Yazılı Anlatıma Yönelik Tutum Ölçeği

Özet

Yazılı Anlatıma Yönelik Tutum Ölçeği, bireylerin yazılı anlatım becerilerine ve bu sürece karşı sahip oldukları duygusal, bilişsel ve davranışsal eğilimleri ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, Ege Ak tarafından 2011 yılında hazırlanan bir yüksek lisans tezi kapsamında, yaratıcı yazma tekniklerinin ilköğretim öğrencilerinin yazılı anlatım becerileri üzerindeki etkisini araştırmak amacıyla bir araç olarak geliştirilmiştir. Ölçek, öğrencilerin yazmaya karşı ilgilerini, motivasyonlarını ve algılanan zorluk düzeylerini belirlemeye odaklanmaktadır.

Ölçeğin geliştirilmesi, ölçek geliştirme sürecinin temel adımlarına uygun olarak gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler, özellikle Türkçe dersleri bağlamında, öğrencilerin yazma eylemine yönelik olumlu veya olumsuz tutumlarının belirlenmesi ve böylece eğitimsel müdahalelerin planlanması için kritik öneme sahiptir.

Anahtar Kelimeler

Yazılı anlatım, tutum, ölçek geliştirme, Türkçe dersi, ilköğretim, yazma becerileri, yaratıcı yazma teknikleri.

Yazarlar

Ege Ak

Amaç

Yazılı Anlatıma Yönelik Tutum Ölçeği’nin temel amacı, ilköğretim kademesindeki öğrencilerin yazılı ifade etme süreçlerine karşı geliştirdikleri tutum düzeylerini geçerli ve güvenilir bir şekilde ölçmektir. Bu ölçek, öğrencilerin yazma eylemine ne kadar değer verdiklerini, yazmaktan ne kadar keyif aldıklarını veya ne kadar kaygı duyduklarını belirlemeyi hedefler.

Ölçek, Ak (2011) tarafından yürütülen araştırmanın bir parçası olarak, yaratıcı yazma teknikleri eğitiminin öğrencilerin tutumları üzerindeki potansiyel değişimini gözlemlemek amacıyla tasarlanmıştır. Bu sayede, uygulanan pedagojik yöntemlerin sadece beceri düzeyini değil, aynı zamanda öğrencilerin konuya yönelik duygusal eğilimlerini de nasıl etkilediği ortaya konulmuştur.

Yapı

Ölçek, psikolojideki tutum yapısını, spesifik olarak yazılı anlatım bağlamında ölçmektedir. Tutum, genellikle üç bileşenli bir yapı olarak ele alınır: bilişsel (inançlar), duygusal (duygular) ve davranışsal (eylem eğilimleri) bileşenler. Yazılı Anlatıma Yönelik Tutum Ölçeği, öğrencilerin yazma becerilerine ilişkin inançlarını (örn., “Yazmak önemlidir”), duygusal tepkilerini (örn., “Yazmaktan hoşlanırım”) ve yazma etkinliklerine katılma eğilimlerini (örn., “Daha fazla yazmak isterim”) kapsayan ifadelerden oluşur.

Ölçeğin ölçtüğü ana yapı, öğrencilerin yazma görevlerine karşı gösterdikleri genel eğilim olup, bu eğilim öğrenme motivasyonunu ve akademik başarıyı doğrudan etkileyen önemli bir faktördür.

Geçerlik

Bu ölçeğin geliştirildiği yüksek lisans tezinin özet bilgilerinde, geçerlik analizlerine dair spesifik istatistiksel sonuçlar (içerik geçerliği, yapı geçerliği vb.) yer almamaktadır. Ancak ölçek geliştirme sürecinin doğası gereği, geçerlik çalışmalarının (genellikle uzman görüşü alma ve yapı geçerliği için faktör analizi) tezin tam metninde detaylı olarak sunulması beklenmektedir.

Geçerlik, ölçeğin gerçekten ölçmek istediği yapıyı (yazılı anlatıma yönelik tutum) ne derece doğru ölçtüğünü gösterir. Bu tür bir ölçekte genellikle yapı geçerliği (faktör yapısının tutarlılığı) ve kapsam geçerliği (maddelerin ölçülmek istenen alanı temsil etme derecesi) öncelikli olarak incelenir.

Güvenirlik

Kaynak özetinde güvenirlik katsayılarına ilişkin spesifik bir bilgi (örn., Cronbach Alfa değeri) sunulmamıştır. Bir psikometrik aracın kalitesini belirlemek için güvenirlik analizleri zorunludur.

Güvenirlik, ölçüm sonuçlarının zamana ve farklı koşullara göre tutarlılığını ifade eder. Yazılı Anlatıma Yönelik Tutum Ölçeği için güvenirlik analizlerinde, genellikle iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) hesaplanmış olmalıdır. Yüksek bir iç tutarlılık katsayısı, ölçekteki tüm maddelerin aynı yapıyı ölçmeye katkıda bulunduğunu gösterir.

Faktör Analizi

Ölçek, Ak (2011) tarafından geliştirme aşamasında olduğu için, yapı geçerliğini sağlamak amacıyla büyük olasılıkla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) uygulanmıştır. Faktör analizi, ölçek maddelerinin hangi alt boyutlar altında toplandığını ve bu boyutların teorik yapıyı ne ölçüde temsil ettiğini ortaya koyar.

Tutum ölçeklerinde genellikle birkaç faktör (alt boyut) ortaya çıkar (örneğin, yazmaya karşı ilgi, yazmaya karşı kaygı, yazmanın faydasına inanma). Ölçeğin faktör yapısı hakkında kesin bilgi için tezin orijinal metnine başvurulması gerekmektedir.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Attitude Scale Development)

Format: Genellikle Likert tipi derecelendirme (Ölçeğin orijinal derecelendirme sistemi özet kaynakta belirtilmemiştir).

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğrenciler

Yaş Grubu: İlköğretim öğrencileri (Özellikle 5. sınıf öğrencileri).

Popülasyon Detayları: Yüksek lisans tezi, yaratıcı yazma tekniklerinin ilköğretim 5. sınıf öğrencilerinin Türkçe dersindeki yazılı anlatım becerileri üzerindeki etkisini incelemek üzere yürütülmüştür.

Test Metodolojisi: Öz bildirimli tutum ölçümü.

Anahtar Kelimeler

Tutum ölçümü, yazma becerileri, yaratıcı yazma, psikometrik araç, ilköğretim 5. sınıf, Dokuz Eylül Üniversitesi.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Sağlanmamıştır.

Bağlılık E-posta Adresleri: Sağlanmamıştır.

Yazışma Adresi: Sağlanmamıştır (Kaynak: Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin geliştirildiği yıl 2011‘dir. Bu ölçek, bir akademik çalışma (yüksek lisans tezi) kapsamında geliştirildiği için, ticari kullanımı genellikle sorumlu yazar Ege Ak’ın veya tezin bağlı olduğu kurumun (Dokuz Eylül Üniversitesi) iznine tabidir. Akademik ve araştırma amaçlı kullanımlar için genellikle izin alınması önerilir.

Tezin tam metnine Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişim sağlanabilmektedir. Tezin linki: tez.yok.gov.tr.

Ölçeğin orijinal PDF’i buradan indirilebilir: yazili-anlatima-yonelik-tutum-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

• Ak, E. (2011). Yaratıcı yazma tekniklerinin ilköğretim 5.sınıf öğrencilerinin Türkçe dersindeki yazılı anlatım becerileri üzerindeki etkisi (Yüksek lisans tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.

Yazılı Anlatıma Yönelik Tutum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte yer almamaktadır.