Yabancı Dil Öğrenmeye Yönelik Özyeterlik İnanç Ölçeği

Özet

Yabancı Dil Öğrenmeye Yönelik Özyeterlik İnanç Ölçeği, Ayşe Adıyaman (2019) tarafından yabancı dil öğrenme süreçlerinde öğrencilerin öz yeterlik algılarını ölçmek amacıyla geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. Ölçek, özellikle İngilizce, Almanca, Fransızca ve Arapça öğretmenliği bölümlerinde öğrenim gören 466 öğrenci üzerinde geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılarak standardize edilmiştir.

Yapı geçerliği analizleri sonucunda ölçek, toplam varyansın %52,8’ini açıklayan, 25 maddeden ve üç alt boyuttan oluşan bir yapıya sahiptir. Yüksek iç tutarlılık (Cronbach’s alfa = 0,977) ve güçlü test-tekrar-test korelasyonları, ölçeğin yabancı dil öğrenimi bağlamındaki özyeterlik inancını ölçmede güvenilir ve geçerli olduğunu kanıtlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Yabancı dil öğrenimi, özyeterlik, öz yeterlik inancı, ölçek geliştirme, geçerlik, güvenirlik, faktör analizi, yabancı dil öğretmenliği.

Yazarlar

Ayşe ADIYAMAN

Amaç

Ölçeğin temel amacı, üniversite düzeyindeki öğrencilerin yabancı dil öğrenimine dair sahip oldukları özyeterlik inançlarının düzeyini ve yapısını belirlemektir. Bu ölçüm, öğrencilerin dört temel dil becerisini (dinleme/anlama, yazma/konuşma, okuma/anlama) ne kadar başarılı bir şekilde gerçekleştirebileceklerine dair inançlarını nicel olarak ortaya koymayı hedefler.

Eğitim araştırmacıları ve uygulayıcıları için bu ölçek, öğrencilerin motivasyonel ve bilişsel süreçlerini etkileyen temel öz-algıları anlamak ve bu doğrultuda dil öğretimi stratejilerini geliştirmek için önemli bir araç sağlamaktadır.

Yapı

Ölçek, Albert Bandura’nın Sosyal Bilişsel Teorisi çerçevesinde tanımlanan özyeterlik kavramını temel almaktadır. Bu bağlamda yapı, bireyin yabancı dil öğrenme görevlerini başarıyla yerine getirme yeteneğine dair kişisel yargısını temsil eder.

Yapılan faktör analizleri sonucunda, ölçeğin yabancı dil öğrenmeye yönelik özyeterlik inancını ölçen üç temel alt boyutu bulunmaktadır. Bu alt boyutlar, geleneksel dil becerileri alanlarına karşılık gelmektedir:

• Duyduğunu Anlama (Dinleme Becerileri)
• Yazılı ve Sözlü İfade Etme (Üretim Becerileri)
• Okuma ve Anlama (Alımlama Becerileri)

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, İngilizce, Almanca, Fransızca ve Arapça öğretmenliği bölümlerinde öğrenim gören, farklı dil ve kültürlerden gelen toplam 466 öğrenciyle gerçekleştirilmiştir. Bu heterojen örneklem, ölçeğin geniş bir öğrenci popülasyonunda geçerli olduğunu desteklemektedir.

Kapsam geçerliliğini ve dil ile anlatım uygunluğunu sağlamak amacıyla alanında uzman kişilerin görüşlerine başvurulmuştur. Yapı geçerliği için ise hem Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır. AFA için Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) değeri 0,972 ve Bartlett testi sonucu 11833,239 olarak hesaplanmıştır, bu da verilerin faktör analizi için mükemmel düzeyde uygun olduğunu göstermiştir.

Güvenirlik

Yabancı Dil Öğrenmeye Yönelik Özyeterlik İnanç Ölçeği’nin güvenirlik değerlendirmeleri, yüksek düzeyde iç tutarlılık ve zamansal istikrar sergilemiştir. Ölçeğin genel iç tutarlılığını gösteren Cronbach’s alfa güvenirlik katsayısı 0,977 olarak hesaplanmıştır; bu değer, psikometrik açıdan mükemmel bir iç tutarlılığa işaret etmektedir.

Ek olarak, Test-tekrar-test güvenirlik (Pearson korelasyon) katsayıları alt boyutlar bazında incelenmiştir. Bu katsayılar, ölçeğin zaman içinde tutarlı sonuçlar verdiğini doğrulamaktadır:

• Duyduğunu Anlama Alt Boyutu: 0,914
• Yazılı ve Sözlü İfade Etme Alt Boyutu: 0,896
• Okuma ve Anlama Alt Boyutu: 0,935

Faktör Analizi

Ölçeğin nihai yapısı, Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ile belirlenmiş ve 25 maddeden oluşan, toplam varyansın %52,8’ini açıklayan 3 alt boyutlu bir yapı tespit edilmiştir. Bu üç faktörlü yapı, yabancı dil öğrenme yeterliklerinin temel bileşenlerini temsil etmektedir.

Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) sonuçları, üç faktörlü modelin veri setine olan uyumunu güçlü bir şekilde desteklemektedir. Rapor edilen uyum iyiliği değerleri şunlardır:

• χ2/df: 3,903 (Kabul edilebilir sınır olan 5’in altındadır.)
• GFI (İyilik Uyum İndeksi): 0,841
• TLI (Tucker-Lewis İndeksi): 0,926
• CFI (Karşılaştırmalı Uyum İndeksi): 0,934
• RMSEA (Yaklaşık Hata Karekök Ortalaması): 0,079
• SRMR (Standartlaştırılmış Kök Ortalama Karekök Kalıntısı): 0,0370

Ölçek Bilgileri

Test Type: Geliştirme

Format: 5’li Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği

Language Available: Türkçe (Uygulama bağlamı İngilizce, Almanca, Fransızca ve Arapça öğretmenliği öğrencileri üzerinedir.)

Population Group: Yabancı dil öğretmenliği bölümlerinde öğrenim gören üniversite öğrencileri.

Age Group: Genç yetişkinler (Üniversite öğrencileri).

Population Details: Çalışma 466 öğrenciyle yürütülmüştür.

Test Methodology: 5 dereceli Likert ölçeği kullanılmıştır. Puanlama sistemi şöyledir:

1. Hiç katılmıyorum
2. Az katılıyorum
3. Kısmen katılıyorum
4. Çoğunlukla katılıyorum
5. Tamamen katılıyorum

Anahtar Kelimeler

Öğretmenlik eğitimi, dil becerileri, AFA, DFA, psikometri, iç tutarlılık, dil öğrenme motivasyonu, yapısal eşitlik modellemesi, test-tekrar-test.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değildir.

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2019 yılında Ayşe Adıyaman tarafından geliştirilmiş ve yayımlanmıştır. Ölçeğin kullanımı, çoğaltılması ve ticari olmayan akademik amaçlarla adaptasyonu için sorumlu yazar Ayşe Adıyaman ile doğrudan iletişime geçilmesi tavsiye edilir.

Orijinal makalenin PDF dosyasına buradan ulaşılabilir: yabanci-dil-ogrenmeye-yonelik-ozyeterlik-inanc-olcegi-gecerlik-ve-guvenirlik-calismasi-toad.pdf

Kaynaklar

• Adıyaman, A. (2019). Yabancı dil öğrenmeye yönelik özyeterlik inanç ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. International Journal of Language Academy, 7(2), 80-92. Makale bağlantısı: ijla.net

Yabancı Dil Öğrenmeye Yönelik Özyeterlik İnanç Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri, orijinal kaynak metinde sağlanmamıştır. Maddelerin tam içeriği için yukarıda belirtilen referans makaleye (Adıyaman, 2019) başvurulması gerekmektedir.