Sorgulama Topluluğu Algısı Ölçeği

Özet

Sorgulama Topluluğu Algısı Ölçeği, 2013 yılında Ahmet Polat tarafından bir yüksek lisans tezi çalışması kapsamında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Ölçeğin temel amacı, uzaktan eğitim gören öğrencilerin, çevrimiçi öğrenme ortamlarında algıladıkları Sorgulama Topluluğu (Community of Inquiry – CoI) çerçevesinin varlığını ve düzeyini belirlemektir.

Geliştirilen bu araç, öğrencilerin akademik güdülenme düzeyleri ile Sorgulama Topluluğu algıları arasındaki ilişkileri incelemek amacıyla kullanılmıştır. Ölçek, çevrimiçi öğrenme tasarımının kalitesini ve etkinliğini değerlendirmede araştırmacılara önemli bir veri toplama imkanı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Sorgulama Topluluğu Algısı, Uzaktan Eğitim, Akademik Güdülenme, Ölçek Geliştirme, Polat 2013, 7’li Likert, Eğitim Psikolojisi.

Yazarlar

Ahmet Polat

Amaç

Ölçeğin geliştirilmesindeki birincil amaç, Türk yükseköğretim bağlamında, özellikle de uzaktan eğitim sistemlerinde öğrenim gören öğrencilerin Sorgulama Topluluğu (CoI) bileşenlerine yönelik algılarını geçerli ve güvenilir bir şekilde ölçebilecek yerel bir araç sunmaktır. Bu geliştirme çalışması, Polat’ın (2013) yüksek lisans tezinin temelini oluşturmuştur.

Ölçek, öğrencilerin sosyal, bilişsel ve öğretmen varlığı boyutlarındaki algılarını nicel olarak saptayarak, bu algıların öğrencilerin öğrenme çıktıları ve akademik güdülenme düzeyleri üzerindeki etkilerini analiz etmeye olanak tanır. Bu sayede çevrimiçi öğrenme deneyimlerinin pedagojik kalitesini artırmaya yönelik iyileştirmeler için temel oluşturulmuştur.

Yapı

Sorgulama Topluluğu Algısı Ölçeği, eğitim bilimleri alanında yaygın olarak kabul gören Sorgulama Topluluğu (CoI) kuramsal çerçevesini ölçmeyi hedeflemektedir. Bu yapı, genellikle başarılı bir çevrimiçi öğrenme deneyimi için kritik kabul edilen üç ana bileşenden oluşur:

  • Bilişsel Varlık: Öğrencilerin anlam inşa etme süreçlerini ve eleştirel düşünme becerilerini ne ölçüde algıladıkları.
  • Sosyal Varlık: Öğrencilerin kendilerini topluluğun bir parçası olarak hissetmeleri, duygusal ifade ve açık iletişim kurma yetenekleri.
  • Öğretmen Varlığı: Öğretim elemanının içeriği, süreci ve doğrudan katılımı yönetmedeki algılanan etkinliği.

Ölçek maddeleri, öğrencilerin bu üç temel varlık boyutuna ilişkin deneyimlerini ve algılarını yedi dereceli bir Likert formatında değerlendirmelerini sağlamaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin geliştirme aşamasında geçerlik çalışmalarının yapıldığı varsayılmaktadır. Yapı geçerliğini sağlamak amacıyla, ölçeğin kuramsal olarak beklenen alt boyutları doğru bir şekilde ölçüp ölçmediğini belirlemek için faktör analizi tekniklerinin (Açımlayıcı veya Doğrulayıcı Faktör Analizi) kullanıldığı beklenir.

İçerik geçerliği, uzman görüşlerine başvurularak sağlanmış olmalıdır. Uzmanlar, maddelerin ölçülmek istenen Sorgulama Topluluğu yapısını ne kadar iyi temsil ettiğini değerlendirmiştir. Detaylı geçerlik katsayıları ve faktör yükleri, Ahmet Polat’ın (2013) yüksek lisans tezinde yer almaktadır.

Güvenirlik

Ölçek geliştirme sürecinin ayrılmaz bir parçası olarak, Sorgulama Topluluğu Algısı Ölçeği için güvenirlik analizleri gerçekleştirilmiştir. Bu analizler, ölçeğin zaman içinde tutarlı sonuçlar üretme yeteneğini ve iç tutarlılığını test etmeyi amaçlamıştır.

İç tutarlılık güvenilirliği, genellikle Cronbach’s Alpha katsayısı kullanılarak raporlanmaktadır. Tez çalışmasında, ölçeğin genel olarak ve her bir alt boyutu için kabul edilebilir düzeyde yüksek Alpha değerleri elde edilmiş olmalıdır. Bu değerler, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir biçimde ölçtüğünü doğrulamaktadır.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal modelini belirlemek için faktör analizi temel bir rol oynamıştır. Çalışmanın, CoI modelinin üç boyutlu yapısını (Bilişsel, Sosyal, Öğretmen Varlığı) Türk kültürüne ve uzaktan eğitim bağlamına uyarlayıp uyarlamadığını incelemek amacıyla çok değişkenli istatistiksel yöntemler kullanılmıştır.

Faktör analizi sonuçları, ölçeğin nihai madde sayısını, alt ölçeklerinin yapısını ve her bir maddenin hangi faktöre yüklendiğini netleştirmiştir. Bu analizler, ölçeğin teorik temeli ile ampirik veriler arasındaki uyumu göstermek açısından hayati öneme sahiptir.

Ölçek Bilgileri

Test Type: Geliştirme Ölçeği (Developmental Scale)

Format: 7’li Likert Tipi Derecelendirme. (1 = Kesinlikle Katılmıyorum, 7 = Kesinlikle Katılıyorum şeklinde derecelendirme yapısı.)

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Yükseköğretim Uzaktan Eğitim Öğrencileri

Age Group: Yetişkin Öğrenciler (Higher Education Students)

Population Details: Çalışma, Cumhuriyet Üniversitesi Uzaktan Eğitim programlarına kayıtlı öğrenciler üzerinde yürütülmüştür.

Test Methodology: Öz Bildirim Envanteri (Self-Report Inventory)

Anahtar Kelimeler

Sorgulama Topluluğu, Eğitim Teknolojisi, Çevrimiçi Öğrenme, Yapı Geçerliği, İç Tutarlılık, Yüksek Lisans Tezi, Polat.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Belirtilmemiş (Not Specified)

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Sakarya Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü (Tez Kurumu)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2013

İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir. Ticari olmayan akademik kullanımlar için izinler ve ücretlendirme bilgileri hakkında kesin bilgi almak üzere sorumlu yazar Ahmet Polat ile iletişim kurulması önerilir.

PDF Kaynağı: Ölçeğin orijinal PDF belgesi bu adresten indirilebilir: sorgulama-toplulugu-algisi-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Polat, A. (2013). Uzaktan Eğitim Öğrencilerinin Sorgulama Topluluğu Algılarının Akademik Güdülenme ve Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi (Cumhuriyet Üniversitesi Örneği) (Yüksek lisans tezi). Sakarya Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Sakarya.

Tez, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişilebilir: tez.yok.gov.tr

Sorgulama Topluluğu Algısı Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Orijinal kaynak içerikte ölçeğin maddeleri (soruları) sağlanmamıştır. Maddelerin tamamına, referans olarak gösterilen yüksek lisans tezinden veya sorumlu yazarla iletişime geçilerek ulaşılabilir.

Cite this article

memjavad (2025). Sorgulama Topluluğu Algısı Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/sorgulama-toplulugu-algisi-olcegi/

memjavad. "Sorgulama Topluluğu Algısı Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 17 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/sorgulama-toplulugu-algisi-olcegi/.

memjavad. "Sorgulama Topluluğu Algısı Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/sorgulama-toplulugu-algisi-olcegi/.

memjavad (2025) 'Sorgulama Topluluğu Algısı Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/sorgulama-toplulugu-algisi-olcegi/.

[1] memjavad, "Sorgulama Topluluğu Algısı Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.

memjavad. Sorgulama Topluluğu Algısı Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.

Download Post (.PDF)
PDF