7-günlük Fiziksel Aktivite Değerlendirme Anketi (7-g FADA)

Özet

7-günlük Fiziksel Aktivite Değerlendirme Anketi (7-g FADA), çalışan bireylerin geçmiş yedi günlük dönemdeki fiziksel aktivite düzeylerini kapsamlı bir şekilde değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş bir ölçektir. Bu anket, bireylerin enerji harcamalarını yalnızca iş yaşamı ile sınırlı tutmayıp, aynı zamanda iş dışı serbest zaman, ev, ulaşım ve uyku gibi geniş bir yelpazedeki günlük faaliyetlerini de kategorize ederek ölçmektedir. Ölçek, özellikle Türkiye’deki çalışan yetişkin popülasyonunda geçerlik ve güvenirlik çalışmalarına tabi tutulmuştur. Bu araç, fiziksel aktivitenin çok boyutlu yapısını yakalamayı hedeflemektedir.

Anahtar Kelimeler

Fiziksel Aktivite, Aktivite Değerlendirme, 7-günlük Anket, Çalışan Bireyler, İş Dışı Aktivite, Spor Bilimleri.

Yazarlar

Ayda Karaca, H. H. Turnagöl.

Amaç

7-günlük Fiziksel Aktivite Değerlendirme Anketi’nin temel amacı, çalışan yetişkin bireylerin yaşam tarzlarındaki farklı aktivite alanlarında harcadıkları fiziksel eforu ve süreyi nicel olarak belirlemektir. Ölçek, standart yaşam koşullarında bireylerin iş saatleri içinde ve dışında gerçekleştirdiği aktiviteleri detaylandırarak, fiziksel aktivite düzeylerinin güvenilir bir tahminini sağlamayı amaçlamaktadır. Bu sayede, halk sağlığı ve spor bilimleri alanlarında müdahale programlarının etkinliği değerlendirilebilir.

Yapı

Ölçek, fiziksel aktiviteyi kapsamlı bir şekilde değerlendirmek üzere iki temel boyut üzerine kurulmuştur: İş ve İş Dışı aktiviteler. İş dışı aktiviteler boyutu ise kendi içinde alt kategorilere ayrılmaktadır. Bu yapı, bireyin toplam enerji harcamasını, mesleki yükümlülüklerden boş zaman etkinliklerine kadar tüm bileşenleriyle analiz etmeye olanak tanır. Bu detaylı ayrım, fiziksel aktivite ölçümünde önemli bir geçerlik kaynağı olarak görülmektedir.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik (validity) çalışmaları, Karaca ve Turnagöl (2007) tarafından yürütülen çalışmada incelenmiştir. Bu çalışma, 7-g FADA’nın diğer standart fiziksel aktivite ölçekleri ile karşılaştırılarak, çalışan bireylerdeki fiziksel aktivite düzeyini ölçme yeteneğinin araştırıldığını göstermektedir. Ancak, bu özet kaynakta spesifik geçerlik katsayıları (örneğin, yapı geçerliği, ölçüt bağımlı geçerlik değerleri) detaylandırılmamıştır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik (reliability) analizleri, ölçeğin tutarlılığını ve tekrarlanabilirliğini değerlendirmek üzere Karaca ve Turnagöl (2007) tarafından gerçekleştirilmiştir. Güvenirlik, ölçeğin zaman içinde ve farklı ölçümlerde aynı sonuçları verme kabiliyetini ifade eder. Bu özet kaynakta spesifik güvenirlik katsayıları (örneğin, test-tekrar test korelasyonları veya iç tutarlılık katsayıları) belirtilmemiştir, ancak referans makale bu verileri detaylı olarak sunmaktadır.

Faktör Analizi

7-günlük Fiziksel Aktivite Değerlendirme Anketi, temel olarak aktivite türlerini gruplandıran iki ana faktöre ayrılmıştır: İş ve İş Dışı aktiviteler. Bu faktör yapısı, fiziksel aktivitenin yalnızca mesleki yükümlülükler çerçevesinde değil, aynı zamanda boş zaman ve günlük yaşam aktiviteleri bağlamında da ele alınmasını sağlamaktadır. İş dışı faktör, serbest zaman aktiviteleri, ev işleri, ulaşım ve spor gibi alt bileşenleri barındırır.

Enstrüman

Test Tipi:

Geliştirme Ölçeği (Self-report Anket)

Format:

7 günlük fiziksel aktivite geçmişini sorgulayan, kategorik ve süre bazlı yanıtları içeren bir öz bildirim formu.

Mevcut Diller:

Türkçe.

Popülasyon Grubu:

Çalışan Yetişkin Bireyler.

Yaş Grubu:

Yetişkinlik dönemi (Özel bir yaş aralığı belirtilmemiştir, ancak çalışan popülasyonu hedeflenmiştir).

Popülasyon Detayları:

Ölçek geliştirme ve geçerlik/güvenirlik çalışması, çalışan bireyler üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi:

Bireylerin son yedi gün içerisindeki farklı aktivite kategorilerinde geçirdikleri süreyi ve aktivite yoğunluğunu hatırlamaları ve kaydetmeleri esasına dayanır. Derecelendirme sistemi hakkında detaylı bilgi kaynakta eksiktir.

Anahtar Kelimeler

Öz Bildirim, Çalışan Popülasyon, Fiziksel Aktivite Ölçümü, Spor Bilimleri Dergisi, Güvenirlik, Geçerlik.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı:

Mevcut kaynakta belirtilmemiştir.

Kurum E-posta Adresleri:

[email protected] (Sorumlu Yazar Ayda Karaca için).

Yazışma Adresi:

Hacettepe Üniversitesi, Spor Bilimleri Fakültesi (Çıkarım: Yazarın Kurumu).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler ve Kullanım Ücreti:

Kullanım izni ve ücret bilgisi için sorumlu yazar Ayda Karaca ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Test Yılı:

2007 (Geçerlik/Güvenirlik çalışmasının yayınlandığı yıl).

PDF İndirme Bağlantısı:

Ölçeğin orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: 7-gunluk-fiziksel-aktivite-degerlendirme-anketi-7-g-fada-toad.pdf

Referanslar

Karaca, A. ve Turnagöl, H. H. (2007). Çalışan bireylerde üç farklı fiziksel aktivite ölçeğinin güvenirliği ve geçerliği. Spor Bilimleri Dergisi, 18(2), 68-84.

Makalenin Dergipark bağlantısı: dergipark.ulakbim.gov.tr

7-günlük Fiziksel Aktivite Değerlendirme Anketi (7-g FADA) Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Boyutlar: 2 boyut

• İş
• İş dışı
  • Serbest zaman
    • Ev
      • Hafif (oturma)
      • Orta (ayakta)
      • Temizlik
      • TV
  • Ulaşım
  • Merdiven
  • Spor
  • Uyku