Zihinsel Yetersiz Bireylere Yönelik Tutum ölçeği

Özet

Zihinsel Yetersiz Bireylere Yönelik Tutum Ölçeği, mevcut kaynaklarda bir uyarlama ölçeği olarak belirtilmiştir. Ölçek, 1995 yılında N. Dindar tarafından kaleme alınan yüksek lisans tezinde kullanılmış ve geliştirilmiştir. Temel amacı, çeşitli grupların zihinsel yetersizlikten etkilenmiş bireylere yönelik tutum düzeylerini karşılaştırmaktır. Bu çalışma özelinde, çocuk doktorları ile zihinsel yetersizliği olan çocuğa sahip anne babaların tutumları analiz edilmiştir. Ölçeğin orijinal versiyonu ve psikometrik özellikleri hakkında detaylı bilgiler tezin içeriğinde bulunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Zihinsel Yetersizlik, Tutum Ölçeği, Sosyal Tutum, Uyarlama, Klinik Psikoloji, Engellilik, Çocuk Doktorları, Ebeveyn Tutumları.

Yazarlar

N. Dindar (Uyarlayan).

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, zihinsel yetersizliği olan bireylere karşı toplumsal ve profesyonel çevrelerin sahip olduğu tutumları ölçmek ve bu tutumların farklı gruplar (çocuk doktorları ve ebeveynler) arasında nasıl farklılaştığını ortaya koymaktır. Çalışma, özellikle sağlık profesyonellerinin ve doğrudan etkilenen ailelerin algılarını karşılaştırarak, zihinsel yetersizliğe yönelik sosyal kabul ve damgalama düzeyinin belirlenmesine yardımcı olmayı hedefler.

Yapı

Ölçek, sosyal psikolojideki temel yapılardan biri olan tutum yapısını ölçmektedir. Bu bağlamda, tutumun bilişsel, duygusal ve davranışsal bileşenleri aracılığıyla zihinsel yetersizliği olan bireylere yönelik genel eğilimi değerlendirir. Ölçülen yapı, genellikle sosyal dışlama, kabul, merhamet veya profesyonel mesafeyi içeren boyutları kapsar. Ölçek, bireylerin zihinsel yetersizliği olan kişilere karşı gösterdiği olumlu ya da olumsuz eğilimleri nicel olarak ifade etmeyi amaçlamaktadır.

Geçerlik

Kaynak içerikte ölçeğin geçerlik çalışmalarına dair özet bilgi yer almamaktadır. Ancak, ölçek bir yüksek lisans tezi (Dindar, 1995) kapsamında uyarlama olduğu için, orijinal ölçeğin yapısal geçerliği büyük olasılıkla korunmuştur. Uyarlama çalışmasının tam geçerlik (örneğin, yapı geçerliği veya kapsam geçerliği) sonuçları, ölçeğin Türkçe kültürü ve örneklemi üzerindeki uygunluğunu göstermek üzere tezin tam metninde detaylı olarak incelenmelidir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik (iç tutarlılık, test-tekrar test vb.) katsayılarına dair özet veri mevcut değildir. Bir psikometrik araç olarak, uyarlamayı gerçekleştiren yazarın (Dindar, 1995) çalışmasında Cronbach Alfa katsayısı gibi iç tutarlılık ölçümlerini sunmuş olması beklenmektedir. Detaylı güvenirlik bilgileri ve ölçeğin zamana karşı istikrarı hakkındaki veriler tezin tam metninde bulunabilir.

Faktör Analizi

Bu ölçeğin uyarlanma sürecinde orijinal ölçeğin faktör yapısının korunup korunmadığına dair spesifik bir bilgi kaynakta belirtilmemiştir. Genellikle faktör analizi, uyarlama çalışmalarında kültürel bağlama uygunluğu test etmek için kullanılır. Ölçeğin boyutları (faktörleri) ve maddelerin bu faktörlere dağılımı, yazarın tez çalışmasında detaylandırılmış olup, zihinsel yetersizliğe yönelik tutumun çok boyutlu yapısını incelemeyi amaçlamıştır.

Enstrüman

Test Type: Uyarlama (Adaptation)

Format: Kaynakta derecelendirme bilgisi (-) olarak belirtilmiştir. Ancak tutum ölçekleri genellikle Likert tipi derecelendirme formatındadır.

Language Available: Türkçe

Population Group: Çocuk doktorları ve zihinsel yetersizliği olan çocuğa sahip anne babalar.

Age Group: Yetişkinler (Katılımcı grupları).

Population Details: Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü bünyesinde yürütülen yüksek lisans tez çalışması kapsamında belirlenen örneklem grubudur.

Test Methodology: Zihinsel yetersizlikten etkilenmiş bireylere yönelik tutumların ölçülmesinde kullanılan anket veya öz bildirim ölçeği metodolojisi.

Anahtar Kelimeler

Dindar, 1995, Ebeveyn Tutumu, Doktor Tutumu, Engelli Birey, Psikometri, Sosyal Kabul, Ankara Üniversitesi.

[quads id=5]

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: Belirtilmemiştir.

Correspondence Address: Çalışma, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde gerçekleştirilmiştir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 1995 yılında bir akademik çalışma (yüksek lisans tezi) bağlamında kullanılmıştır. Ölçeğin kullanım izinleri ve telif hakları, tezin yazarı (N. Dindar) ve Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü tarafından belirlenmektedir. Ölçek, tez çalışması kapsamında kullanıldığı için, akademik amaçlı kullanımlarda genellikle tezin referans gösterilmesi yeterli olmaktadır. Ticari veya geniş çaplı kullanımlar için yazarla iletişime geçilmesi gerekebilir.

Kaynaklar

• Dindar, N. (1995). Çocuk doktorları ile zihinsel yetersizliği olan çocuğa sahip anne babaların, zihinsel yetersizlikten etkilenmiş bireylere yönelik tutumların karşılaştırılması (Yüksek lisans tezi). Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.

Tez özeti ve detaylı bilgiye YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişilebilir: tez.yok.gov.tr

Ölçeğin orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: zihinsel-yetersiz-bireylere-yonelik-tutum-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

Zihinsel Yetersiz Bireylere Yönelik Tutum Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

ÖNEMLİ NOT: Kaynak içerikte ölçeğin maddeleri (soruları) sağlanmamıştır. Maddeler, referans verilen yüksek lisans tezinin tam metninde bulunmaktadır.