3B Sanal Öğrenme Ortamları İçin STM Ölçeği

Öz

3B Sanal Öğrenme Ortamları İçin STM Ölçeği, Reisoğlu ve Göktaş (2016) tarafından, katılımcıların Soruşturma Topluluğu Modeli (STM) unsurlarını üç boyutlu (3B) sanal öğrenme ortamlarında ne ölçüde deneyimlediklerini belirlemek amacıyla geliştirilmiştir. Bu ölçek, özellikle yeni nesil sürükleyici öğrenme teknolojileri bağlamında, öğrenme deneyiminin temel bileşenleri olan Bilişsel Buradalık, Öğretimsel Buradalık ve Sosyal Buradalık düzeylerini ölçmeyi amaçlamaktadır.

Ölçek, toplam 26 maddeden oluşmakta olup, bu maddeler üç ana faktör altında toplanmıştır. Yapılan geçerlik ve güvenirlik çalışmaları, ölçeğin 3B sanal öğrenme ortamlarındaki STM unsurlarını ölçmek için sağlam ve güvenilir bir araç olduğunu göstermiştir. Ölçek, eğitim teknolojileri ve sanal gerçeklik uygulamalarının pedagojik etkinliğini değerlendirmede önemli bir araç olarak hizmet etmektedir.

Anahtar Kelimeler

Soruşturma Topluluğu Modeli, 3B Sanal Öğrenme Ortamları, Bilişsel Buradalık, Öğretimsel Buradalık, Sosyal Buradalık, Ölçek Geliştirme, Sanal Gerçeklik.

Yazarlar

İlknur Reisoğlu, Yahya Göktaş

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, öğrencilerin 3B sanal öğrenme ortamları içindeki öğrenme deneyimlerinde algıladıkları Soruşturma Topluluğu Modeli (STM) bileşenlerini geçerli ve güvenilir bir şekilde tespit etmektir. Bu bağlamda, ölçek özellikle yeni nesil sanal öğrenme teknolojilerinin pedagojik etkinliğini ve öğrenci katılımını değerlendirmeye olanak tanır.

Geliştirme çalışması, sanal ortamlarda etkin öğrenmenin sağlanabilmesi için gerekli olan üç ana buradalık türünün (Bilişsel, Öğretimsel ve Sosyal) ölçülmesini hedefler. Elde edilen veriler, bu tür ortamların tasarım ve uygulama süreçlerinin iyileştirilmesine ve sanal öğrenme deneyimlerinin optimize edilmesine rehberlik etme potansiyeline sahiptir.

Yapı

Ölçek, Garrison, Anderson ve Archer tarafından geliştirilen Soruşturma Topluluğu Modeli (Community of Inquiry – CoI) çerçevesine dayanmaktadır. Bu model, çevrimiçi veya karma öğrenme ortamlarında anlamlı ve derin öğrenmenin gerçekleşmesi için gerekli olan üç temel buradalık türünü ölçmektedir. Ölçek toplam 26 maddeden ve aşağıdaki üç alt boyuttan oluşmaktadır:

• Bilişsel Buradalık (Cognitive Presence): Öğrencilerin anlam inşa etme, eleştirel düşünme ve problem çözme süreçlerini ne ölçüde kullandıklarını ölçer. Bu alt boyut 11 maddeden oluşmaktadır.
• Öğretimsel Buradalık (Teaching Presence): Öğretmenin öğrenme sürecini kolaylaştırma, yönlendirme, içeriği tasarlama ve sunma düzeyini ölçer. Bu alt boyut 9 maddeden oluşmaktadır.
• Sosyal Buradalık (Social Presence): Katılımcıların kendilerini sanal ortamda gerçek kişiler olarak yansıtabilme, duygusal olarak iletişim kurabilme ve amaç odaklı bir topluluk oluşturabilme yeteneklerini ölçer. Bu alt boyut 6 maddeden oluşmaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliğini belirlemek amacıyla, üç boyutlu modelin uyumunu test etmek üzere doğrulayıcı faktör analizi (DFA) uygulanmıştır. Analiz sonuçları, ölçeğin teorik olarak beklenen üç faktörlü yapısını desteklemektedir.

Hesaplanan uyum indeksi değerleri, modelin veriye kabul edilebilir düzeyde uyum sağladığını göstermiştir. Önemli uyum indeksleri şunlardır: χ²/df=1.59 (p=.000); RMSEA= .07; GFI= .80; AGFI= .76; CFI=.99; NFI= .97; SRMR= .05. Özellikle CFI ve NFI değerlerinin .95’e yakın veya üzerinde olması ve RMSEA değerinin .08’in altında kalması, modelin mükemmel bir uyum sergilediğini işaret etmektedir. Ayrıca, ölçekteki maddelerin faktör yükleri .45 ile .80 arasında değişmekte olup, bu aralık, maddelerin ilgili alt boyutu güçlü bir şekilde temsil ettiğini kanıtlamaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayıları kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Elde edilen katsayılar, ölçeğin hem genel olarak hem de alt boyutlar bazında yüksek düzeyde güvenilir olduğunu göstermektedir.

Ölçeğin alt boyutlarına ilişkin iç tutarlılık katsayıları .87 ile .93 arasında değişmektedir; bu, her bir alt boyutun ölçtüğü yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir. Ölçeğin toplam puanının iç tutarlılık katsayısı ise .96 olarak hesaplanmıştır. Bu yüksek güvenirlik değeri, 3B Sanal Öğrenme Ortamları İçin STM Ölçeği’nin ölçüm sonuçlarının kararlı ve tekrarlanabilir olduğunu doğrulamaktadır.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal geçerliğini test etmek amacıyla yapılan doğrulayıcı faktör analizi, ölçeğin 3B sanal öğrenme ortamları bağlamında da orijinal Soruşturma Topluluğu Modeli’nin üç boyutlu yapısını koruduğunu teyit etmiştir. Modelin uyum indeksleri (χ²/df=1.59) mükemmel uyuma işaret ederken, maddelerin faktör yükleri (.45 ile .80) güçlü ve anlamlıdır.

Faktör analizinde elde edilen yüksek uyum değerleri (CFI=.99, NFI=.97), veri setinin önerilen üç faktörlü (Bilişsel, Öğretimsel ve Sosyal Buradalık) model ile güçlü bir uyum içinde olduğunu göstermektedir. Bu bulgular, ölçeğin sanal gerçeklik tabanlı öğrenme ortamlarında Soruşturma Topluluğu yapısını doğru bir şekilde temsil ettiğini ortaya koymaktadır.

Araç

Test Type: Geliştirme Ölçeği (Development Scale)

Format: Derecelendirme bilgisi kaynakta belirtilmemiştir.

Language Available: Türkçe

Population Group: 3B sanal öğrenme ortamlarını kullanan yükseköğretim öğrencileri veya katılımcılar.

Age Group: Yetişkin

Population Details: 3B sanal öğrenme ortamlarında kış sporları eğitimi gibi spesifik uygulamaları deneyimleyen katılımcılar.

Test Methodology: 3 alt boyut ve 26 maddeden oluşan öz bildirim ölçeğidir.

Anahtar Kelimeler

Ölçek Geliştirme, Sanal Ortamlar, Eğitim Teknolojileri, Bilişsel Buradalık, Öğretimsel Buradalık, Sosyal Buradalık, Uyum İndeksleri.

[quads id=5]

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar: İlknur Reisoğlu)

Correspondence Address: Bilinmiyor

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, Reisoğlu ve Göktaş tarafından 2016 yılında geliştirilmiştir. Ölçeğin kullanımı, revizyonu ve ticari olmayan akademik amaçlarla çoğaltılması için sorumlu yazar İlknur Reisoğlu ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Kaynaklar

Reisoğlu, İ. ve Göktaş, Y. (2016). Developing community of inquiry scale for 3D virtual learning environments. Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi, 6(3), 347-370. Makaleye buradan erişilebilir.

Makalenin orijinal linki: pegegog.net

Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: 3b-sanal-ogrenme-ortamlari-icin-stm-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

3B Sanal Öğrenme Ortamları İçin STM Ölçeği Maddeleri

Ölçek 3 alt boyut ve 26 maddeden oluşmaktadır. Alt boyutlar ve örnek maddeler aşağıda sunulmuştur:

• Bilişsel Buradalık (11 m): 3B sanal ortamda kış sporlarını uygulamak için alıştırma alanını inceledim.
• Öğretimsel Buradalık (9 m): 3B sanal ortamda verilen görevler, spor dallarını öğrenmemi sağladı.
• Sosyal Buradalık (6 m): 3B sanal ortamda bazı öğrencilerle arasında gruplaşmalar oldu.