Yazma Alışkanlığı Ölçeği

Öz

Yazma Alışkanlığı Ölçeği, Türkçe öğretmeni adaylarının yazma eylemine yönelik tutumlarını, sıklıklarını ve genel alışkanlık düzeylerini belirlemek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Ölçek, N. H. Özdemir tarafından 2011 yılında İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü’nde tamamlanan yüksek lisans tezi kapsamında oluşturulmuştur. Bu ölçek, öğrencilerin yazma alışkanlıkları açısından ayırt edicilik düzeylerinin yüksek olduğunu gösteren güçlü psikometrik özelliklere sahiptir.

Ölçeğin nihai formu, kapsamlı pilot uygulamalar ve istatistiksel analizler sonucunda toplam 5 alt ölçekten ve 25 maddeden meydana gelmiştir. Bu yapı, yazma davranışının farklı boyutlarını etkin bir şekilde ölçmeyi amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Yazma alışkanlığı, Türkçe öğretmenliği, ölçek geliştirme, Faktör Analizi, Güvenirlik, Likert ölçeği.

Yazarlar

Özdemir, N. H.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, üniversite düzeyindeki Türkçe öğretmeni adaylarının yazma eylemine karşı geliştirdikleri alışkanlık düzeylerini ve bu alışkanlıkları etkileyen faktörleri saptamaktır. Bu ölçüm, eğitim fakültelerinde verilen yazma becerisi derslerinin etkinliğini değerlendirmek ve öğrencilerin mesleki gelişimleri için gerekli olan yazma yeterliliklerini tespit etmek açısından kritik öneme sahiptir.

Ölçek, sadece yazma sıklığını değil, aynı zamanda yazmaya yönelik motivasyonu, yazma ortamına ilişkin tercihleri ve yazmanın bireysel yaşamdaki yerini de çok boyutlu olarak incelemeyi hedeflemektedir.

Yapı

Yazma Alışkanlığı Ölçeği, bireylerin yazılı ifadeye karşı gösterdikleri davranışsal eğilimlerin sürekliliğini ve derinliğini ölçen çok boyutlu bir yapıyı temsil etmektedir. Ölçek, yazma sıklığı, yazmaya ayrılan süre, yazma türlerine ilgi ve yazmanın faydasına yönelik inançlar gibi alt boyutları içeren karmaşık bir yapıyı incelemek üzere tasarlanmıştır. Bu yapı, 25 madde ve 5 alt faktör aracılığıyla araştırılmaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin Yapı Geçerliği, ikinci pilot uygulama sonrasında elde edilen verilerle analiz edilmiştir. Nihai 25 maddelik formun toplam 5 alt ölçekten oluştuğu belirlenmiştir. Faktörlerin ölçeğe ilişkin açıkladığı toplam varyans oranı %55.87 olarak bulunmuştur.

Bu varyans değeri, Çokluk vd. (2010: 176) tarafından çok faktörlü ölçekler için kabul edilebilir sınır olarak belirtilen %40 ile %60 aralığında yer almaktadır. Maddelerin faktör ortak varyansları (communality) .324 ile .808 arasında değişirken, faktör yüklerinin ise .532 ile .877 arasında değiştiği rapor edilmiştir. Bu istatistiksel veriler, ölçeğin kavramsal yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü desteklemektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılık Güvenirlik analizleri, düzeltilmiş madde-toplam korelasyonları ve üst-alt grup karşılaştırmaları ile yapılmıştır. Ölçeğin her bir faktöründe yer alan maddeler için hesaplanan düzeltilmiş madde-toplam korelasyon değerleri .337 ile .843 arasında değişmektedir.

Ayrıca, tüm maddeler için alt %27’lik ve üst %27’lik gruplar arasında yapılan karşılaştırmaların anlamlı düzeyde farklılaştığı görülmüştür. Bu sonuç, maddelerin yer aldıkları faktörlerle aynı davranışı ölçmeye yönelik olduğunu ve yazma alışkanlıkları açısından öğrencileri yüksek düzeyde ayırt edicilik kapasitesine sahip olduğunu göstermektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal özellikleri, keşfedici Faktör Analizi yöntemleri kullanılarak incelenmiştir. Analizler sonucunda ölçeğin 5 alt boyuttan oluşan çok faktörlü bir yapı sergilediği tespit edilmiştir.

Faktörlerin açıkladıkları toplam varyans %55.87 olarak saptanmıştır. Tek tek faktörlerin açıkladıkları varyans oranları ise %6.59 ile %16.18 arasında değişmektedir. Bu dağılım, yazma alışkanlığı yapısının farklı ve bağımsız bileşenlere ayrıldığını ve bu bileşenlerin toplam varyansa kabul edilebilir düzeyde katkı sağladığını işaret etmektedir.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Development)

Format: 5’li Likert Tipi Derecelendirme (1= hiçbir zaman – 5= her zaman)

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Üniversite Öğrencileri (Eğitim Fakültesi)

Yaş Grubu: Genç Yetişkinlik (Yaklaşık 18-25 yaş)

Popülasyon Detayları: Türkçe Öğretmeni Adayları

Test Metodolojisi: Öz Raporlama Ölçeği

Anahtar Kelimeler

Eğitim psikolojisi, pedagoji, madde analizi, varyans, yüksek lisans tezi, Yapı Geçerliği.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanıtıcısı: Belirtilmemiştir

Bağlılık E-posta Adresleri: Belirtilmemiştir

Yazışma Adresi: Belirtilmemiştir

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2011

İzinler ve Ücret: Ölçek, yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir. Kullanımı için N. H. Özdemir’den veya tezin bulunduğu kurum olan İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü’nden izin alınması tavsiye edilmektedir. Ticari kullanım veya ücret bilgileri tezde açıkça belirtilmemiştir.

Ölçeğin orijinal tezi, YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişime açıktır. Kaynak teze buradan ulaşılabilir: tez.yok.gov.tr

Kaynaklar

• Özdemir, N. H. (2011). Türkçe öğretmeni adaylarının yazma alışkanlıkları üzerine bir araştırma (Yüksek lisans tezi). İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Malatya.

• Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G., & Büyüköztürk, Ş. (2010). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik: SPSS ve LISREL uygulamaları. Ankara: Pegem Akademi. (Ölçek geçerlik bölümünde referans gösterilen kaynak).

Yazma Alışkanlığı Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal 25 maddesi bu metin içerisinde tam olarak listelenmemiştir. Maddelerin tamamına ve alt faktör isimlerine, tezin tam metninden veya aşağıdaki bağlantıdan erişilebilir.

Ölçeğin orijinal PDF dokümanı buradan indirilebilir: yazma-aliskanligi-olcegi-toad.pdf