Aşk Yaşam Doyumu Ölçeği

Özet

Aşk Yaşam Doyumu Ölçeği (AYDÖ), bireylerin romantik ve duygusal yaşamlarından genel olarak ne kadar memnun olduklarını ölçmek amacıyla geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. Ölçek, tek boyutlu yapısıyla aşk yaşam doyumu kavramını değerlendirmekte ve bu alandaki memnuniyet düzeyini nicel olarak belirlemektedir. Bu akademik giriş, Akın, Yıldız ve Akın (2015) tarafından gerçekleştirilen AYDÖ’nün Türkçeye uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışmasına dayanmaktadır. Uyarlama çalışması, ölçeğin Türk kültürüne uygunluğunu ve psikometrik açıdan sağlamlığını doğrulamıştır.

Anahtar Kelimeler

Aşk yaşam doyumu, uyarlama, psikolojik ölçek, doğrulayıcı faktör analizi, geçerlik, güvenirlik, tek boyutlu yapı.

Yazarlar

Ahmet Akın, Betül Yıldız, Ümran Akın

Amaç

Aşk Yaşam Doyumu Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin romantik ilişkilerinden veya genel olarak aşk yaşamlarından elde ettikleri öznel memnuniyet düzeyini ölçmektir. Ölçeğin Türkçeye uyarlanma çalışması, bu aracın Türkiye’deki akademik çalışmalarda ve klinik uygulamalarda güvenilir ve geçerli bir şekilde kullanılabilmesi için gerekli psikometrik kanıtları sağlamayı hedeflemiştir.

Uyarlama süreci, özellikle ölçeğin orijinal yapısının Türkçe örneklemde korunup korunmadığını test etmeyi amaçlamıştır. Bu sayede, uluslararası literatürdeki yaşam doyumu çalışmalarının Türkiye bağlamında da sürdürülmesine olanak tanınmıştır.

Yapı

Aşk Yaşam Doyumu Ölçeği, teorik olarak tek boyutlu bir yapı ölçmektedir. Bu yapı, bireyin aşk hayatına yönelik genel, bilişsel ve duygusal değerlendirmesini temsil eder. Ölçek, toplam 5 maddeden oluşmaktadır ve bu maddeler, bireyin mevcut aşk hayatından ne kadar tatmin olduğunu sorgulamaktadır.

Ölçeğin yanıt formatı, katılımcıların doyum düzeylerini geniş bir aralıkta ifade etmelerine olanak tanıyan 7’li Likert tipi derecelendirme sistemi üzerine kurulmuştur. Bu yapı, ölçülen kavramın karmaşık doğasına rağmen, pratik ve hızlı bir ölçüm imkanı sunmaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliği, orijinal formda var olan tek faktörlü yapının Türk örnekleminde de doğrulanması amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak incelenmiştir. Yapılan analizler sonucunda elde edilen uyum indeksleri, tek alt boyutlu aşk yaşam doyumu modelinin veriye son derece iyi uyum sağladığını göstermiştir.

Elde edilen uyum indeksi değerleri şunlardır: x²= 2.60, sd= 4. Bu değerlere ek olarak, kök ortalama kare yaklaşım hatası (RMSEA) .000 olarak bulunmuş, bu da mükemmel bir uyumu işaret etmiştir. Diğer önemli uyum indeksleri ise CFI= 1.00, IFI= 1.00, GFI= 1.00, AGFI= .98 ve SRMR= .005 olarak rapor edilmiştir. Bu sonuçlar, ölçeğin yapısal geçerliğinin yüksek olduğunu kanıtlamaktadır.

Güvenirlik

Aşk Yaşam Doyumu Ölçeği’nin iç tutarlılık güvenirliği, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ne derece tutarlı bir şekilde ölçtüğünü belirlemek amacıyla incelenmiştir. Bu amaçla, Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı hesaplanmıştır.

Yapılan analizler sonucunda, ölçeğin tüm maddeleri için Cronbach Alfa katsayısı .83 olarak tespit edilmiştir. Psikometrik standartlara göre, .80 ve üzeri değerler yüksek düzeyde iç tutarlılığa işaret ettiğinden, bu sonuç AYDÖ’nün Türk örnekleminde yüksek düzeyde güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu göstermektedir.

Faktör Analizi

Faktör analizi, ölçeğin yapısal geçerliğini test etmek için kullanılan kritik bir adımdır. Uyarlama çalışmasında, orijinal ölçek yapısını doğrulamak amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) tercih edilmiştir. Bu analiz, aşk yaşam doyumunun tek bir latent (gizil) değişken tarafından açıklanıp açıklanamayacağını test etmiştir.

DFA sonuçları, ölçeğin 5 maddesinin beklenen tek faktörlü yapı altında toplandığını kesin olarak göstermiştir. Özellikle RMSEA değerinin .000 olması ve CFI, IFI, GFI gibi endekslerin 1.00’e yakın veya eşit olması, kurulan modelin mükemmel bir uyum sergilediğini kanıtlamaktadır. Bu bulgular, ölçeğin teorik yapısının ampirik verilerle tutarlı olduğunu desteklemektedir.

Araç

Test Türü: Uyarlama Ölçeği

Format: Öz Bildirim Ölçeği (Anket)

Dil Kullanılabilirliği: Türkçe

Ölçek Yapısı: Tek boyut ve 5 madde

Derecelendirme: 7’li Likert (1= Kesinlikle katılmıyorum – 7=Kesinlikle katılıyorum)

Popülasyon Grubu: Yetişkinler (Çalışma genellikle üniversite öğrencileri veya genel yetişkin popülasyon üzerinde yürütülmüştür, ancak kaynakta spesifik yaş grubu belirtilmemiştir.)

Yaş Grubu: Belirtilmemiş (Genellikle genç yetişkinlik ve orta yetişkinlik dönemi)

Popülasyon Detayları: Çalışma Türkiye’de gerçekleştirilmiş olup, Türk kültürü bağlamında yaşam doyumu ölçümü yapılmıştır.

Test Metodolojisi: Psikometrik geçerlik ve güvenirlik çalışması.

Anahtar Kelimeler

Aşk, yaşam doyumu, psikometri, tek faktörlü model, iç tutarlılık, Doğrulayıcı Faktör Analizi, 7’li Likert.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Ahmet Akın

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Belirtilmemiştir.

Bağlantılı Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: İstanbul Medeniyet Üniversitesi (Kurum bilgisi kaynakta belirtilmiştir.)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı (Uyarlama): 2015

İzinler ve Kullanım Ücreti: Kullanım şartları ve izinler için sorumlu yazar Ahmet Akın ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Genellikle akademik amaçlı kullanımlar için izin alınması önerilir.

Orijinal PDF Belgesi: Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: ask-yasam-doyumu-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Akın, A., Yıldız, B. ve Akın, Ü. (2015). Aşk Yaşam Doyumu Ölçeğinin Türkçeye uyarlanması, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Uluslararası Hakemli Beşeri ve Akademik Bilimler Dergisi, 4(14), 43-53.

Makalenin orijinal linki: uhbabdergisi.com

Aşk Yaşam Doyumu Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin maddeleri, kaynak içerikte açıkça belirtilmemiştir. Maddelerin tam içeriği için yukarıda referansı verilen makaleye başvurulması gerekmektedir. Ancak ölçek, 5 maddeden oluşmaktadır.