Yaygın Anksiyete Bozukluğu-7 (YAB-7)

Özet

Yaygın Anksiyete Bozukluğu-7 (YAB-7) Testi, bireylerdeki Yaygın Anksiyete Bozukluğu (YAB) semptomlarının şiddetini hızlı ve güvenilir bir şekilde değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş, 7 maddeden oluşan tek boyutlu bir kendini değerlendirme aracıdır. Ölçeğin Türkçe uyarlaması, Konkan ve arkadaşları (2013) tarafından gerçekleştirilmiş olup, psikometrik özelliklerinin klinik ve araştırma ortamlarında kullanıma uygun olduğu gösterilmiştir. YAB-7, 4’lü Likert tipi bir derecelendirme sistemi kullanır.

Anahtar Kelimeler

Yaygın Anksiyete Bozukluğu-7, YAB-7, Anksiyete, Psikometrik Özellikler, Türkçe Uyarlama, Faktör Analizi, Cronbach’s Alpha.

Yazarlar

Konkan, R., Şenormancı, Ö., Güçlü, O., Aydın, E., Sungur, M. Z.

Amaç

Yaygın Anksiyete Bozukluğu-7 (YAB-7) ölçeğinin temel amacı, bireylerin son iki hafta içindeki yaygın anksiyete semptomlarının sıklığını ve şiddetini ölçmektir. Bu ölçek, özellikle birinci basamak sağlık hizmetlerinde ve klinik araştırmalarda hızlı tarama ve semptom takibi için değerli bir araç olarak uyarlanmıştır. Türkçe uyarlama çalışması, ölçeğin Türkiye popülasyonunda geçerli ve güvenilir bir şekilde kullanılabilmesini sağlamayı hedeflemiştir.

Yapı

YAB-7, ölçtüğü psikolojik yapı açısından tek boyutlu (unidimensional) bir ölçek olarak tasarlanmıştır. Bu tek boyut, genel olarak Yaygın Anksiyete Bozukluğu’nun temel belirti kümesini temsil etmektedir. Ölçek, 7 maddeden oluşmaktadır ve bu maddeler, aşırı endişe, kontrol güçlüğü, sinirlilik, dinlenememe ve fiziksel gerginlik gibi temel YAB semptomlarını kapsamaktadır.

Geçerlik

YAB-7 Türkçe formunun yapısal geçerliği, temel bileşenler analizi kullanılarak değerlendirilmiştir. Yapılan analizler, ölçeğin orijinal yapısıyla benzer olduğunu ve iyi düzeyde yapısal geçerliliğe sahip olduğunu göstermiştir. Örneklem uygunluğunu gösteren Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) değeri 0,904 olarak bulunmuştur, bu da verilerin faktör analizi için mükemmel düzeyde uyumlu olduğunu işaret etmektedir. Bartlett testi sonucu ise χ²=824,041 (p=,001) olarak saptanmıştır. Ayrıca, korelasyon matrisi incelemesinde madde örtüşmesi (korelasyon katsayısının 0,9’un üzerine çıkması) saptanmamıştır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik çalışması, iç tutarlılık (internal consistency) yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. YAB-7 Türkçe uyarlamasının iç tutarlılığı, Cronbach’s alpha katsayısı kullanılarak değerlendirilmiştir. YAB-7 toplam puanı için hesaplanan Cronbach’s alpha değeri 0,852 olarak saptanmıştır. Bu değer, ölçeğin maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü ve ölçeğin yüksek düzeyde güvenilirliğe sahip olduğunu göstermektedir.

Faktör Analizi

YAB-7’nin yapısal geçerliğini belirlemek amacıyla kullanılan temel bileşenler analizinde, özdeğeri (eigenvalue) 1’den büyük olan yalnızca tek bir faktörün oluştuğu görülmüştür. Bu tek faktörlü yapı, ölçeğin ölçtüğü yapının tek boyutluluğunu desteklemektedir. Bu faktörün toplam varyansın %60,361’ini açıkladığı belirlenmiştir. Tek faktör yapısı elde edildiği için rotasyon işlemine gerek duyulmamıştır. Faktör yükleri, 0,630 ile 0,838 arasında değişmektedir. Başlangıç ve çıkartım sonrası oransal değişimler (h²) ise 0,436 ile 0,703 aralığında bulunmuştur. Bu sonuçlar, YAB-7 Türkçe formunun faktör yapısının orijinal ölçek ile uyumlu olduğunu güçlü bir şekilde desteklemektedir.

Araç

Test Türü: Uyarlama

Format: Kendini Değerlendirme Ölçeği (Self-Report Scale)

Dil Mevcut: Türkçe (Orijinal: İngilizce)

Popülasyon Grubu: Genel Popülasyon ve Klinik Örneklemler

Yaş Grubu: Yetişkinler

Popülasyon Detayları: Türkçe uyarlama çalışması, psikiyatri polikliniği hastaları üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: 7 maddelik, tek boyutlu ölçek. Derecelendirme, 4’lü Likert tipi (0=hiç, 3=hemen hemen her gün) kullanılarak yapılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Psikometri, KMO, Temel Bileşenler Analizi, Ölçek Geliştirme, Anksiyete Tarama.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Ramazan Konkan

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Mevcut Bilgi Yok

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Mevcut Bilgi Yok

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Telif Hakkı ve İzinler: Ölçeğin klinik ve araştırma amaçlı kullanımı için orijinal yazarlarla iletişime geçilmesi önerilir.

Ücret Bilgisi: Ticari olmayan kullanımlar için genellikle ücretsizdir, ancak uyarlama yazarıyla iletişime geçilmesi tavsiye edilir.

Test Yılı (Uyarlama): 2013

Orijinal Makale Bağlantısı: Orijinal makalenin PDF dosyasına aşağıdaki adresten ulaşılabilir: noropsikiyatriarsivi.com

Ölçek PDF Dosyası: Ölçeğin orijinal PDF belgesi şuradan indirilebilir: yaygin-anksiyete-bozuklugu-7-yab-7-toad.pdf

Kaynaklar

Konkan, R., Şenormancı, Ö., Güçlü, O., Aydın, E. ve Sungur, M. Z. (2013). Yaygın Anksiyete Bozukluğu-7 (YAB-7) Testi Türkçe uyarlaması, geçerlik ve güvenirliği. Noropsikiyatri Arşivi, 50(1), 53-59. doi: 10.4274/npa.y6308

Yaygın Anksiyete Bozukluğu-7 (YAB-7) Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Tek boyut ve 7 madde

Sinirli, kaygılı, endişeli misiniz

Derecelendirme: 4’lü Likert (0=hiç, 3=hemen hemen her gün)