Almanca Öğrenmeye Yönelik Motivasyon Ölçeği

Özet

Almanca Öğrenmeye Yönelik Motivasyon Ölçeği (AÖYMÖ), Çam, Serindağ ve İşigüzel (2010) tarafından, Almanca öğrenimi gören öğrencilerin bu sürece dair motivasyon düzeylerini belirlemek amacıyla Türkçe’ye uyarlanmış bir psikometrik araçtır. Ölçek, yabancı dil öğrenme sürecindeki motivasyon yapısını dört temel alt boyutta inceleyen, 20 maddeden oluşan bir envanterdir. Yapılan uyarlama çalışmasında ölçeğin yüksek düzeyde geçerlik ve güvenirlik gösterdiği tespit edilmiştir. Ölçek, özellikle üniversite düzeyindeki Almanca programlarında öğrenim gören öğrencilerin kültürel ilgi, başarı isteği ve çevresel faktörlere dayalı motivasyonlarını ölçmek için tasarlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Almanca Öğrenimi, Motivasyon, Dil Öğrenme, Ölçek Uyarlama, Yapı Geçerliliği, İç Tutarlılık, Açıklayıcı Faktör Analizi.

Yazarlar

Sabahattin Çam, E. Serindağ, B. İşigüzel.

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, Türkiye’deki yükseköğretim kurumlarında Almanca öğrenimi gören öğrencilerin bu yabancı dile yönelik motivasyon düzeylerini ve bu motivasyonu etkileyen temel faktörleri belirlemektir. Uyarlama çalışması, özgün ölçeğin kültürel ve dilsel farklılıklar gözetilerek Türk örneklemine uygun hale getirilmesini ve psikometrik özelliklerinin incelenmesini amaçlamıştır.

Bu araç, eğitimcilerin ve dil programı yöneticilerinin öğrencilerin motivasyon kaynaklarını daha iyi anlamalarına ve böylece öğrenme ortamlarını ve müfredatlarını motive edici unsurları destekleyecek şekilde düzenlemelerine olanak tanır. Ölçek, dil öğrenme sürecindeki bireysel farklılıkların tespiti açısından önemli bir tanı aracıdır.

Yapı (Konstrukt)

Ölçek, yabancı dil öğreniminde motivasyon yapısını ölçmektedir. Bu yapı, genellikle dil öğrenme başarısının en önemli yordayıcılarından biri olarak kabul edilir. AÖYMÖ, bu yapıyı dört temel alt boyutta ele almaktadır:

• Alman Kültürüne İlgi: Öğrencinin hedef kültürle bütünleşme arzusunu ve kültürel merakını yansıtan bütünleştirici (integrative) motivasyon bileşenidir.
• Olumlu Sınıf Ortamı: Öğrenme sürecinin sosyal ve pedagojik bağlamının öğrencinin motivasyonu üzerindeki etkisini ölçer.
• Sosyal ve Eğitim Olanakları: Almanca öğrenmenin sağlayacağı sosyal ve akademik faydalara yönelik beklentileri ve araçsal (instrumental) motivasyon unsurlarını içerir.
• Başarı İsteği: Öğrencinin Almanca öğreniminde yüksek performans ve akademik başarı elde etme arzusunu temsil eder.

Geçerlik Çalışmaları

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, çeviri geçerliliği, yapı geçerliliği ve ölçüt bağıntılı geçerlilik olmak üzere üç temel başlık altında incelenmiştir.

Çeviri Geçerliliği

Çeviri geçerliliği için, ölçeğin Almanca ve Türkçe formları, Almanca Öğretmenliği programında 7. dönemde öğrenim gören 30 öğrenciye uygulanmıştır. Öğrencilerin iki formdaki maddelere verdikleri yanıtlar arasındaki korelasyonlar .37 ile 1.00 arasında değişirken (p< .05), toplam puanlar için elde edilen korelasyon değeri .99 olarak bulunmuştur. Bu yüksek korelasyon, iki dil formu arasında anlamlı bir eşdeğerlilik olduğunu göstermektedir.

Yapı Geçerliliği

Ölçeğin faktör yapısını belirlemek amacıyla Temel Bileşenler Analizi (TBA) benimsenerek Açıklayıcı Faktör Analizi (AFA) yapılmıştır. Örneklem yeterlilik katsayısı (KMO) değeri .85 olarak yüksek bulunmuştur (χ²= 428.93; p< 0.0001). Faktör analizi sonucunda elde edilen dört faktörlü çözüm, toplam varyansın %43.07’sini açıklamaktadır. Faktörlerin öz değer grafiği (scree plot) incelenerek, öz değeri 2.00’dan daha yüksek olan dört faktörlü yapının sürdürülmesine karar verilmiştir.

Ölçüt Bağıntılı Geçerlilik

Ölçüt bağıntılı geçerlilik çalışmasında, Almanca hazırlık sınıfındaki öğrencilerin (N=120) ölçek alt ölçek ve toplam puanları ile dönem sonu başarı puanları arasındaki ilişkiler değerlendirilmiştir. Dönem sonu başarı notu, Alman Kültürüne İlgi (r= .28), Başarı İsteği (r=.29) alt ölçekleri ve toplam puan (r=.27) ile olumlu yönde ve düşük düzeyde anlamlı ilişkiler (p<.01) sergilemiştir. Bu sonuçlar, motivasyonun akademik başarıyı düşük ancak anlamlı düzeyde yordadığını göstermektedir.

Güvenirlik Çalışmaları

Ölçeğin toplam puan ve alt ölçek puanlarının güvenirliği, iç tutarlık ve test-tekrar test katsayıları hesaplanarak incelenmiştir.

İç Tutarlılık (Cronbach Alfa)

Faktör analizi çalışmasının yapıldığı verilerden (N=272) elde edilen iç tutarlılık katsayıları (Cronbach Alfa) şu şekildedir:

• Alman Kültürüne İlgi: .78
• Olumlu Sınıf Ortamı: .75
• Sosyal ve Eğitim Olanakları: .73
• Başarı İsteği: .67
• Toplam Puan: .82

Bu değerler, ölçeğin genel olarak kabul edilebilir düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermektedir.

Test-Tekrar Test Güvenirliği

Ölçek, 60 öğrenciye altı hafta ara ile tekrar uygulanmıştır. Elde edilen test-tekrar test güvenirlik katsayıları, alt ölçekler ve toplam puan için .99 gibi son derece yüksek bir değerdedir. Bu bulgu, ölçeğin zaman içinde oldukça kararlı ölçümler sağladığını kanıtlamaktadır.

Faktör Analizi

Ölçeğin faktör yapısını belirlemek için kullanılan Temel Bileşenler Analizi, örneklem yeterliliğinin (KMO=.85) yüksek olduğunu ortaya koymuştur. İlk analizde öz değeri 1.00’den yüksek olan 10 faktör bulunmuş olsa da, bu faktörler toplam varyansın %62.58’ini açıklamıştır. Ancak, araştırmacılar scree plot grafiğini inceleyerek, dördüncü faktörden sonraki kırılmanın önemsiz olduğunu belirlemişlerdir. Bu nedenle, öz değeri 2.00’dan yüksek olan dört faktörlü bir çözüm benimsenmiştir. Bu dört faktör, ölçeğin ölçmeye çalıştığı yapının temel bileşenlerini temsil ederek toplam varyansın %43.07’sini açıklamaktadır.

Ölçek Bilgileri

Ölçek Çeşidi: Uyarlama (Adaptation)

Format: 4 alt boyut, 20 madde.

Derecelendirme: 5’li Likert tipi ölçek (1=Kesinlikle Katılmıyorum; 2=Katılmıyorum; 3=Yarı Yarıya Katılıyorum; 4=Katılıyorum; 5=Tamamen Katılıyorum).

Mevcut Diller: Türkçe, Almanca (Orijinal formu).

Hedef Kitle: Yükseköğretim kurumlarında Almanca öğrenimi gören öğrenciler.

Yaş Grubu: Genç yetişkinler (Üniversite öğrencileri).

Örneklem Detayları: Geçerlik ve güvenirlik çalışmasında N=272 öğrenci kullanılmıştır.

Test Metodolojisi: Öz bildirim (Self-report) ölçeği.

Anahtar Kelimeler

Alman Dili, Yabancı Dil Eğitimi, Öğrenci Motivasyonu, Likert Ölçeği, Cronbach Alfa Katsayısı, Psikometri.

[quads id=5]

Yazarlar ve İletişim

Sorumlu Yazar: Sabahattin ÇAM

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilinmiyor

Kurum E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilinmiyor

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2010 (Uyarlama çalışmasının yayın yılı).

Kullanım İzinleri ve Ücret: Ölçek, akademik çalışmalarda referans gösterilerek kullanılabilir. Ticari veya geniş ölçekli kullanım için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi önerilir.

Bu ölçek çalışmasının orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: almanca-ogrenmeye-yonelik-motivasyon-olcegi-toad.pdf

Makalenin DergiPark üzerindeki bağlantısı: dergipark.ulakbim.gov.tr

Referanslar

Çam, S., Serindağ, E. ve İşigüzel, B. (2010). Almanca Öğrenmeye Yönelik Motivasyon Ölçeğinin Türkçe’ye uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19(2), 302- 312.

[quads id=5]

Almanca Öğrenmeye Yönelik Motivasyon Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmuş olup, hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek 4 alt boyut ve toplam 20 maddeden oluşmaktadır:

• Alman Kültürüne İlgili (5 m) :
• Olumlu Sınıf Ortamı (5 m) :
• Sosyal ve Eğitim Ortamı (5 m) :
• Başarı İsteği (5 m ):