Özel Gereksinimli Bireylere Yönelik Bir Tutum Ölçeği

Özet

Bu ölçek, özel gereksinimli bireylere yönelik öğretmen adaylarının tutumlarını değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş bir tutum ölçeğidir. Yeni bir araç olup, psikometrik özellikleri kapsamlı geçerlik ve güvenirlik analizleri ile belirlenmiştir. Araştırma, eğitim alanında çalışanlara ve araştırmacılara, kapsayıcı eğitim uygulamaları için kritik öneme sahip olan tutumları anlamak ve değerlendirmek için güvenilir bir araç sunmayı hedeflemektedir.

Anahtar Kelimeler

Özel gereksinimli bireyler, tutum ölçeği, öğretmen adayları, faktör analizi, güvenirlik, geçerlik.

Yazarlar

Dilek Yaralı

[quads id=5]

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, öğretmen adaylarının özel gereksinimli bireylere yönelik tutumlarını ölçmektir. Ölçek, eğitim araştırmacıları ve uygulayıcıları için bu tutumları anlamak ve değerlendirmek üzere güvenilir ve geçerli bir araç sağlamayı amaçlamaktadır. Bu tür tutumların belirlenmesi, kapsayıcı eğitim uygulamalarının geliştirilmesi ve öğretmen yetiştirme programlarının iyileştirilmesi açısından büyük önem taşımaktadır.

Yapı

Ölçek, bireylerin, özellikle öğretmen adaylarının, özel gereksinimli bireylere karşı sergiledikleri tutumları ölçmektedir. Bu bağlamda tutumlar, farklı eğitimsel ihtiyaçları olan bireylerle ilgili kabul, anlayış ve etkileşime ilişkin bilişsel, duyuşsal ve davranışsal bileşenleri içermektedir. Ölçeğin yapısı, bu tutumların çok yönlü doğasını yakalamayı hedeflemektedir.

Geçerlik

Ölçeğin amaçlanan yapıyı doğru bir şekilde ölçtüğünden emin olmak için kapsamlı geçerlik analizleri yapılmıştır. Bu analizler kapsamında, hem açımlayıcı faktör analizi (AFA) hem de doğrulayıcı faktör analizi (DFA) uygulanmıştır. Açımlayıcı faktör analizi çalışmaları SPSS 22 paket programı kullanılarak gerçekleştirilmiş olup, doğrulayıcı faktör analizi ise LISREL 8.51 yazılımı aracılığıyla yapılmıştır. Bu faktör analizleri, ölçeğin altında yatan faktör yapısını doğrulamayı ve özel gereksinimli bireylere yönelik tutumları ölçmedeki uygunluğunu teyit etmeyi amaçlamıştır.

Güvenirlik

Pilot uygulama ve geçerlik çalışmalarının ardından, ölçeğin güvenirliği için iç tutarlılık analizi yapılmıştır. Ölçeğin bütünü için hesaplanan Cronbach’s Alpha katsayısı .841 olarak belirlenmiştir. Bu değer, ölçeğin yüksek düzeyde bir iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermektedir. Bu, ölçek maddelerinin birbirleriyle yüksek korelasyon gösterdiğini ve aynı temel yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü işaret etmektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin temel yapısını belirlemek amacıyla hem açımlayıcı faktör analizi (AFA) hem de doğrulayıcı faktör analizi (DFA) kullanılmıştır. Açımlayıcı faktör analizi için SPSS 22, doğrulayıcı faktör analizi için ise LISREL 8.51 yazılımı kullanılmıştır. Yapılan faktör analizleri sonucunda, ölçeğin toplam 13 maddeden ve 3 faktörden oluştuğu tespit edilmiştir. Faktör yük değerleri .551 ile .860 arasında değişmekte olup, ölçek toplam varyansın %58.592’sini açıklamaktadır. Bu bulgular, ölçeğin yapısal geçerliğini desteklemektedir.

Araç

Test Tipi: Geliştirme Ölçeği

Format: Likert tipi, 5 dereceli yanıt formatı. Maddeler “kesinlikle katılmıyorum” (1 puan) ile “kesinlikle katılıyorum” (5 puan) arasında derecelendirilmiştir. Olumlu maddeler 1’den 5’e doğru, olumsuz maddeler ise 5’ten 1’e doğru puanlanmıştır.

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğretmen adayları

Yaş Grubu: Yetişkinler (Üniversite öğrencileri)

Popülasyon Detayları: Eğitim fakültelerinde öğrenim gören öğretmen adayları üzerinde pilot ve ana çalışmalar yürütülmüştür. Bu grup, özel eğitim ihtiyacı olan bireylerle gelecekte etkileşim kuracak profesyonelleri temsil etmektedir.

Test Metodolojisi: Bireylerin özel gereksinimli bireylere yönelik tutumlarını değerlendiren, 13 maddelik, kendini bildirme temelli bir ankettir. Ölçek maddeleri, katılımcıların ilgili konulara dair düşünce ve duygularını yansıtmalarını sağlamak üzere tasarlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Özel gereksinimli bireyler, tutum ölçeği, öğretmen adayları, faktör analizi, güvenirlik, geçerlik.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değil.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değil.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin kullanımı için yazar Dilek Yaralı ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Akademik veya araştırma amaçlı kullanımlar için genellikle izin gerekliyken, ticari kullanım veya geniş ölçekli uygulamalar için özel izinler ve/veya ücretler söz konusu olabilir. Ölçek 2015 yılında geliştirilmiştir.

Orijinal PDF buradan indirilebilir: ozel-gereksinimli-bireylere-yonelik-bir-tutum-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

• Yaralı, D. (2015). Özel Gereksinimli Bireylere Yönelik Bir Tutum Ölçeğinin geliştirilmesi. e-Kafkas Eğitim Araştırmaları Dergisi, 2(3).,1-11.

[quads id=5]

Özel Gereksinimli Bireylere Yönelik Bir Tutum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

16.Televizyonda özel gereksinimli bireylerle ilgili bir
programla karşılaşırsam onu sonuna kadar izlerim.
15.Özel gereksinimli bireyler ile ilgili yayınları takip
ediyorum.
19.Özel gereksinimli bireylerle ilgili yapılan yenilikleri
takip etmekten hoşlanıyorum