Anne Okuryazarlık İlgisi Anketi

Soyut

Anne Okuryazarlık İlgisi Anketi, 2008 yılında Ayla Nergis tarafından hazırlanan bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş bir ölçüm aracıdır. Bu anket, annelerin okuryazarlığa yönelik ilgi düzeylerini ve bu ilginin, çocuklarının erken dönem okuma-yazma becerileri üzerindeki etkisini incelemek amacıyla tasarlanmıştır.

Ölçek, özellikle ilköğretim birinci sınıf öğrencilerinin ön okuryazarlık davranışları ile annelerin eğitimsel katılım seviyeleri arasındaki ilişkiyi ampirik olarak değerlendirmeyi hedeflemektedir. Anket, geliştirme aşamasında olup, psikometrik özelliklerinin (geçerlik ve güvenirlik) tam detayları orijinal tez dışında sınırlı olarak raporlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Okuryazarlık, Anne İlgisi, Ön Okuryazarlık, İlkokul, Gelişim, Ebeveyn Katılımı, Tutum.

Yazarlar

Ayla Nergis.

Amaç

Anne Okuryazarlık İlgisi Anketi’nin birincil amacı, annelerin çocuklarının okuma-yazma gelişimine yönelik gösterdikleri ilgi, motivasyon ve destekleyici davranışların seviyesini belirlemektir. Bu ilgi düzeyi, çocuğun okula başlama sürecindeki ön okuryazarlık becerilerini ne ölçüde etkilediğini anlamlandırmak için kritik bir değişkendir.

Ölçek, annelerin evde uyguladıkları okuryazarlık pratiklerini (örneğin, düzenli olarak kitap okuma, okuma materyallerine erişim sağlama) ve okuma-yazma hakkındaki genel tutumlarını ölçerek, aile içi eğitim ortamının kalitesini dolaylı yoldan değerlendirmeye hizmet eder. Bu veriler, erken çocukluk döneminde ailelerin eğitimsel desteğini artırmaya yönelik müdahale programlarının tasarlanmasına rehberlik etme potansiyeline sahiptir.

Yapı

Anketin ölçtüğü temel yapı, “Anne Okuryazarlık İlgisi”dir. Bu yapı, annenin okuryazarlık faaliyetlerine karşı gösterdiği olumlu tutumu, bu alandaki kişisel motivasyonunu ve çocuğunun okuryazarlık gelişimini desteklemek için harcadığı çabaları içerir.

Bu yapı genellikle üç ana boyutta incelenir: Tutum (Okumanın önemine dair inançlar), Davranışsal Katılım (Çocukla birlikte okuma, kütüphane ziyareti gibi eylemler) ve Kaynak Sağlama (Evde kitap, dergi gibi materyallerin bulunurluğu). Ölçek, bu bileşenlerin bir araya gelmesiyle oluşan genel ilgi düzeyini nicelleştirmeyi amaçlamaktadır.

Geçerlik

Anne Okuryazarlık İlgisi Anketi’nin geçerlik çalışmalarına dair detaylı istatistiksel sonuçlar (örneğin, faktör yükleri veya korelasyon katsayıları) orijinal kaynakta açıkça raporlanmamıştır. Kaynakta bu bilgi “-” olarak belirtilmiştir.

Ölçeğin bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş olması nedeniyle, içerik geçerliğinin sağlanması amacıyla genellikle uzman görüşüne başvurulduğu kabul edilebilir. Ancak, ölçeğin yapı geçerliği ve ölçüt bağımlı geçerliği gibi ileri düzey psikometri çalışmalarının daha sonraki araştırmacılar tarafından yapılması önerilmektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizlerine (iç tutarlılık katsayısı, test-tekrar test güvenirliği veya madde-toplam korelasyonları) ilişkin spesifik değerler orijinal yayında (Nergis, 2008) raporlanmamıştır. Kaynakta güvenirlik bilgisi de “-” şeklinde belirtilmiştir.

Güvenirlik verilerinin eksikliği, ölçeğin farklı popülasyonlarda tutarlı sonuçlar üretip üretmediğinin değerlendirilmesini zorlaştırmaktadır. Ölçeği kullanacak araştırmacıların, kendi örneklemlerinde Cronbach Alfa gibi iç tutarlılık analizlerini yaparak ölçeğin güvenilirliğini doğrulamaları önem taşımaktadır.

Faktör Analizi

Anne Okuryazarlık İlgisi Anketi’nin faktör yapısını açıklayan bir Faktör Analizi raporu, kaynak içerikte yer almamaktadır. Ölçek geliştirme sürecinin bir parçası olarak, ölçülen yapının boyutluluğunu belirlemek amacıyla Keşfedici Faktör Analizi (KFA) veya Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemlerinden birinin kullanılmış olması beklenir.

Anketin tek boyutlu mu yoksa çok boyutlu mu olduğu, ancak detaylı faktör analizi sonuçlarının yayınlanmasıyla netleşecektir. Bu analizler, annenin tutumları ve davranışları arasındaki ayrımı göstererek ölçeğin kuramsal yapısını güçlendirecektir.

Ölçüm Aracı

Test Type: Geliştirme Ölçeği (Development Scale)

Format: Kendi bildirimli anket formatı. Derecelendirme formatı belirtilmemekle birlikte, bu tür ilgi ölçeklerinde genellikle 3’lü, 4’lü veya 5’li Likert tipi derecelendirme kullanıldığı varsayılabilir.

Language Available: Türkçe

Population Group: İlköğretim birinci sınıf öğrencilerinin anneleri.

Age Group: Yetişkin anneler.

Population Details: Çalışma, Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü bünyesinde yürütülmüş olup, ilköğretim birinci sınıf öğrencisi olan çocukların anneleri üzerinde uygulanmıştır.

Test Methodology: Anket yöntemi kullanılarak annelerin okuryazarlık ilgi düzeyleri hakkında veri toplanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Ebeveynlik, Eğitim Psikolojisi, Akademik Başarı, Tutum Ölçeği, Aile İçi Öğrenme Ortamı.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilgi Raporlanmamıştır.

Affiliation Email addresses: Bilgi Raporlanmamıştır.

Correspondence Address: Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü (Tezin yazıldığı dönem itibarıyla).

İzinler & Ücret ve Test Yılı

Ölçek Geliştirme Yılı: 2008.

Ölçeğin ticari kullanımı veya akademik amaçlar dışındaki uygulamaları için gerekli izinler ve ücretlendirme bilgileri, orijinal tezde detaylı olarak belirtilmemiştir. Akademik araştırmalarda kullanım için, yazarın tezi referans gösterilerek izin alınması tavsiye edilir.

Kaynaklar

• Nergis, A. (2008). İlköğretim birinci sınıf öğrencilerinin ön okuryazarlık davranışları ile annelerinin okuryazarlığa olan ilgisi arasındaki ilişki (Yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.

Tezin Ulusal Tez Merkezi üzerindeki bağlantısı: tez.yok.gov.tr

Ölçeğin orijinal PDF’i buradan indirilebilir: anne-okuryazarlik-ilgisi-anketi-toad.pdf

Anne Okuryazarlık İlgisi Anketinin Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Bu ölçeğin orijinal maddeleri, kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddelerin tam listesi ve derecelendirme formatı için, araştırmacıların Ayla Nergis’in 2008 tarihli yüksek lisans tezine başvurmaları gerekmektedir.