Antrenörlerin Etik Dışı Davranışları ile İlgili Sporcu Algısı Ölçeği

Özet

Antrenörlerin Etik Dışı Davranışları ile İlgili Sporcu Algısı Ölçeği, sporcuların antrenörlerinin sergilediği etik dışı davranışlara yönelik algılarını sistematik bir şekilde ölçmek amacıyla geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. Ölçek, Özbay Güven ve Ercan Öncü (2012) tarafından geliştirilmiş olup, spor etiği ve spor psikolojisi alanındaki araştırmacılar için koç-sporcu ilişkilerindeki etik ihlallerin düzeyini ve etkisini değerlendirmede kritik bir öneme sahiptir.

Yapılan geçerlik ve güvenirlik çalışmaları sonucunda ölçek, 19 maddeden ve üç alt boyuttan oluşan, beşli Likert tipi bir derecelendirme yapısına sahiptir. Ölçek, spor ortamlarında etik standartların korunması ve koçluk kalitesinin bilimsel olarak değerlendirilmesi için sağlam bir zemin sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Spor etiği, antrenör, etik dışı davranış, sporcu algısı, psikometri, ölçek geliştirme.

Yazarlar

Özbay Güven, Ercan Öncü.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, sporcuların antrenörlerinin potansiyel olarak etik dışı kabul edilebilecek davranışlarına yönelik algılarını ve bu davranışların sporcular üzerindeki etkisini ölçmektir. Bu araç, koçluk mesleğinde etik sınırların ne ölçüde korunduğunu ve sporcuların bu davranışları ne sıklıkla deneyimlediğini veya gözlemlediğini tespit etmeyi hedefler.

Ölçek, spor yöneticilerine ve eğitimcilere, koç-sporcu ilişkilerinde ortaya çıkabilecek etik ihlalleri önleme ve bu konularda farkındalık yaratma stratejileri geliştirmede bilimsel veriler sağlamak üzere tasarlanmıştır.

Yapı

Ölçek, Antrenörlerin Etik Dışı Davranışları ile İlgili Sporcu Algısı yapısını ölçmektedir. Bu yapı, antrenörün sporculara karşı sergilediği, kabul görmüş spor etik normlarına aykırı olan davranışların sporcu tarafından nasıl yorumlandığını ve algılandığını kapsamaktadır. Ölçek, bu algıyı üç ana faktör (alt boyut) üzerinden ele almaktadır. Bu faktörler, muhtemelen koçun sporcuya yönelik psikolojik baskı, fiziksel istismar veya mesleki sınır ihlalleri gibi spesifik etik dışı davranış kategorilerini temsil etmektedir.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliğini test etmek amacıyla kapsamlı psikometrik analizler yürütülmüştür. Başlangıçta 40 maddeden oluşan ölçek, hem açımlayıcı faktör analizi (AFA) hem de doğrulayıcı faktör analizi (DFA) uygulanarak test edilmiştir. Bu analizler sonucunda ölçeğin üç faktörlü bir yapıya sahip olduğu tespit edilmiş ve madde sayısı 19’a düşürülmüştür.

Yapısal geçerliği destekleyen bulgular arasında madde yük değerleri öne çıkmaktadır. Madde yük değerleri 0.579 ile 0.825 arasında değişmektedir. Bu yüksek madde yükleri, maddelerin ilgili faktörleri temsil etmede yeterli düzeyde güçlü olduğunu ve ölçeğin yapısal olarak geçerli olduğunu göstermektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik seviyesini test etmek için iki temel yöntem kullanılmıştır: iç tutarlılık ve iki yarı test korelasyonu. İç tutarlılık, Cronbach Alpha katsayısı ile değerlendirilmiştir ve bu değer 0.93 olarak hesaplanmıştır. Bu sonuç, ölçek maddeleri arasında mükemmel düzeyde bir iç tutarlılık olduğunu ve ölçeğin son derece güvenilir ölçümler sağladığını göstermektedir.

Ayrıca, iki yarı test korelasyonu katsayısı 0.83 olarak bulunmuştur. Hem iç tutarlılık hem de iki yarı korelasyon sonuçları, Antrenörlerin Etik Dışı Davranışları ile İlgili Sporcu Algısı Ölçeği’nin psikometrik açıdan sağlam bir güvenirlik seviyesine sahip olduğunu kanıtlamaktadır.

Faktör Analizi

Yapılan faktör analizi çalışmaları, ölçeğin nihai yapısının 19 madde ve 3 alt boyuttan oluştuğunu ortaya koymuştur. Bu üç faktör, ölçeğin ölçtüğü yapının çok boyutlu doğasını yansıtmaktadır.

Alt boyutların madde dağılımı şu şekildedir:

• Faktör 1: 10 madde
• Faktör 2: 5 madde
• Faktör 3: 4 madde

Bu faktörler, sporcuların antrenörlerinin etik dışı davranışlarına dair algılarını farklı boyutlarda derinlemesine inceleme imkanı sunmaktadır.

Araç

Test Type: Geliştirme (Özgün Ölçek Geliştirme Çalışması)

Format: 19 madde, 3 alt boyutlu bir yapıya sahiptir.

Language Available: Türkçe

Population Group: Sporcular (Aktif lisanslı sporcular)

Age Group: Belirtilmemiş, ancak genç ve yetişkin sporcuların katılımıyla geliştirilmiştir.

Population Details: Çeşitli spor dallarında faaliyet gösteren, antrenörlerle aktif çalışan sporcular.

Test Methodology: 5’li Likert tipi derecelendirme kullanılmaktadır (1= hiçbir zaman – 5= her zaman).

Anahtar Kelimeler

Spor psikolojisi, koçluk, etik, güvenirlik, geçerlik, faktör analizi, psikometri.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değil.

Affiliation Email addresses: Bilgi mevcut değil.

Correspondence Address: Özbay Güven (Sorumlu Yazar).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2012 yılında Özbay Güven ve Ercan Öncü tarafından geliştirilmiştir. Ölçeğin kullanımı için sorumlu yazar Özbay Güven ile iletişime geçilmesi önerilmektedir. Akademik ve bilimsel araştırmalar için genellikle kaynak gösterilerek kullanılabilir.

Ölçeğin orijinal makalesine ve detaylı bilgilere aşağıdaki bağlantılar aracılığıyla ulaşılabilir. Orijinal PDF burada görülebilir:

• Makale Linki: dergiler.ankara.edu.tr
• Orijinal PDF: Antrenörlerin Etik Dışı Davranışları ile İlgili Sporcu Algısı Ölçeği’nin orijinal PDF’i buradan indirilebilir: antrenorlerin-etik-disi-davranislari-ile-ilgili-sporcu-algisi-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Güven, Ö. ve Öncü, E. (2012). Antrenörlerin Etik Dışı Davranışları İle İlgili Sporcu Algısı Ölçeğinin geliştirilmesi. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 10(2), 67-75.

Antrenörlerin Etik Dışı Davranışları ile İlgili Sporcu Algısı Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçeğin maddeleri, kaynak makalede detaylı olarak sunulmuştur. Bu ölçek toplam 19 maddeden oluşmakta olup, üç ana alt boyuta ayrılmıştır:

• Faktör 1 (10 madde)
• Faktör 2 (5 madde)
• Faktör 3 (4 madde)

Ölçek maddelerinin tam listesi için yukarıda belirtilen referans makalenin incelenmesi gerekmektedir.