İlköğretim Okulu Öğretmenlerinin Araştırma Yeterlikleri Ölçeği

Özet

İlköğretim Okulu Öğretmenlerinin Araştırma Yeterlikleri Ölçeği, Şener Büyüköztürk tarafından 1999 yılında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, ilköğretim okulu öğretmenlerinin, eğitim süreçlerini iyileştirmek ve mesleki gelişimlerini desteklemek amacıyla bilimsel araştırmaları anlama, yorumlama, uygulama ve bizzat yürütme konusundaki yeterlik düzeylerini belirlemeyi amaçlamaktadır. Ölçek, öğretmenlerin araştırmaya yönelik bilgi, beceri ve tutumlarını kapsamlı bir şekilde değerlendirerek eğitim araştırmaları alanına önemli bir katkı sağlamaktadır. Bu ölçek bir Geliştirme çalışması ürünüdür.

Anahtar Kelimeler

Araştırma Yeterlikleri, Eğitim Yönetimi, Öğretmen, İlköğretim, Ölçek Geliştirme, Mesleki Gelişim, Eğitim Araştırması.

Yazarlar

Şener Büyüköztürk

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, görev yapan ilköğretim okulu öğretmenlerinin araştırma süreçlerine ne ölçüde hakim olduklarını ve bilimsel verileri pedagojik uygulamalarına ne kadar entegre edebildiklerini tespit etmektir. Geliştirme sürecinde, öğretmenlerin sadece araştırma okuryazarlığı değil, aynı zamanda aktif olarak araştırma yapabilme ve sonuçlarını eleştirel bir gözle değerlendirebilme yeterlikleri de hedeflenmiştir.

Bu araç, eğitim yöneticilerine ve politika yapıcılara, öğretmenlerin araştırma yeterliklerindeki güçlü ve zayıf yönlerini göstererek, hedef odaklı hizmet içi eğitim programları planlamada ve mesleki gelişim stratejileri oluşturmada somut veriler sunmayı amaçlamaktadır.

Yapı

Ölçek, öğretmenlerin eğitim araştırmalarına yönelik algılanan ve fiili yeterliklerini ölçen çok boyutlu bir yapıyı temel alır. Bu yapı, genellikle öğretmenlerin şu alanlardaki yetkinliklerini içerir:

• Araştırma Sorunu Belirleme ve Hipotez Kurma.
• Uygun Araştırma Yöntemlerini Seçme ve Uygulama.
• Veri Toplama, Analiz Etme ve Yorumlama.
• Araştırma Etiği ve Sonuçları Raporlaştırma.
• Eğitimsel Karar Alma Süreçlerinde Araştırma Bulgularını Kullanma.

Ölçek, öğretmenlerin eğitim alanındaki bilimsel bilgiye erişim ve bu bilgiyi sınıf içi uygulamalara dönüştürme kapasitelerini belirleyen temel bir psikometrik araç olarak işlev görür.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları hakkında detaylı bilgiler, Şener Büyüköztürk’ün 1999 tarihli orijinal makalesinde sunulmuştur. Ölçek geliştirme sürecinde, yapının ölçmek istediği kavramı ne derece doğru ölçtüğünü belirlemek amacıyla çeşitli geçerlik analizlerinin yapıldığı varsayılmaktadır. Tipik olarak, bu tür geliştirme çalışmalarında içerik geçerliği (uzman görüşleri ile) ve yapı geçerliği (faktör analizi ile) incelenir.

Kaynak verilerde spesifik geçerlik katsayıları belirtilmemiş olsa da, ölçeğin akademik bir dergide yayınlanması, geliştirme sürecinde gerekli istatistiksel geçerlik adımlarının (örneğin, ayırt edici geçerlik ve yakınsak geçerlik) atıldığını düşündürmektedir. İlgili detaylara makalenin tam metninden ulaşılabilir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik çalışmaları da orijinal kaynak makalede ayrıntılı olarak yer almaktadır. Ölçek geliştirme süreçlerinin standardı gereği, iç tutarlılığın belirlenmesi amacıyla Cronbach Alfa katsayısı gibi yöntemlerin kullanıldığı kabul edilmektedir. Güvenirlik, ölçeğin tutarlı ve kararlı sonuçlar verme yeteneğini gösterir.

Orijinal kaynakta spesifik güvenirlik katsayısı belirtilmemiştir. Ancak ölçeğin güvenilirliğini sağlamak için deneme uygulamaları ve madde analizleri yapılmıştır. Detaylı güvenirlik istatistikleri ve kullanılan yöntemler için okuyucuların Büyüköztürk (1999) makalesine başvurmaları önerilir.

Faktör Analizi

Geliştirme tipi bir ölçek olması nedeniyle, İlköğretim Okulu Öğretmenlerinin Araştırma Yeterlikleri Ölçeği’nin çok boyutlu yapısını ortaya çıkarmak ve maddelerin hangi alt boyutlara (faktörlere) yüklendiğini belirlemek amacıyla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanıldığı varsayılmaktadır. Bu analiz, araştırma yeterlikleri kavramının teorik olarak öngörülen alt boyutlarını istatistiksel olarak desteklemek için kritik öneme sahiptir.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Öz Bildirim Ölçeği)

Format: Orijinal makalede derecelendirme bilgisi yer almamakla birlikte, bu tür yeterlik ölçekleri genellikle 5’li veya 6’lı Likert Ölçeği formatında düzenlenmiştir (Örneğin: Hiç Katılmıyorum’dan Tamamen Katılıyorum’a).

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: İlköğretim Okulu Öğretmenleri

Yaş Grubu: Çalışan yetişkinler (Genellikle 25-55 yaş arası öğretmenler).

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki ilköğretim okullarında görev yapan sınıf ve branş öğretmenleri.

Test Metodolojisi: Öz bildirim yoluyla öğretmenlerin kendilerini değerlendirmesine dayalıdır.

Anahtar Kelimeler

Ölçek, Psikometri, Araştırma Okuryazarlığı, Hizmet İçi Eğitim, Eğitimde Kalite, Şener Büyüköztürk.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanıtıcısı: Orijinal kaynakta belirtilmemiştir.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Orijinal kaynakta belirtilmemiştir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 1999

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari kullanımı ve izin koşulları için sorumlu yazar Şener Büyüköztürk ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Akademik ve eğitim amaçlı kullanımlarda genellikle referans gösterilerek izin alınması tavsiye edilir. Ölçeğin yayınlandığı makaleye ait link: kuey.net

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: ilkogretim-okulu-ogretmenlerinin-arastirma-yeterlikleri-olcegi-toad.pdf

Referanslar

• Büyüköztürk, Ş. (1999). İlköğretim okulu öğretmenlerinin araştırma yeterlikleri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 5 (2), 257-269.

[quads id=5]

İlköğretim Okulu Öğretmenlerinin Araştırma Yeterlikleri Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin maddeleri orijinal kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddelerin tam listesi ve derecelendirme talimatları için lütfen yazarın 1999 tarihli makalesine başvurunuz.