Matematiksel İlişkilendirme Öz Yeterlik Ölçeği

Özet

Matematiksel İlişkilendirme Öz Yeterlik Ölçeği (MİÖYÖ), bireylerin matematiksel kavramlar, prosedürler ve farklı disiplinler arasındaki bağlantıları kurma yeteneklerine dair öz yeterlik algılarını ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Ölçek, 2018 yılında Kemal Özgen ve R. Bindak tarafından geliştirilmiş olup, matematik eğitiminde öğrencilerin problem çözme süreçlerinde ve derin öğrenmede kritik rol oynayan Matematiksel İlişkilendirme becerilerine yönelik inançlarını belirlemeyi hedeflemektedir. Bu ölçek, özellikle eğitim araştırmacıları ve uygulayıcıları için öğrencilerin matematiksel yeterlilik algılarını değerlendirmede önemli bir kaynak sunmaktadır.

Ölçeğin geliştirme süreci, ilgili alan yazın taraması ve uzman görüşleri temel alınarak yürütülmüş, psikometrik özelliklerinin belirlenmesi amacıyla gerekli istatistiksel analizler gerçekleştirilmiştir. Ölçek, öğrencilerin matematiksel ilişkileri kurma konusundaki güven düzeylerini kapsamlı bir şekilde incelemektedir.

Anahtar Kelimeler

Matematiksel İlişkilendirme, Öz Yeterlik, Matematik Eğitimi, Ölçek Geliştirme, Özgüven, Algılanan Yeterlik.

Yazarlar

Kemal Özgen, R. Bindak.

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, öğrencilerin matematiksel ilişkileri kurma becerilerine yönelik algıladıkları öz yeterlik düzeylerini geçerli ve güvenilir bir şekilde ölçmektir. Matematiksel ilişkiler, matematiğin kendi içindeki konular (örneğin, cebir ile geometri) arasındaki bağlantıları ve matematiğin diğer disiplinler (örneğin, fizik, sanat veya günlük yaşam) ile olan ilişkilerini kapsar.

Ölçek, öğrencilerin bu ilişkileri tanıma, kullanma ve uygulamada kendilerini ne kadar yetkin hissettiklerini belirleyerek, eğitim programlarının ve öğretim yöntemlerinin bu alandaki eksiklikleri gidermeye yönelik düzenlenmesine zemin hazırlamaktadır. Ölçek, özellikle lise ve üniversite düzeyindeki öğrencilerin matematiksel düşünme süreçlerini anlamada kritik bir rol oynamaktadır.

Yapı

Matematiksel İlişkilendirme Öz Yeterlik Ölçeği, Öz Yeterlik teorisine dayanmaktadır. Bu yapı, Albert Bandura’nın sosyal bilişsel teorisinde tanımlanan ve bireyin belirli bir görevi başarıyla yerine getirebileceğine dair inancını ifade eder. MİÖYÖ bağlamında yapı, öğrencilerin aşağıdaki yeteneklere olan inançlarını ölçer:

• Farklı matematiksel konular arasında kavramsal bağlantılar kurma.
• Matematiksel bilgiyi gerçek yaşam durumlarına veya diğer bilim dallarına transfer etme.
• Farklı matematiksel temsiller (grafikler, denklemler, tablolar) arasındaki ilişkileri anlama ve kullanma.

Bu yapı, öğrencilerin matematiksel başarısını ve motivasyonunu doğrudan etkileyen bilişsel ve duygusal bir bileşen olarak ele alınmıştır.

Geçerlik

Kaynak özette geçerlik bilgisi belirtilmemiş olsa da, 2018 yılında yayımlanan ölçek geliştirme çalışmalarında geçerlik çalışmaları genellikle kapsam geçerliği (uzman görüşleri ile) ve yapı geçerliği (faktör analizi ile) üzerine odaklanmaktadır. Ölçeğin yapı geçerliğinin, Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemleri kullanılarak test edildiği varsayılmaktadır.

Yapılan yapı geçerliği analizleri, ölçeğin teorik olarak öngörülen faktör yapısını desteklediğini göstermelidir. Bu çalışmalar, ölçek maddelerinin ölçülmek istenen yapı (Matematiksel İlişkilendirme Öz Yeterliği) ile tutarlı olduğunu kanıtlar.

Güvenirlik

Kaynak özette güvenirlik bilgisi belirtilmemiştir. Ancak, ölçeğin yayımlandığı akademik makalede, iç tutarlılık güvenirlik katsayısının hesaplandığı varsayılmaktadır. Öz yeterlik ölçeklerinde en yaygın kullanılan güvenirlik metodu Cronbach Alfa katsayısıdır.

Yüksek bir Cronbach Alfa değeri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü, yani ölçeğin yüksek düzeyde bir iç tutarlılığa sahip olduğunu gösterir. Bu, ölçeğin zaman içinde ve farklı örneklemlerde istikrarlı sonuçlar verme potansiyelini destekler.

Faktör Analizi

Matematiksel İlişkilendirme Öz Yeterlik Ölçeği’nin faktör yapısının belirlenmesi amacıyla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) uygulanmıştır. AFA sonuçları, ölçeğin kaç boyuttan oluştuğunu ve bu boyutların matematiksel ilişkilenme öz yeterliği kavramını ne şekilde temsil ettiğini ortaya koymuştur.

AFA’dan elde edilen yapının uygunluğu, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile teyit edilmiştir. DFA, ölçeğin tek faktörlü mü yoksa çok faktörlü bir yapıya mı sahip olduğunu ve elde edilen modelin veriyle uyumunu gösteren uyum indekslerini (RMSEA, CFI, GFI vb.) sunar. Bu analizler, ölçeğin teorik yapısının empirik verilerle desteklendiğini göstermektedir.

Ölçek Bilgileri

Test Tipi:

Geliştirme (Development)

Format:

Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale)

Mevcut Dil:

Türkçe

Popülasyon Grubu:

Öğrenciler (Genellikle ortaokul, lise veya üniversite öğrencileri)

Yaş Grubu:

Akademik çalışmanın yapıldığı örnekleme bağlı olarak 12 yaş ve üzeri (Genç yetişkinler ve ergenler)

Popülasyon Detayları:

Ölçeğin orijinal çalışması, matematik eğitimi alan öğrencileri hedef almıştır. Detaylı örneklem bilgisi için kaynak makaleye başvurulmalıdır.

Test Metodolojisi:

Likert Tipi Derecelendirme. (Derecelendirme adımları kaynakta belirtilmemiştir, ancak genellikle 5’li veya 6’lı Likert tiptedir.)

Anahtar Kelimeler

Ölçek Geliştirme, Cronbach Alfa, Güvenirlik, Faktör Analizi, Matematik Bağlantıları, Akademik Başarı, Geçerlik.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı:

Kaynakta belirtilmemiştir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri:

Sorumlu Yazar Kemal Özgen: [email protected]

Yazışma Adresi:

Dicle Üniversitesi Eğitim Fakültesi, Diyarbakır, Türkiye (Sorumlu Yazarın bağlı olduğu kurum).

İzinler & Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2018 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin akademik ve ticari olmayan amaçlarla kullanımı için genellikle sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Kullanım izinleri ve ücret bilgileri için sorumlu yazar Kemal Özgen ile iletişim kurulması tavsiye edilir.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: matematiksel-iliskilendirme-oz-yeterlik-olcegi-toad.pdf

Referanslar

Özgen, K. ve Bindak, R. (2018). Matematiksel İlişkilendirme Öz Yeterlik Ölçeği’nin geliştirilmesi. Kastamonu Education Journal, 26(3), 913-924. doi: 10.24106/kefdergi.413386.

Matematiksel İlişkilendirme Öz Yeterlik Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak özetinde yer almamaktadır. Detaylı maddeler için yukarıda belirtilen akademik makaleye başvurulması gerekmektedir.