Akran Mentorluğu Değerlendirme Ölçeği

Özet

Akran Mentorluğu Değerlendirme Ölçeği (AMDEÖ), yükseköğretim düzeyindeki akran mentorluğu programlarının etkinliğini ve kalitesini değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Ölçek, mentorluk ilişkisinde öğrencinin algıladığı desteği, mentörün yetkinliğini ve iletişimi gibi kritik boyutları ölçmeyi hedefler. 2015 yılında Selay Arkün Kocadere tarafından geliştirilen bu ölçek, mentorluk süreçlerinin öğrenci başarısı üzerindeki etkisini nicel olarak belirlemek için tasarlanmıştır.

AMDEÖ, mentorluk ilişkilerinin hem pedagojik hem de sosyal yönlerini kapsayan 10 maddeden ve üç faktörden oluşmaktadır. Ölçek, özellikle üniversite düzeyindeki mentorluk uygulamalarının geliştirilmesi ve standardize edilmesi açısından uygulayıcılara önemli veriler sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Akran Mentorluğu, Mentorluk Değerlendirmesi, Yükseköğretim, Ölçek Geliştirme, Likert Ölçeği, Öğrenci Desteği.

Yazarlar

Selay Arkün Kocadere

[quads id=5]

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, üniversite düzeyindeki akran mentorluğu programlarına katılan öğrencilerin, mentorlarının sunduğu desteği, yetkinliği ve genel ilişki kalitesini ne derecede algıladıklarını ölçmektir. Ölçek, mentorluk ilişkilerinin öğrenme ve problem çözme süreçlerine olan katkısını değerlendirerek programların güçlü ve zayıf yönlerini ortaya koymayı amaçlamaktadır.

Ölçek, uygulayıcılara mentorluk programlarının etkililiğini bilimsel yöntemlerle takip etme ve geliştirme fırsatı sunar. Özellikle öğrencilerin mentorlarından aldıkları geri bildirimlerin yapıcı olup olmadığını, mentörün konuya hakimiyetini ve iletişim becerilerini objektif olarak değerlendirmeye olanak tanır.

Yapı

Akran Mentorluğu Değerlendirme Ölçeği, akran mentorluğu sürecinin başarısını belirleyen temel psikolojik ve pedagojik yapıları ölçer. Bu yapılar genellikle üç ana boyutta toplanır: Destek ve Geri Bildirim, Mentör Yetkinliği ve İletişim, ve Akran İlişkisinin Etkisi.

Ölçek, öğrencinin akademik ve kişisel gelişimine katkıda bulunan unsurları (motivasyon, problem çözme yardımı) ile mentorun profesyonel özelliklerini (konu hakimiyeti, objektiflik) bir arada değerlendirerek mentorluk kalitesine dair kapsamlı bir bakış açısı sunar. Toplam 10 madde, bu üç faktör altında gruplandırılmıştır (3+3+4).

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, ölçeğin geliştirildiği birincil akademik makalede (Arkün-Kocadere, 2015) detaylı olarak sunulmuştur. Bu çalışmalar genellikle yapı geçerliğini sağlamak üzere keşfedici ve doğrulayıcı faktör analizlerini içermektedir.

Yapı geçerliği, ölçeğin teorik olarak ölçmeyi amaçladığı üç farklı boyutu (faktörü) başarıyla ayrıştırdığını göstermektedir. Bu, AMDEÖ’nün mentorluk değerlendirme yapısını doğru bir şekilde temsil ettiğini kanıtlamaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, iç tutarlılık katsayıları (genellikle Cronbach Alfa) kullanılarak raporlanmıştır. Yayımlanan çalışmada (Arkün-Kocadere, 2015), ölçeğin ve alt faktörlerinin yeterli düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğu belirtilmiştir, bu da ölçek maddelerinin tutarlı ve güvenilir sonuçlar ürettiğini göstermektedir.

Detaylı güvenirlik değerleri (örneğin, test-tekrar test güvenirliği veya madde-toplam korelasyonları) için, kullanıcıların birincil araştırma makalesine (DOI: 10.1080/13611267.2015.1090283) başvurmaları gerekmektedir.

Faktör Analizi

Akran Mentorluğu Değerlendirme Ölçeği, yapılan faktör analizi sonucunda toplam 10 maddeden ve 3 alt faktörden oluşacak şekilde yapılandırılmıştır. Bu faktörler, mentorluk sürecinin farklı yönlerini temsil etmektedir.

Faktörlerin madde dağılımı aşağıdaki gibidir: 3 madde birinci faktörü, 3 madde ikinci faktörü ve 4 madde üçüncü faktörü oluşturmaktadır (3+3+4=10 madde). Bu yapı, mentorluk kalitesinin çok boyutlu doğasını yakalamayı amaçlamaktadır.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Developmental)

Format: 7’li Likert Tip Ölçek

Mevcut Diller: Türkçe (Orijinal Geliştirme Dili)

Popülasyon Grubu: Yükseköğretim Öğrencileri

Yaş Grubu: Üniversite öğrencisi yaş grubu (Genellikle 18-25)

Popülasyon Detayları: Akran mentorluğu programlarına katılan, mentorluk hizmeti alan lisans veya lisansüstü düzeydeki öğrenciler.

Test Metodolojisi: Bireylerin akran mentorluk deneyimlerine ilişkin öznel algılarını 7 dereceli bir skalada (örneğin, 1=Kesinlikle Katılmıyorum’dan 7=Kesinlikle Katılıyorum’a) değerlendirmelerine dayanır.

Anahtar Kelimeler

Mentorluk Kalitesi, Akademik Destek, Öğretim Ortaklığı, Akran Mentorluğu, Ölçekleme, Hacettepe Üniversitesi.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değil.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Selay Arkün Kocadere (Hacettepe Üniversitesi ile ilişkilidir).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, akademik bir çalışma kapsamında 2015 yılında geliştirilmiştir. Ticari olmayan akademik kullanımlar için izin ve ücret bilgileri, sorumlu yazar (Selay Arkün Kocadere) ile doğrudan iletişime geçilerek teyit edilmelidir.

Ölçeğin geliştirilme yılı, birincil yayın tarihi olan 2015’tir.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: akran-mentorlugu-degerlendirme-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

1. Arkün-Kocadere, S. (2015). The development of a scale on assessing peer mentoring at the college level. Mentoring & Tutoring: Partnership in Learning, 23(4), 1-13. https://doi.org/10.1080/13611267.2015.1090283
2. Arkün-Kocadere, S. (2020). Öğrenenler Gözünden Karma Akran Mentorluğu: Uygulayıcılara Öneriler. S. Öngöz (Ed.), Eğitim Bilimleri Alanında Elektronik Mentorluk (s. 175 – 188).

[quads id=5]

Akran Mentorluğu Değerlendirme Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmuş olup, hiçbir şekilde değiştirilmemiştir.

Toplam 3 faktör, 3+3+4 = 10 madde

• Mentorum çalıştığım konuyu daha iyi anlamamı sağladı.
• Mentorum karşılaştığım problemleri çözmeme yardım etti.
• Mentorum yapıcı dönütler verdi.
• Mentorum beni motive etti.
• Mentorum çalıştığım konuya hakimdi.
• Mentorumün iletişim becerileri kuvvetliydi.
• Mentorum objektif davrandı.
• Mentorum akranım olduğu için daha kolay iletişim kurdum.
• Mentorumü öğretmenim kadar ciddiye aldım.
• Mentorumün desteği öğretmeniminki kadar etkili oldu.