Agorafobi Şiddet Ölçeği

Özet

Agorafobi Şiddet Ölçeği, Amerikan Psikiyatri Birliği tarafından yayınlanan DSM-5 tanı kriterlerine dayanan Agorafobi Şiddet Ölçütü’nün (Severity Measure for Agoraphobia) 11-17 yaş grubu çocuklar için hazırlanmış Türkçe uyarlamasıdır. Bu ölçek, ergenlerdeki agorafobik semptomların mevcut şiddetini ve klinik ciddiyetini belirlemek amacıyla geliştirilmiştir. Ölçek, özellikle klinik değerlendirme ve tedavi sonuçlarının izlenmesinde hızlı ve standart bir araç sunmaktadır. Ölçeğin Türkçe geçerlilik ve güvenilirlik çalışması, 2017 yılında Yalın Sapmaz ve arkadaşları tarafından gerçekleştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Agorafobi, DSM-5, Şiddet Ölçümü, Çocuk, Ergen, Psikometri, Uyarlama, Kaygı Bozuklukları.

Yazarlar

Şermin Yalın Sapmaz, Hümeyra Özek Erkuran, Derya Ergin, Merve Öztürk, Nazlı Şen Celasin, Derya Karaarslan, Esin Köroğlu, Oğuz Aydemir.

Amaç

Bu ölçek, 11 ila 17 yaş aralığındaki çocuk ve ergenlerdeki agorafobi semptomlarının şiddet düzeyini hızlı ve sistematik bir şekilde ölçmek amacıyla geliştirilmiştir. Ölçeğin temel amacı, DSM-5‘te belirtilen agorafobi belirti kümelerinin ne kadar yoğun yaşandığını belirleyerek, tanı koyma sürecine ve tedavi planlamasına destek olmaktır.

Ölçek, klinik uygulamada bozukluğun başlangıç şiddetini kaydetmek ve psikoterapötik veya farmakolojik müdahaleler sonrasında semptomlardaki değişimi izlemek için ideal bir araçtır. Bu araç, klinisyenlere standartlaştırılmış bir değerlendirme imkanı sunarak, tedavi etkinliğini objektif kriterlerle takip etme olanağı sağlar.

Yapı

Ölçek, psikolojik yapı olarak, bireyin agorafobi ile ilişkili olan belirli durum ve yerlerden kaçınma veya bu durumlara katlanma sırasında yaşadığı yoğun korku ve anksiyete tepkilerinin şiddetini ölçmeyi hedefler. Bu durumlar genellikle toplu taşıma araçlarını kullanma, açık alanlarda bulunma, kapalı yerlerde olma, kalabalıkta bekleme veya evden yalnız çıkma gibi beş temel agorafobik tetikleyiciyi içerir.

Ölçek, bireyin bu durumlardan kaçınma derecesini ve kaçınmanın günlük işlevsellik üzerindeki etkisini değerlendirerek, bozukluğun klinik şiddetini tek bir skor üzerinden temsil eder. Bu yapı, agorafobinin temel kaçınma ve korku bileşenlerini nicel olarak ele almaktadır.

Geçerlik

Türkçe uyarlama çalışmasında (Yalın Sapmaz ve ark., 2017), ölçeğin yapısal ve eşzamanlı geçerlik çalışmaları incelenmiştir. Orijinal ölçek, DSM-5 agorafobi tanı kriterleriyle yüksek uyum sergileyecek şekilde tasarlanmıştır, bu da yüksek içerik geçerliliğine işaret eder.

Uyarlama çalışması, ölçeğin Türkiye’deki ergen popülasyonunda da agorafobi semptomlarının şiddetini doğru bir şekilde ölçebildiğini ve ilgili diğer klinik ölçütlerle anlamlı korelasyonlar göstererek yapı geçerliliğini desteklediğini doğrulamıştır. Ölçeğin klinik kesme noktalarının belirlenmesi, ayırt edici geçerliğin önemli bir bileşenini oluşturur.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri genellikle iç tutarlılık (Cronbach Alfa katsayısı) ve test-tekrar test güvenirliği yöntemleri kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Uyarlama çalışması, Agorafobi Şiddet Ölçeği’nin Türkçe versiyonunun ergenlerde yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu rapor etmiştir.

Yüksek güvenirlik değerleri, ölçeğin zamana karşı kararlı ölçümler sağladığını ve maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı psikolojik yapıyı ölçtüğünü göstermektedir. Bu, klinik ortamlarda tekrarlanan ölçümlerde tutarlı sonuçlar alınabileceği anlamına gelir.

Faktör Analizi

Orijinal Agorafobi Şiddet Ölçütü, klinik ciddiyeti yansıtan tek boyutlu bir yapı üzerine kurulmuştur. Türkçe uyarlama çalışmasında gerçekleştirilen faktör analizleri, ölçeğin ergenlerdeki agorafobi şiddetini temsil eden tek bir baskın faktör altında toplandığını desteklemektedir.

Bu tek faktörlü yapı, ölçeğin toplam skorunun, bozukluğun genel şiddetini ve klinik yükünü güvenilir bir şekilde temsil etmesini sağlamaktadır. Bu durum, ölçeğin kullanım kolaylığını artırırken, klinik yorumlamayı da basitleştirmektedir.

Araç Bilgileri

Test Type: Uyarlama

Format: Derecelendirme (Likert Tipi). Derecelendirme basamakları genellikle 0 (hiç yok) ile 4 (aşırı şiddetli) arasında değişen bir spektrum sunar.

Language Available: Türkçe

Population Group: Çocuk ve Ergenler

Age Group: 11–17 yaş

Population Details: Psikometrik çalışması, psikiyatri kliniklerinde takip edilen ergenler üzerinde gerçekleştirilmiş olup, klinik ve genel popülasyon taramaları için uygundur.

Test Methodology: Bireyin agorafobi ile ilişkili deneyimlerini ve kaçınma davranışlarını değerlendiren özbildirim formu.

Anahtar Kelimeler

Anksiyete, Kaçınma Davranışı, Şiddet Ölçümü, Çocuk Psikiyatrisi, Klinik Ölçüm, Türk Uyarlaması.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Mevcut Değil

Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar)

Correspondence Address: Mevcut Değil

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin orijinali Amerikan Psikiyatri Birliği (APA) tarafından geliştirilmiştir. Türkçe uyarlaması 2017 yılında yayımlanmıştır.

Ticari kullanım ve telif hakları için orijinal ölçeğin sahipleri (APA) ve uyarlama çalışmasının sorumlu yazarı ile iletişime geçilmesi önerilmektedir. Sorumlu yazarın iletişim bilgisi: [email protected]

Kaynaklar

• Yalin Sapmaz, S. ,Ozek Erkuran, H. ,Ergin, D. ,Ozturk, M., Sen Celasin, N. , Karaarslan, D. , Koroglu, E. ,ve Aydemir, O. (2017). Validity and reliability of the Turkish Version of the DSM-5 “Severity Measure for Agoraphobia-child age 11–17. Dusunen Adam The Journal of Psychiatry and Neurological Sciences, (30), 217-223. doi: 10.5350/DAJPN2017300305

Ölçeğin orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: severity-measure-for-agoraphobia-toad.pdf

Agorafobi Şiddet Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Ancak ölçek, agorafobi kriterlerini yansıtan, toplu taşıma, açık alanlar, kapalı yerler, sıra bekleme ve evden yalnız çıkma gibi durumlardan kaçınma ve bu durumlarda yaşanan sıkıntı şiddetini ölçen maddelerden oluşmaktadır.