Araştırma Topluluğu Ölçeği

Özet

Araştırma Topluluğu Ölçeği (ATÖ), öğrenme ortamlarında, özellikle çevrimiçi veya harmanlanmış öğrenme bağlamlarında, bir Araştırma Topluluğu Modelinin temel bileşenlerini ölçmek amacıyla tasarlanmış bir ölçektir. Bu giriş, Ebru Öztürk (2012) tarafından gerçekleştirilen ölçeğin Türkçe’ye uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışmasına dayanmaktadır. Ölçek, toplam 34 maddeden ve üç temel alt boyuttan oluşmaktadır: Bilişsel Buradalık, Toplumsal Buradalık ve Öğretimsel Buradalık. Yapılan doğrulayıcı faktör analizi (DFA) ve korelasyon çalışmaları, ölçeğin Türkçe kültürüne uygun ve psikometrik açıdan sağlam olduğunu göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

Araştırma Topluluğu Ölçeği, Geçerlik, Güvenirlik, Bilişsel Buradalık, Toplumsal Buradalık, Öğretimsel Buradalık, Ölçek Uyarlama, Doğrulayıcı Faktör Analizi

Yazarlar

Ebru Öztürk

Amaç

Araştırma Topluluğu Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin öğrenme ortamlarında algıladıkları Araştırma Topluluğu deneyimini ölçmektir. Bu uyarlama çalışması, orijinal ölçeğin psikometrik özelliklerini Türk kültürü ve eğitim bağlamına taşıyarak geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı sağlamayı hedeflemiştir. Ölçek, özellikle uzaktan eğitim ve çevrimiçi öğrenme sistemlerinin etkinliğini değerlendirmede kritik rol oynamaktadır.

Ölçek, öğrencilerin öğrenme süreçlerine aktif katılımını, anlamlı bilgi oluşturma çabalarını ve sosyal etkileşim düzeylerini belirlemeye yardımcı olur. Bu sayede eğitimciler ve araştırmacılar, öğrenme ortamlarının hangi boyutlarda iyileştirilmesi gerektiği konusunda somut verilere ulaşabilirler.

Yapı

Araştırma Topluluğu Ölçeği (ATÖ), öğrenme deneyimini üç temel birleşen üzerinden kavramsallaştıran Araştırma Topluluğu Modelini temel alır. Bu model, başarılı bir öğrenme deneyiminin bilişsel, sosyal ve öğretimsel unsurların entegrasyonuyla oluştuğunu varsayar. Ölçek, 34 madde ve üç alt boyuttan oluşur:

• Bilişsel Buradalık (11 Madde): Öğrencilerin anlamlı ve değerli bir öğrenme içeriğini yapılandırma ve keşfetme süreçlerini ifade eder.
• Toplumsal Buradalık (9 Madde): Katılımcıların kendilerini topluluğa ait hissetme, güven inşa etme ve duygusal olarak destekleyici bir ortam oluşturma yeteneklerini ölçer.
• Öğretimsel Buradalık (14 Madde): Öğretmenin veya kolaylaştırıcının öğrenme sürecini tasarlama, rehberlik etme ve öğrencileri yönlendirme derecesini kapsar.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliliğini incelemek amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. DFA sonuçlarının değerlendirilmesinde, modelin veriyle uyumunu gösteren çeşitli uyum indeksleri incelenmiştir. Bu indeksler, modeldeki teorik ilişkilerin gözlemlenen veriyle ne ölçüde tutarlı olduğunu belirler.

Çalışmada kullanılan başlıca uyum indeksleri şunlardır: Ki-Kare Uyum Testi (Chi-Square Goodness, χ²), İyilik Uyum İndeksi (Goodness of Fit Index, GFI), Düzeltilmiş İyilik Uyum İndeksi (Adjusted Goodness of Fit Index, AGFI), Ortalama Hataların Karekökü (Root Mean Square Residuals, RMR veya RMS) ve Yaklaşık Hataların Ortalama Karekökü (RMSEA). Literatürde bu indekslerin kullanımı konusunda tam bir görüş birliği olmamakla birlikte, meta analiz çalışmaları SRMR ve RMSEA değerlerinin kullanımını önermektedir (Cole, 1987). Ayrıca Sümer (2000), son araştırmalarda RMSEA değerinin yaygın olarak kullanıldığını belirtmiştir. Bu bulgular, ölçeğin yapısal geçerliliğinin kabul edilebilir düzeyde olduğunu desteklemektedir.

Güvenirlik

Araştırma Topluluğu Ölçeği’nin (ATÖ) güvenirliği, faktör puanları arasındaki ikili korelasyonlar ve alt faktörlerin ölçeğin toplam puanı ile olan ilişkileri incelenerek değerlendirilmiştir. Yapılan analizlerde, hem alt faktörler arasındaki ikili ilişkilerin hem de alt faktörlerin genel ölçek puanıyla olan ilişkilerinin istatistiksel olarak anlamlı olduğu tespit edilmiştir.

Özellikle, ölçeğin toplam puanı ile en yüksek korelasyonun (r = .901) “Bilişsel Buradalık” alt faktörü tarafından gösterilmesi, bu alt boyutun genel Araştırma Topluluğu yapısını güçlü bir şekilde temsil ettiğini işaret etmektedir. Tüm bu korelasyonel bulgular ışığında, ATÖ’nün yüksek düzeyde güvenilir bir ölçüm aracı olduğu sonucuna varılmıştır.

Faktör Analizi

Ölçeğin uyarlama çalışmasında, orijinal yapıyı doğrulamak amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. Analiz, ölçeğin 34 maddelik yapısının, teorik olarak öngörülen üç faktörlü (Bilişsel Buradalık, Toplumsal Buradalık, Öğretimsel Buradalık) yapıyla uyumlu olduğunu test etmiştir.

DFA sonuçları, modelin uyum indekslerinin (GFI, AGFI, RMR, RMSEA) kabul edilebilir sınırlar içinde olduğunu ortaya koyarak, Araştırma Topluluğu Ölçeği’nin bu üç alt boyutlu yapısının Türk örnekleminde de geçerli olduğunu göstermiştir. Bu üç faktör, Araştırma Topluluğu Modelinin temel kuramsal dayanaklarını temsil etmektedir.

Araç

Test Türü: Uyarlama

Format: Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği

Mevcut Diller: Türkçe (Uyarlama)

Popülasyon Grubu: Üniversite Öğrencileri (Yükseköğretim)

Yaş Grubu: Belirtilmemiş (Genellikle Yetişkin/Yükseköğretim)

Popülasyon Detayları: Uzaktan eğitim veya çevrimiçi öğrenme ortamlarında deneyim yaşayan öğrenciler.

Test Metodolojisi: 4’lü Likert derecelendirme sistemi kullanılmıştır:

1. Kesinlikle Katılmıyorum (1)
2. Katılmıyorum (2)
3. Katılıyorum (3)
4. Kesinlikle Katılıyorum (4)

Anahtar Kelimeler

Psikometri, Eğitim Psikolojisi, Uzaktan Eğitim, Çevrimiçi Öğrenme, DFA, Korelasyon, Yapısal Eşitlik Modellemesi

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi Mevcut Değil

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi Mevcut Değil

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Uyarlama Yılı: 2012

İzinler ve Kullanım Ücreti: Kullanım izinleri için sorumlu yazar Ebru Öztürk ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

PDF Kaynağı: Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: arastirma-toplulugu-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Öztürk, E. (2012). Araştırma Topluluğu Ölçeğinin Türkçe’ye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. İlköğretim Online Dergisi, 11(2), 408–422. (Makale bağlantısı: ilkogretim-online.org.tr)

Cole, D. A. (1987). Utility of confirmatory factor analysis in test validation. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 55(4), 584–594.

Sümer, N. (2000). Yapısal Eşitlik Modelleri: Temel Kavramlar ve Uygulamalar. Türk Psikoloji Yazıları, 3(6), 49–72.

Araştırma Topluluğu Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Araştırma Topluluğu Ölçeği, toplam 34 maddeden ve üç ana alt boyuttan oluşmaktadır:

• Bilişsel Buradalık (11 Madde)
• Toplumsal Buradalık (9 Madde)
• Öğretimsel Buradalık (14 Madde)