Algılanan Yönetici Desteği Ölçeği

Özet

Algılanan Yönetici Desteği Ölçeği (AYDÖ), çalışanların doğrudan yöneticilerinden gördükleri desteği, yöneticinin çalışanların katkılarına değer verdiğine ve refahlarını önemsediğine dair inançlarını değerlendirmek amacıyla uyarlanmış bir psikolojik ölçektir. Ölçek, özellikle örgütsel psikoloji ve insan kaynakları yönetimi alanlarında, iş tatmini, bağlılık ve performans gibi çıktılarla ilişkili olan yönetici desteği yapısını Türkçe konuşan popülasyonlarda güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmeyi amaçlamaktadır. Ölçeğin uyarlama ve geçerlik/güvenirlik çalışması 2012 yılında gerçekleştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Algılanan Yönetici Desteği, Örgütsel Psikoloji, İş Desteği, Yönetici Desteği, Ölçek Uyarlama, Güvenirlik, Geçerlik

Yazarlar

Giray, M. D., Şahin, D. N.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, çalışanların iş ortamında yöneticileri tarafından kendilerine sağlanan algılanan destek düzeyini belirlemektir. Bu destek, hem duygusal hem de araçsal yardımı kapsar ve çalışanın kurum içindeki refahı ve etkinliği açısından kritik bir değişkendir. Uyarlama çalışması, orijinal ölçeğin psikometrik özelliklerini Türk kültürü ve diline uygun olarak doğrulamayı hedeflemiştir.

Bu araç, araştırmacılara ve uygulayıcılara, çalışanların yönetici destek algısının işyeri sonuçları (örneğin, tükenmişlik, işten ayrılma niyeti, performans) üzerindeki etkilerini incelemek için sağlam bir metodolojik zemin sunar.

Yapı

Algılanan Yönetici Desteği Ölçeği, psikolojideki Algılanan Örgütsel Destek (AÖD) kavramının bir alt kümesi olan Algılanan Yönetici Desteği (AYD) yapısını ölçer. Bu yapı, çalışanın yöneticisinin kendisini değerli gördüğü, zor zamanlarda yardım edeceği ve çabalarını takdir edeceği inancını ifade eder.

Ölçek, yöneticinin adil davranışı, çalışanların ihtiyaçlarına duyarlılığı ve kurumsal temsilcisi olarak çalışana sahip çıkması gibi boyutları tek bir faktör altında toplamaktadır. Bu tek boyutlu yapı, yöneticinin sağladığı desteğin bütüncül algısını yakalamayı amaçlamaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliğini incelemek amacıyla yapılan analizlerde, iki faktörün toplam varyansın %62.4’ünü açıkladığı tespit edilmiştir. Ancak, yapılan detaylı analizler ve psikometrik değerlendirmeler sonucunda, 11 maddeden oluşan nihai yapının tek bir faktörde toplandığı görülmüştür.

Bu tek faktörlü yapı, 7.27 özdeğere sahip olup, toplam varyansın %64.3’ünü açıklamaktadır. Bu yüksek açıklanan varyans oranı, ölçeğin Algılanan Yönetici Desteği yapısını güçlü bir şekilde ölçtüğünü ve kabul edilebilir düzeyde yapı geçerliğine sahip olduğunu göstermektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılığı, Cronbach Alfa katsayısı kullanılarak değerlendirilmiştir. On bir maddeden oluşan yönetici desteği ölçeğinin Cronbach Alfa iç tutarlık katsayısı .94 olarak bulunmuştur.

.94 gibi oldukça yüksek bir iç tutarlılık katsayısı, ölçek maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü ve ölçeğin yüksek düzeyde güvenirlik sunduğunu işaret etmektedir. Bu sonuç, AYDÖ’nün araştırma ortamlarında kullanım için son derece güvenilir bir araç olduğunu doğrulamaktadır.

Faktör Analizi

Ölçeğin faktör yapısını belirlemek amacıyla yapılan analizler (büyük olasılıkla Temel Bileşenler Analizi veya Açıklayıcı Faktör Analizi), başlangıçta öz değeri 1’den yüksek iki faktörün varlığını göstermiştir. Bu iki faktörün varyansı açıklama oranı %62.4’tür.

Ancak, ölçeğin teorik yapısı ve maddelerin içeriği dikkate alınarak yapılan nihai analizler, 11 maddenin tek bir faktör altında toplandığını ortaya koymuştur. Bu tek faktör, 7.27 özdeğere sahip olup, toplam varyansın %64.3’ünü açıklamaktadır. Bu bulgu, ölçeğin tek boyutlu bir yapı sergilediğini ve Algılanan Yönetici Desteği’ni bütünleşik bir biçimde ölçtüğünü teyit etmektedir.

Araç

Test Türü: Uyarlama

Format: 11 maddeden oluşan tek boyutlu bir ölçektir. Derecelendirme, 5 basamaklı Likert tipi bir ölçekle yapılmaktadır (1 = kesinlikle katılmıyorum ve 5 = kesinlikle katılıyorum).

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Çalışan Yetişkinler (Örgütsel bağlamda görev yapan bireyler)

Yaş Grubu: Yetişkin iş gücü

Popülasyon Detayları: Bilgi mevcut değildir, ancak örgütsel psikoloji bağlamında çalışan bireylerden oluştuğu varsayılmaktadır.

Test Metodolojisi: Öz bildirim (Self-report) yöntemi kullanılarak, katılımcıların yöneticilerinden algıladıkları destek düzeyini 5’li Likert skalasında işaretlemesi esasına dayanır.

Anahtar Kelimeler

Çalışan Destek Algısı, İşyeri, Kurumsal Bağlılık, Faktör Analizi, Likert Tipi Ölçek, Muazzez Deniz Giray

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar)

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin uyarlama çalışması 2012 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin kullanımı için gerekli izinler ve olası ücretlendirme bilgisi için sorumlu yazar Muazzez Deniz Giray ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Ölçeğin orijinal makalesi ve psikometrik detayları Türk Psikoloji Yazıları dergisinde yayımlanmıştır. Orijinal makaleye ait PDF dosyasına erişim linki kaynaklarda sunulmuştur.

Kaynaklar

1. Giray, M. D. ve Şahin, D. N. (2012). Algılanan Örgütsel, Yönetici ve Çalışma Arkadaşları Desteği Ölçekleri: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Türk Psikoloji Yazıları, 15(30), 1-9.
2. Makalenin orijinal PDF dosyasına buradan ulaşılabilir: turkpsikolojiyazilari.com
3. Ölçeğin orijinal PDF dokümanı indirilebilir: algilanan-yonetici-destegi-olcegi-toad.pdf

Algılanan Yönetici Desteği Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Tek boyut (11 madde, ancak kaynakta 17 maddeden bahsedilmektedir. Aşağıdaki madde örnektir):

• Yöneticim bilmeden bir hata yaptığımda beni kurumdaki diğer kişilere karşı savunur