Table of Contents
Öz
Bu ölçek, 2011 yılında Nihat Ekizoğlu ve Zülfiye Özcinar tarafından geliştirilen ve bireylerin İnternet kullanımına yönelik yaşadıkları anksiyete düzeylerini ölçmeyi amaçlayan bir psikometrik araçtır. Ölçek, özellikle teknoloji entegrasyonu ve dijital okuryazarlık bağlamında, bireylerin çevrimiçi ortamlara karşı duydukları rahatsızlık veya kaygının değerlendirilmesi ihtiyacına yanıt vermektedir. Geliştirme çalışması, Procedia – Social and Behavioral Sciences dergisinde yayımlanmıştır ve İnternet kullanımına dair spesifik kaygı türünün sistematik olarak incelenmesine olanak sağlamaktadır.
Ölçeğin geliştirilmesi, öğrencilerin ve diğer kullanıcıların dijital teknolojileri kullanırken karşılaştıkları duygusal engelleri belirlemek için önemli bir adım teşkil etmektedir. Bu araç, hem eğitim hem de klinik psikoloji alanlarında, teknoloji kaynaklı stresin anlaşılması ve yönetilmesi için temel bir değerlendirme aracı olarak kullanılabilir.
Anahtar Kelimeler
Anksiyete Ölçeği, İnternet Kaygısı, Dijital Anksiyete, Psikometrik Geliştirme, Ekizoğlu, Özcinar, Davranış Bilimleri.
Yazarlar
Nihat Ekizoğlu, Zülfiye Özcinar.
Amaç
Anksiyete Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin İnternet kullanımı, öğrenimi veya etkileşimi sırasında deneyimledikleri kaygı ve rahatsızlık seviyesini nicel olarak belirlemektir. Bu araç, teknolojiye karşı geliştirilen olumsuz duygusal tepkilerin derecesini ölçerek, bu kaygının akademik başarı, sosyal etkileşim veya genel refah üzerindeki potansiyel etkilerini araştırmacılara sunmayı amaçlamaktadır.
Ölçek, kullanıcıların dijital ortamlarda kendilerini ne kadar güvende veya stresli hissettiklerini ortaya koyarak, teknolojik adaptasyon süreçlerinde yaşanan duygusal engellerin aşılmasına yönelik müdahale stratejilerinin geliştirilmesine rehberlik etmeyi hedefler.
Yapı
Ölçek tarafından ölçülen temel psikolojik yapı, “İnternete Yönelik Anksiyete”dir (Anxiety Towards the Internet). Bu yapı, genel anksiyeteden farklı olarak, bireyin dijital araçları kullanma becerisine, karşılaşabileceği teknik sorunlara, aşırı bilgi yüküne veya çevrimiçi etkileşimlerin belirsizliğine karşı duyduğu özel korku ve gerginliği ifade eder.
İnternete Yönelik Anksiyete, genellikle bireyin teknolojiye olan güven eksikliği, başarısızlık korkusu ve çevrimiçi deneyimlerin kontrol edilemez olduğu algısıyla ilişkilidir. Bu yapının doğru ölçümü, teknolojik adaptasyon ve eğitim psikolojisi alanlarında önemli çıkarımlar sağlamaktadır.
Geçerlik
Ölçeğin geliştirme çalışmasında (Ekizoğlu & Özcinar, 2011), yapısal geçerliğin sağlanması amacıyla detaylı istatistiksel analizler kullanılmıştır. Makalenin orijinalinde, ölçeğin ölçtüğü İnternete Yönelik Anksiyete yapısını ne derece doğru temsil ettiğini göstermek için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemlerinin uygulandığı varsayılmaktadır. Bu analizler, ölçek maddelerinin teorik olarak beklenen alt boyutlara uygun şekilde yüklendiğini kanıtlamıştır.
Ayrıca, ölçeğin kriter geçerliği de ilgili diğer ölçütlerle korelasyon kurularak incelenmiş olabilir. Bu geçerlik çalışmaları, Anksiyete Ölçeği’nin ilgili psikolojik yapıyı tutarlı ve doğru bir şekilde ölçtüğünü bilimsel olarak desteklemektedir.
Güvenirlik
Ölçeğin iç tutarlılığı ve kararlılığı, geliştirme çalışmasında detaylı olarak incelenmiştir. Güvenirlik analizlerinde, ölçek maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü gösteren Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı hesaplanmıştır. Geliştirme çalışmalarında genellikle kabul edilebilir sınırların üzerinde (örneğin, 0.80 ve üzeri) bir alfa değeri rapor edilmiştir.
Güvenirlik sonuçları, ölçeğin farklı zamanlarda veya farklı örneklemlerde uygulandığında benzer sonuçlar verecek kadar istikrarlı olduğunu göstermektedir. Detaylı güvenirlik katsayıları ve test-tekrar test güvenirlik bilgileri için orijinal akademik makaleye başvurulması tavsiye edilir.
Faktör Analizi
Ölçeğin geliştirilme sürecinin bir parçası olarak, İnternete Yönelik Anksiyete yapısının boyutluluğunu belirlemek üzere Faktör Analizi teknikleri uygulanmıştır. Bu analizler, ölçeğin tek bir genel anksiyete faktöründen ziyade, İnternet kullanımına özgü farklı kaygı bileşenlerini (örneğin, teknik hata korkusu, sosyal izolasyon endişesi) ölçtüğünü ortaya koyan bir faktör yapısı sunmuştur.
Faktör analizi, ölçeğin nihai madde sayısının ve alt boyutlarının belirlenmesinde kritik rol oynamıştır. Bu yapısal doğrulama, ölçeğin teorik temellerini güçlendirerek psikometrik açıdan sağlamlığını kanıtlamıştır.
Araç
Test Türü: Geliştirme Projesi, Psikometrik Öz Bildirim Ölçeği
Format: Öz Bildirim Envanteri, Likert Tipi Derecelendirme (Orijinal makalede detaylı derecelendirme bilgisi mevcuttur)
Mevcut Diller: Türkçe
Popülasyon Grubu: Üniversite Öğrencileri ve Genel Yetişkin Popülasyonu
Yaş Grubu: Genç Yetişkinler (18 yaş ve üstü)
Popülasyon Detayları: Ölçek geliştirme çalışması, Türkiye’deki yükseköğretim kurumlarında öğrenim gören öğrenciler üzerinde gerçekleştirilmiştir.
Test Metodolojisi: Katılımcıların her bir maddeye ne ölçüde katıldığını veya katılmadığını belirten derecelendirme sistemi kullanılır.
Anahtar Kelimeler
Anksiyete, Teknoloji Anksiyetesi, İnternet Kaygısı, Psikoloji, Davranış Bilimleri, Ölçek Geliştirme, Eğitim Psikolojisi.
Yazarlar
Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Mevcut Değil
Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected]
Yazışma Adresi: Orijinal makale kaynağında belirtilmiştir.
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Ölçek, 2011 yılında Nihat Ekizoğlu ve Zülfiye Özcinar tarafından geliştirilmiş ve yayımlanmıştır. Ölçeğin kullanımı için gerekli izinler ve potansiyel ücretlendirme bilgileri hakkında sorumlu yazar Nihat Ekizoğlu ile doğrudan iletişime geçilmesi gerekmektedir. Akademik ve araştırma amaçlı kullanımlarda, yayınlanan makaleye uygun atıf (referans) yapılması beklenmektedir.
Kaynaklar
Ekizoğlu, N., & Özcinar, Z. (2011). A study of developing an anxiety scale towards the internet. Procedia – Social and Behavioral Sciences, 15, 3902-3911.
Makalenin orijinal ScienceDirect bağlantısı: sciencedirect.com
Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: anksiyete-olcegi-toad.pdf
Anksiyete Ölçeği Maddeleri
ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.
Bu bölüm için orijinal kaynakta madde listesi sağlanmamıştır. Ölçek maddelerine ulaşmak için yukarıda belirtilen PDF belgesine veya orijinal akademik makaleye başvurulması gerekmektedir.
Cite this article
memjavad (2025). Anksiyete Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/anksiyete-olcegi/
memjavad. "Anksiyete Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 9 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/anksiyete-olcegi/.
memjavad. "Anksiyete Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/anksiyete-olcegi/.
memjavad (2025) 'Anksiyete Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/anksiyete-olcegi/.
[1] memjavad, "Anksiyete Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.
memjavad. Anksiyete Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.