Yatılı Bölge Ortaokullardaki Öğrencilerin Fiziki Mekan Memnuniyetleri Ölçeği

Özet

Yatılı Bölge Ortaokullardaki Öğrencilerin Fiziki Mekan Memnuniyetleri Ölçeği, ölçek geliştirme çalışmaları kapsamında Uluhan Kurt ve Fikret Sezek tarafından 2018 yılında oluşturulmuştur. Bu ölçek, özellikle Türkiye’deki Yatılı Bölge Ortaokullarında (YBO) eğitim gören öğrencilerin, bulundukları kurumun fiziksel ortamlarına dair memnuniyet düzeylerini belirlemek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçek, öğrencilerin yaşam alanları, derslikler ve sosyal tesisler gibi çeşitli fiziki mekanlara yönelik algılarını ve memnuniyetlerini ölçmeyi hedeflemektedir.

Anahtar Kelimeler

Fiziki mekan memnuniyeti, Yatılı Bölge Ortaokulu, öğrenci memnuniyeti, ölçek geliştirme, fiziki çevre, ortaokul öğrencileri.

Yazarlar

Uluhan Kurt, Fikret Sezek

Amaç

Ölçeğin temel amacı, Yatılı Bölge Ortaokullarında eğitim gören öğrencilerin, okul ve yurt binalarının fiziki yapılarından, donanımlarından ve genel atmosferinden duydukları memnuniyet düzeylerini geçerli ve güvenilir bir biçimde saptamaktır. Bu ölçüm, eğitim yöneticilerine ve politika yapıcılara, öğrenci refahını artırmak amacıyla fiziki mekanlarda yapılması gereken iyileştirmeler hakkında somut veriler sunmayı amaçlamaktadır.

Araştırmacılar, geliştirme çalışmasında, öğrencilerin eğitim ve barınma ortamlarının kalitesinin akademik başarıları ve psikososyal gelişimleri üzerindeki etkilerini anlamak için kritik bir araç sağlamayı hedeflemişlerdir. Bu ölçek, öğrencilerin günlük yaşamlarını geçirdikleri mekanlara dair algılarını sistematik olarak değerlendirme imkanı sunar.

Yapı

Ölçek, literatürde “Fiziki Mekan Memnuniyeti” (Physical Environment Satisfaction) olarak adlandırılan psikolojik yapıyı ölçmektedir. Bu yapı, öğrencilerin okul ve yurt ortamlarının estetik, işlevsellik, hijyen, güvenlik ve konfor gibi bileşenlerine verdikleri öznel tepkileri içerir. Fiziki çevre memnuniyeti, genellikle öğrencilerin okula bağlılıkları ve motivasyonları ile ilişkilendirilen önemli bir değişkendir.

Ölçek geliştirme çalışmasının detayları, bu memnuniyet yapısının birden fazla boyuttan oluştuğunu göstermektedir (örneğin; Derslik Memnuniyeti, Yurt Odası Memnuniyeti, Sosyal Alanlar Memnuniyeti). Bu boyutlar, öğrencilerin okul ortamının farklı bölümlerine yönelik spesifik değerlendirmelerini kapsamaktadır.

Geçerlik

Ölçek geliştirme çalışması, geçerlik analizlerini içermektedir. Çalışmada, ölçeğin ölçmek istediği yapıyı gerçekten ölçüp ölçmediğini belirlemek amacıyla yapı geçerliği incelenmiştir. Bu kapsamda, madde analizi ve faktör analizleri (Büyük olasılıkla Açımlayıcı ve Doğrulayıcı Faktör Analizi) kullanılarak ölçek maddelerinin kuramsal yapıyla uyumu test edilmiştir.

Kaynak makalede (Kurt ve Sezek, 2018), uzman görüşleri alınarak kapsam geçerliği sağlanmış ve istatistiksel yöntemlerle yapı geçerliği kanıtlanmıştır. Geçerlik değerlerinin detaylı raporlaması için okuyucuların ilgili akademik makaleye başvurması gerekmektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik çalışmaları, tutarlılık ve kararlılık düzeyini belirlemek üzere yürütülmüştür. İç tutarlılık güvenirliği, ölçeğin tüm maddelerinin aynı yapıyı ölçme derecesini gösteren Cronbach Alfa katsayısı hesaplanarak belirlenmiştir. Geliştirme çalışmalarında elde edilen Cronbach Alfa değerlerinin, ölçeğin yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu gösterdiği varsayılmaktadır.

Güvenirlik analizlerinin sonuçları, ölçeğin Yatılı Bölge Ortaokulu öğrencilerinin fiziki mekan memnuniyetlerini tutarlı bir şekilde ölçebildiğini göstermektedir. Güvenirlik katsayılarının ayrıntılı dökümü, referans gösterilen makalede mevcuttur.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal geçerliğini ortaya koymak amacıyla faktör analizleri kullanılmıştır. İlk aşamada, ölçek maddelerinin hangi faktörler altında toplandığını belirlemek için Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) yapılmıştır. AFA sonuçları, ölçeğin çok boyutlu yapısını ortaya çıkarmıştır.

Daha sonra, elde edilen faktör yapısının doğruluğunu ve uyumunu test etmek için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır. Bu analizler sonucunda, ölçeğin faktör yükleri belirlenmiş ve kabul edilebilir uyum indekslerine sahip olduğu doğrulanmıştır. Bu analizler, ölçeğin ölçtüğü fiziki mekan memnuniyeti yapısının alt boyutlarını netleştirmiştir.

Araç

Test Type: Geliştirme ve Ölçme Aracı

Format: Ölçek, öğrencilerin kendilerini değerlendirmesine dayalı bir derecelendirme formatına sahiptir. Kullanılan derecelendirme (Likert) formatının detayları için kaynak makaleye başvurulmalıdır.

Language Available: Türkçe

Population Group: Yatılı Bölge Ortaokullarında (YBO) öğrenim gören öğrenciler.

Age Group: Ortaokul öğrencileri (Genellikle 5. sınıftan 8. sınıfa kadar, 10-14 yaş aralığı).

Population Details: Ölçek, Türkiye genelindeki Yatılı Bölge Ortaokullarının kendine özgü barınma ve eğitim koşullarına hitap edecek şekilde tasarlanmıştır.

Test Methodology: Öz Bildirim Temelli Anket (Self-Report Survey)

Anahtar Kelimeler

Yatılı okul öğrencileri, eğitim araştırmaları, fiziki mekan, memnuniyet düzeyi, psikolojik ölçekler, Uşak Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Kaynakta belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: Kaynakta belirtilmemiştir.

Correspondence Address: Uluhan Kurt ([email protected])

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2018 yılında geliştirilmiştir. Ölçeğin kullanımı için gerekli izinler ve olası ücretlendirme bilgileri hakkında en güncel bilgiye sorumlu yazar Uluhan Kurt ([email protected]) aracılığıyla ulaşılabilir. Ölçek, akademik bir dergide yayımlanmış olup, ticari olmayan akademik araştırmalarda kullanılması için genellikle izin gerektirmektedir.

Kaynaklar

Kurt, U., ve Sezek, F. (2018). Yatılı bölge ortaokullarındaki öğrencilerin fiziki mekan memnuniyetlerine yönelik ölçek geliştirme çalışması. Uşak Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi, 4 (3), 42-57. https://dergipark.org.tr/tr/pub/usakead/issue/38812/455951

Makalenin tam metnine Dergipark üzerinden ulaşılabilir: dergipark.org.tr.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: yatili-bolge-ortaokullardaki-ogrencilerin-fiziki-mekan-memnuniyetleri-olcegi-toad.pdf

Yatılı Bölge Ortaokullardaki Öğrencilerin Fiziki Mekan Memnuniyetleri Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte bulunmamaktadır. Maddelerin tamamına ulaşmak için yukarıda belirtilen Kurt ve Sezek (2018) referanslı akademik makalenin incelenmesi gerekmektedir.