6-8. Sınıflar İlişkilendirme Beceri Ölçeği

Öz

6-8. Sınıflar İlişkilendirme Beceri Ölçeği (İKBÖ), ortaokul öğrencilerinin matematik öğretim programı kapsamında geliştirdikleri ilişkilendirme becerilerini ölçmek amacıyla İlknur Özpınar tarafından 2012 yılında geliştirilmiş bir ölçektir. Ölçek, toplam 8 maddeden ve iki ana alt boyuttan oluşmaktadır: Disiplin İçi İlişkilendirme ve Disiplin Dışı İlişkilendirme. Ölçek, 4’lü Likert tipi derecelendirme sistemi kullanılarak yanıtlanmaktadır (1= zayıf, 4= çok iyi). Bu araç, öğrencilerin matematiksel kavramları kendi içlerinde bağlama ve bu kavramları farklı disiplinlere uygulama yeteneklerini değerlendirmektedir.

Anahtar Kelimeler

İlişkilendirme Becerisi, Matematik eğitimi, Ortaokul Öğrencileri, Ölçek Geliştirme, Disiplinlerarası İlişki, Geçerlik, Güvenirlik.

Yazarlar

İlknur ÖZPINAR

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, 6, 7 ve 8. sınıf öğrencileri için hazırlanan matematik öğretim programında açıkça belirtilen ilişkilendirme becerilerini geçerli ve güvenilir bir şekilde ölçmeye yönelik bir araç geliştirmektir. Çalışma, öğrencilerin matematiksel düşünme süreçlerinde kavramlar arası ve disiplinler arası bağlantıları kurma yetkinliklerini nicel olarak belirlemeyi hedeflemiştir.

Ölçek, matematik eğitimindeki pedagojik yaklaşımların etkinliğini değerlendirmede ve öğrencilerin ilgili becerilerdeki gelişimlerini takip etmede araştırmacılara ve eğitimcilere pratik bir araç sunmaktadır.

Yapı

Ölçek, öğrencilerin ilişkilendirme becerisi (İlişkilendirme becerisi) yapısını ölçmektedir. Bu yapı, iki temel bileşenden oluşmaktadır:

• Disiplin İçi İlişkilendirme: Matematiğin farklı konuları, kavramları veya gösterimleri arasında bağlantı kurma yeteneği. Örneğin, bir kavramın bir gösteriminden (cebirsel) diğer gösterimine (grafiksel) geçiş yapabilme.
• Disiplin Dışı İlişkilendirme: Matematiksel bilgi ve becerileri, başta fen bilimleri, sosyal bilimler veya günlük yaşam olmak üzere farklı disiplinlerde ve bağlamlarda kullanma ve uygulama yeteneği.

Geçerlik

Ölçeğin yapısal geçerliği, faktör analizleri ve madde ayırt edicilik analizleri ile desteklenmiştir. Faktör yükleri açısından yapılan incelemede, maddelerin 0.635 ile 0.864 arasında değişen yüksek yüklere sahip olduğu görülmüştür. Bu durum, maddelerin ilgili faktörleri güçlü bir şekilde temsil ettiğini göstermektedir.

Ayrıca, ölçek maddelerinin ayırt edicilik gücünü belirlemek amacıyla alt %27 ve üst %27’lik gruplar oluşturulmuştur. Yapılan analiz sonucunda, 8 maddenin tamamının bu iki grubu istatistiksel olarak anlamlı (p<.001) bir şekilde ayırt edebildiği tespit edilmiştir. Bu sonuçlar, ölçeğin ölçtüğü yapının farklı düzeylerdeki bireyleri başarılı bir şekilde ayırabildiğini ortaya koymaktadır. Madde aritmetik ortalamaları 3.034-3.432, standart sapmalar ise 0.682-0.818 arasında değişmektedir.

Güvenirlik

İKBÖ’nün güvenirlik (Güvenirlik) analizlerinde bir dizi istatistiksel yöntem kullanılmıştır. Bu analizler arasında faktör yükleri, aritmetik ortalamalar, standart sapma değerleri, çarpıklık ve basıklık değerleri, ortak varyans değerleri ve madde–toplam puan korelasyon değerleri (r) yer almaktadır.

Ölçeğin iç tutarlılık katsayısı olan Cronbach alfa değeri hesaplanmıştır. Yüksek Cronbach alfa değerleri, ölçek maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü göstermektedir. Ayrıca, özdeğerler ve faktörlerin açıkladıkları varyans yüzdeleri gibi ölçütler de ölçeğin güvenilirliğini destekleyici bulgular sunmuştur.

Faktör Analizi

Ölçek, açımlayıcı faktör analizi sonucunda iki alt boyuta ayrılmıştır ve toplam 8 maddeden oluşmaktadır.

• Disiplin İçi İlişkilendirme: Bu alt boyut 5 maddeden (5m) oluşmaktadır ve bir kavramın matematik içindeki farklı gösterimleri arasındaki geçiş yeteneğini ölçmektedir.
• Disiplin Dışı İlişkilendirme: Bu alt boyut 3 maddeden (3m) oluşmaktadır ve öğrencilerin matematikte öğrendiklerini farklı disiplinlere veya gerçek yaşam durumlarına uygulama becerisini ölçmektedir.

Maddelerin faktörlere yüklenmesinde belirgin farklar (genellikle 0.40 ve üzeri) gözlemlenmiştir, bu da iki faktörlü yapının temiz ve ayrık olduğunu göstermektedir.

Araç

Test Type: Geliştirme

Format: 4’lü Likert Tipi Derecelendirme (1= zayıf – 4= çok iyi)

Language Available: Türkçe

Population Group: Ortaokul Öğrencileri

Age Group: 6-8. Sınıf Düzeyi (Yaklaşık 11-14 yaş)

Population Details: 6, 7 ve 8. Sınıf matematik öğretim programı becerilerini ölçmeye yönelik geliştirilmiştir.

Test Methodology: Kendi bildirimine dayalı öz değerlendirme ölçeği.

Anahtar Kelimeler

Ölçek, Geçerlik, Cronbach alfa, Faktör Analizi, Matematiksel Yeterlilik, İlişkilendirme.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değil.

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Karadeniz Teknik Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Trabzon (Doktora çalışması yapıldığı dönemdeki kurumu).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2012 yılında Doktora Tezi kapsamında geliştirilmiştir. Kullanım izinleri ve ücret bilgileri için sorumlu yazar İlknur ÖZPINAR ile iletişim kurulması gerekmektedir.

Sorumlu Yazar İletişim: [email protected]

Kaynaklar

Özpınar, İ. (2012). 6-8. sınıflar matematik öğretim programında yer alan becerileri ölçmeye yönelik ölçek geliştirme çalışması (Doktora Tezi). Karadeniz Teknik Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Trabzon.

Tez kaydına YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişim sağlanabilir: tez.yok.gov.tr

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: 6-8-siniflar-iliskilendirme-beceri-olcegi-toad.pdf

6-8. Sınıflar İlişkilendirme Beceri Ölçeği Maddeleri

Ölçek toplamda 2 alt boyut ve 8 maddeden oluşmaktadır. Maddeler 4’lü Likert formatında derecelendirilir.

• Disiplin İçi İlişkilendirme (5m): Bir kavramın bir gösteriminden diğer gösterimine geçiş yapar.
• Disiplin Dışı İlişkilendirme (3m): Matematikte öğrendiklerini farklı disiplinlerde uygular.