlemek amacıyla yapılan tekrar test korelasyonu (test-retest reliability) 0.85 olarak tespit edilmiştir. Bu güçlü korelasyon değeri, ölçeğin farklı zamanlarda uygulandığında tutarlı sonuçlar ürettiğini ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu göstermektedir.

Faktör Analizi

BAPİNT’in faktör yapısını belirlemek amacıyla yürütülen faktör analizi, ölçeğin çok boyutlu yapısını destekleyen üç faktörlü bir model ortaya çıkarmıştır. Bu üç faktör, toplam varyansın önemli bir kısmını (%57.03) açıklamaktadır.

Analiz sürecinde, verilerin indirgenmesi için Temel Bileşenler Yöntemi tercih edilmiş, faktörlerin birbirinden ayrışmasını ve daha net yorumlanabilmesini sağlamak amacıyla ise dik döndürme tekniklerinden Varimax Döndürme Yöntemi uygulanmıştır. Bu yöntemler, ölçeğin yapısal geçerliğine dair güçlü kanıtlar sunmaktadır.

Araç

Test Type: Geliştirme (Developmental)

Format: Öz Bildirim (Self-Report)

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: İnternet bağımlılığı riski taşıyan bireyler ve genel popülasyon içindeki İnternet kullanıcıları.

Age Group: Genç yetişkinler ve yetişkinler.

Population Details: Ölçeğin geliştirme çalışması, Türkiye’deki bir örneklem üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Methodology: 5’li Likert Tipi derecelendirme ölçeği kullanılmıştır. Derecelendirme seçenekleri şunlardır: 1-Hiçbir Zaman, 2-Nadiren, 3-Bazen, 4-Sıklıkla, 5-Çoğu Zaman.

Anahtar Kelimeler

BAPİNT, İnternet Bağımlılığı, Psikometri, Yapı Geçerliği, Test-Tekrar Test Güvenirliği, Varimax Döndürme, Cronbach Alfa.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değildir.

Affiliation Email addresses: Bilgi mevcut değildir.

Correspondence Address: Sorumlu yazarın iletişim e-posta adresi: [email protected]

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Bağımlılık Profili İndeksi İnternet Bağımlılığı Formu (BAPİNT), 2015 yılında yayımlanan akademik makale ile kullanıma sunulmuştur. Ölçeğin kullanımı ve telif hakları ile ilgili izinler ve olası ücretlendirme bilgileri için sorumlu yazar Ceren Koc ile doğrudan iletişime geçilmesi tavsiye edilmektedir.

Ölçeğin orijinal makalesi ve detaylarına aşağıdaki bağlantıdan erişilebilir: proxy2.marmara-elibrary.com

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: the-addiction-profile-index-internet-addiction-form-apiint-toad.pdf

Kaynaklar

Ogel, K., Karadag, F., Satgan, D., & Koc, C. (2015). Development of The Addiction Profile Index Internet Addiction Form (APIINT): validity and reliability. Düşünen Adam, 28(4), 337-343.

Bağımlılık Profili İndeksi Bağımlılık Formu Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte yer almamaktadır. Ölçek maddelerine erişim için orijinal makaleye başvurulması gerekmektedir.