Yansıtıcı Öğrenme Anlayışı Ölçeği

Özet

Yansıtıcı Öğrenme Anlayışı Ölçeği (YÖAÖ), bireylerin öğrenme süreçlerine yaklaşımlarını, eleştirel düşünme ve deneyimlerini gözden geçirme becerilerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. Bu ölçek, orijinal formu temel alınarak Şenel Eladı ve Çiğdem Semerci tarafından 2018 yılında Türkçe’ye uyarlanmıştır. Uyarlama çalışması, ölçeğin Türk kültürü ve eğitim bağlamında geçerli ve güvenilir bir ölçüm yapabildiğini göstermektedir. Ölçek, öğrencilerin kendi öğrenme deneyimlerini sistematik olarak sorgulama ve bu sorgulamalar sonucunda bilgi yapılarını dönüştürme eğilimlerini nicel olarak belirlemeyi amaçlamaktadır.

Ölçek, toplam 10 maddeden oluşmakta olup, 7’li Likert tipi derecelendirme sistemi kullanır. Yapılan güvenirlik analizlerinde Cronbach Alpha değeri .83 olarak tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Yansıtıcı öğrenme, öğrenme yaklaşımı, psikometrik özellikler, geçerlik, güvenirlik, uyarlama çalışması, eğitim psikolojisi.

Yazarlar

Şenel Eladı, Çiğdem Semerci

Amaç

Ölçeğin temel amacı, yansıtıcı öğrenme anlayışını güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmek üzere Türkçe’ye kazandırmaktır. Uyarlama çalışması, orijinal ölçeğin psikometrik yapısının Türk örnekleminde korunup korunmadığını incelemeyi hedeflemiştir.

Ölçek, eğitim araştırmacılarına ve uygulayıcılara, öğrencilerin öğrenme stratejilerinde ne ölçüde yansıtıcı olduklarını belirleme imkanı sunarak, eğitim programlarının bu yaklaşımları destekleyecek şekilde yeniden yapılandırılmasına olanak tanır. Çalışma, özellikle yükseköğretim düzeyindeki öğrencilerin öğrenme stillerini anlamada önemli bir boşluğu doldurmaktadır.

Yapı

Yansıtıcı Öğrenme Anlayışı Ölçeği, bireylerin kendi öğrenme süreçleri hakkında eleştirel düşünme ve değerlendirme yapma eğilimi olan Yansıtıcı Öğrenme yapısını ölçmektedir. Bu yapı, öğrencinin sadece bilgiyi edinmekle kalmayıp, aynı zamanda bu bilgiyi nasıl edindiğini, ne kadar etkili olduğunu ve gelecekteki öğrenme deneyimlerine nasıl adapte edileceğini aktif olarak sorgulamasını içerir.

Ölçek tek faktörlü bir yapıya sahiptir ve bu tek faktör, bireyin genel olarak öğrenmeye ne kadar yansıtıcı bir tutum sergilediğini temsil eder. Ölçekten elde edilen yüksek puanlar, bireyin öğrenmeyi derinlemesine işlediğini ve aktif bir yansıtma sürecine girdiğini gösterir.

Geçerlik

Ölçeğin yapısal geçerlik analizleri kapsamında, faktör analizi için veri setinin uygunluğunu değerlendirmek amacıyla Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) ve Bartlett küresellik testleri uygulanmıştır.

  • KMO Değeri: KMO değeri .85 olarak bulunmuştur. .60 üzerindeki değerler faktör analizi için kabul edilebilir olarak görülürken, .85 değeri veri setinin mükemmel düzeyde faktörleşebilir olduğunu göstermektedir.
  • Bartlett Testi Sonucu: Bartlett küresellik testi sonucunda χ² değeri 718.047 (df: 45) ve p-değeri .000 (p < .001) olarak tespit edilmiştir. Bu anlamlı sonuç, değişkenler arasındaki korelasyon matrisinin faktör analizi için uygun olduğunu ve maddelerin ortak bir yapıyı ölçtüğünü kanıtlamaktadır.

Güvenirlik

Yansıtıcı Öğrenme Anlayışı Ölçeği’nin iç tutarlılığını ve güvenirliğini belirlemek amacıyla yaygın olarak kullanılan Cronbach Alpha güvenirlik katsayısı hesaplanmıştır.

Yapılan analizler sonucunda ölçeğin iç tutarlılık katsayısı .83 olarak belirlenmiştir. Bu değer, ölçeğin maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü ve yüksek düzeyde güvenilir olduğunu göstermektedir. Genel olarak, sosyal bilimlerde .70 ve üzeri Cronbach Alpha değerleri yeterli kabul edilmektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapı geçerliliğini incelemek üzere açımlayıcı faktör analizi (AFA) kullanılmıştır. Ölçeğin 10 maddesi, literatürle uyumlu olarak tek bir faktör altında toplanmıştır.

Faktör analizi öncesinde yapılan uygunluk testlerinde, Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) örneklem yeterliliği değeri .85 ve Bartlett testi anlamlı (p < .001) bulunarak, verilerin faktör analizi için güçlü bir temel sağladığı belirlenmiştir. Bu sonuçlar, ölçeğin yapısal olarak sağlam olduğunu ve Türk örnekleminde yansıtıcı öğrenme anlayışını tek bir boyutta ölçtüğünü teyit etmektedir.

Araç

Test Type: Uyarlama (Adaptation)

Format: 10 maddeden oluşan 7’li Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Yükseköğretim Öğrencileri (Higher Education Students)

Age Group: Yetişkin (Adult)

Population Details: Ölçek, eğitim bilimleri alanındaki öğrencilerin yansıtıcı öğrenme eğilimlerini ölçmek için tasarlanmıştır.

Test Methodology: Ölçek maddeleri, katılımcıların yansıtıcı öğrenme durumlarına ne ölçüde katıldıklarını belirtmeleri istenir. Derecelendirme sistemi şu şekildedir: “Tamamen katılıyorum=7” ,“Katılıyorum=6”, “Kısmen katılıyorum=5”, “Kararsızım=4”, “Kısmen katılmıyorum=3”, “Katılmıyorum=2”, “Hiç katılmıyorum=1”.

Anahtar Kelimeler

Yansıtıcı öğrenme, yükseköğretim, psikometri, Cronbach Alpha, 10 madde, KMO.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değildir.

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Şenel Eladı (Sorumlu Yazar)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin Türkçe uyarlama çalışması 2018 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin kullanımı için gerekli izinler ve olası ücretlendirmeler hakkında en güncel bilgiye ulaşmak için sorumlu yazar Şenel Eladı ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Ölçeğin orijinal PDF dokümanı aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: yansitici-ogrenme-anlayisi-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Eladı, Ş ve Semerci, Ç. (2018). Yansıtıcı Öğrenme Anlayışı Ölçeği: Türkçe ’ye uyarlama, geçerlik ve güvenilirlik çalışması. Kastamonu Education Journal, 26(2), 369-378. doi:10.24106/kefdergi.389781

Yansıtıcı Öğrenme Anlayışı Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Bu ölçek toplam 10 maddeden oluşmaktadır. Kaynak içerikte ölçek maddelerinin tam metni sağlanmamıştır. Maddelerin tamamına erişim sağlamak için kullanıcıların yukarıda belirtilen referans makaleye veya sorumlu yazara başvurması gerekmektedir.

Cite this article

memjavad (2025). Yansıtıcı Öğrenme Anlayışı Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/yansitici-ogrenme-anlayisi-olcegi/

memjavad. "Yansıtıcı Öğrenme Anlayışı Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 12 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/yansitici-ogrenme-anlayisi-olcegi/.

memjavad. "Yansıtıcı Öğrenme Anlayışı Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/yansitici-ogrenme-anlayisi-olcegi/.

memjavad (2025) 'Yansıtıcı Öğrenme Anlayışı Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/yansitici-ogrenme-anlayisi-olcegi/.

[1] memjavad, "Yansıtıcı Öğrenme Anlayışı Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.

memjavad. Yansıtıcı Öğrenme Anlayışı Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.

Download Post (.PDF)
PDF