Aldatmaya Yönelik Tutum Ölçeği

Özet

Aldatmaya Yönelik Tutum Ölçeği (AYTÖ), bireylerin romantik ilişkiler bağlamında aldatma eylemine karşı sahip oldukları bilişsel, duygusal ve davranışsal eğilimleri ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikolojik ölçme aracıdır. Bu ölçeğin Türkçe uyarlaması, Ezgi Toplu-Demirtaş, F. Dolunay-Cug ve E. Tezer tarafından 2014 yılında gerçekleştirilmiştir. Uyarlama çalışması, ölçeğin Türk kültürüne uygunluğunu, psikometrik özelliklerini, özellikle de yapısal geçerlik ve iç tutarlılık güvenirlik düzeylerini belirlemeyi hedeflemiştir. Ölçek, özellikle çift terapisi, ilişki danışmanlığı ve sosyal psikoloji alanlarında sadakat ve ilişki kalitesi araştırmalarında kullanılmak üzere tasarlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Aldatma, Tutum, İlişki, Evlilik, Sadakatsizlik, Psikometrik Özellikler, Uyarlama, Toplu-Demirtaş.

Yazarlar

Ezgi Toplu-Demirtaş, F. Dolunay-Cug, E. Tezer.

[quads id=5]

Amaç

Aldatmaya Yönelik Tutum Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin aldatma eylemini ne ölçüde kabul edilebilir veya ahlaki olarak uygun bulduklarını sistematik bir şekilde değerlendirmektir. Bu ölçek, aldatmaya karşı geliştirilen tutumların yoğunluğunu ve yönünü (olumlu/olumsuz) belirleyerek, bireylerin ilişki davranışları ve beklentileri hakkında önemli öngörüler sunar.

Türkçe uyarlama çalışması ise, orijinal ölçeğin kültürel eşdeğerliliğini sağlamayı ve Türkiye örnekleminde ölçeğin geçerli ve güvenilir bir araç olarak kullanılabileceğini kanıtlamayı amaçlamıştır. Bu sayede, Türkiye’deki akademik çalışmaların ilişki dinamikleri ve sadakatsizlik konularına bilimsel katkı sağlaması hedeflenmiştir.

Yapı (Ölçülen Kavram)

Ölçek, doğrudan Aldatmaya Yönelik Tutum yapısını ölçmektedir. Bu yapı, psikolojide bireyin aldatma davranışına veya aldatılma durumuna ilişkin geliştirdiği genel değerlendirme eğilimini ifade eder. Bu tutum, genellikle üç bileşen üzerinden incelenir:

• Bilişsel Bileşen: Aldatmanın tanımına, nedenlerine ve sonuçlarına dair inançlar ve düşünceler.
• Duygusal Bileşen: Aldatma eylemine karşı hissedilen öfke, kabul, üzüntü veya kayıtsızlık gibi duygusal tepkiler.
• Davranışsal Eğilim Bileşeni: Bireyin gelecekte aldatma eylemini gerçekleştirme veya buna müsamaha gösterme potansiyeli.

Geçerlik

Türkçe uyarlama çalışmasında geçerlik analizleri, ölçeğin gerçekten aldatmaya yönelik tutumu ölçüp ölçmediğini belirlemek için yapılmıştır. Akademik makaleye göre, uyarlama sürecinde yapı geçerliğini test etmek amacıyla genellikle Faktör Analizi uygulanmaktadır. Bu analizler, maddelerin teorik yapıyla ne kadar uyumlu olduğunu gösterir.

Başarılı bir uyarlama çalışması, orijinal ölçeğin faktör yapısını doğrular nitelikte sonuçlar vermelidir. Ayrıca, ölçeğin diğer ilgili yapılarla (örneğin, ilişki doyumu, bağlanma stilleri) korelasyonlarının incelenmesi yoluyla ölçüt bağıntılı geçerlik kanıtları da sunulmuştur.

Güvenirlik

Güvenirlik çalışmaları, ölçeğin tutarlılığını ve kararlılığını değerlendirmiştir. Aldatmaya Yönelik Tutum Ölçeği’nin güvenilirliği, özellikle iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) hesaplanarak rapor edilmiştir. Yüksek bir Cronbach Alfa değeri, ölçekteki maddelerin aynı yapıyı ölçme konusunda ne kadar uyumlu olduğunu gösterir.

Uyarlama çalışmasında, genellikle test-tekrar test yöntemi de kullanılarak ölçeğin zaman içinde kararlılığı incelenir. Bu sonuçlar, ölçeğin farklı zamanlarda uygulandığında benzer sonuçlar verme yeteneğini ortaya koyar ve ölçeğin güvenilir bir araç olduğunu destekler.

Faktör Analizi

Uyarlama çalışmasının kilit noktalarından biri olan Faktör Analizi, ölçeğin alt boyutlarını ve yapısal bütünlüğünü ortaya koymuştur. Orijinal ölçek genellikle çok boyutlu bir yapıya sahiptir. Türkçe uyarlamada, verilerin toplanmasının ardından Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve/veya Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) teknikleri kullanılmıştır.

Bu analizler sonucunda, ölçeğin Türk kültüründeki örneklemde kaç faktör altında toplandığı ve bu faktörlerin hangi maddeleri içerdiği belirlenmiştir. Faktör yapısının orijinal ölçekle benzerlik göstermesi, uyarlamanın başarısı için kritik bir göstergedir.

Ölçme Aracı Detayları

Test Türü: Uyarlama (Orijinal bir ölçeğin Türkçe’ye çevirisi ve psikometrik özelliklerinin incelenmesi).

Format: Genellikle Likert Tipi derecelendirme (Örneğin, 5 veya 7 noktalı “Kesinlikle Katılıyorum”dan “Kesinlikle Katılmıyorum”a kadar).

Mevcut Diller: Türkçe.

Popülasyon Grubu: Üniversite öğrencileri ve genel yetişkin popülasyonu.

Yaş Grubu: Genellikle 18 yaş ve üzeri yetişkinler.

Popülasyon Detayları: Uyarlama çalışması, genellikle üniversitelerin çeşitli bölümlerinde okuyan öğrencilerden oluşan bir örneklem üzerinde yürütülmüştür.

Test Metodolojisi: Öz bildirim (Self-Report) ölçeği. Katılımcılar, aldatmaya yönelik çeşitli ifadeler hakkındaki tutumlarını belirtmektedirler.

Anahtar Kelimeler

Psikometri, İlişki Doyumu, Romantik İlişkiler, Ölçek Uyarlaması, Faktör Analizi, Sadakat, Tutum Ölçeği.

[quads id=5]

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Ezgi Toplu Demirtaş

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi sağlanmamıştır.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi sağlanmamıştır.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı (Uyarlama): 2014

Kullanım İzinleri ve Ücret: Ölçek, akademik araştırmalar için genellikle kaynak gösterilerek ücretsiz kullanılabilir. Ticari kullanım için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Derecelendirme Detayları: Ölçeğin derecelendirme (puanlama) sistemi hakkında detaylı bilgi, yayımlanan makalede bulunmaktadır. Genellikle ters puanlanan maddeler içerir ve toplam puan, aldatmaya yönelik tutumun şiddetini gösterir.

Kaynaklar

Toplu-Demirtaş, E., Dolunay-Cug, F., & Tezer, E. (2014). Aldatmaya Yönelik Tutum Ölçeği’nin Türkçe uyarlaması: Geçerlik ve güvenirlik çalışmaları. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 5(42), 184-194. Makalenin tam metnine Dergipark üzerinden erişilebilir.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: aldatmaya-yonelik-tutum-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

Aldatmaya Yönelik Tutum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri, kaynağın orijinal içeriğinde sağlanmamıştır. Maddelerin tam listesi için yukarıda belirtilen 2014 tarihli akademik makaleye başvurulması gerekmektedir.