Velilerin Fen Dersine Yönelik Tutumları Ölçeği

Özet

Velilerin Fen Dersine Yönelik Tutumları Ölçeği, 2019 yılında Salih Gülen ve M. Ayaz tarafından geliştirilmiş bir ölçektir. Bu ölçek, ebeveynlerin çocuklarının eğitim hayatında kritik bir rol oynayan Fen Bilimleri dersine karşı sahip oldukları duygusal, bilişsel ve davranışsal eğilimleri, yani tutumları, sistematik olarak ölçmeyi amaçlamaktadır. Geliştirme çalışması, ölçeğin psikometrik özelliklerini, özellikle de yapı geçerliği ve iç tutarlılık güvenilirliğini sağlamak üzere tasarlanmıştır. Ölçek, ebeveynlerin fen eğitimine yönelik motivasyonlarını ve destekleyici davranışlarını araştırmacılar için ölçülebilir hale getirmektedir.

Anahtar Kelimeler

Velilerin Fen Dersine Yönelik Tutumları Ölçeği, Fen Bilimleri, Ebeveyn Tutumu, Ölçek Geliştirme, Tutum, Eğitim Psikolojisi.

Yazarlar

Salih Gülen, M. Ayaz

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, ebeveynlerin Fen Bilimleri dersine yönelik genel yaklaşımlarını ve bu yaklaşımın çocuklarının akademik başarısı ve bilime olan ilgisi üzerindeki potansiyel etkilerini belirlemektir. Ebeveynlerin fen eğitimine verdikleri önemi, bu derse ilişkin algıladıkları zorluk düzeyini ve çocuklarına sundukları desteğin niteliğini nicel olarak değerlendirmeye olanak sağlamaktadır.

Ölçek, eğitim bilimleri alanında çalışan araştırmacıların, veli tutumları ile öğrenci başarısı arasındaki ilişkiyi ampirik olarak incelemelerine olanak tanır. Elde edilen veriler, okulların ve eğitim kurumlarının, ebeveyn katılımını artırmaya yönelik hedeflenmiş müdahale programları geliştirmesine yardımcı olmayı amaçlamaktadır.

Yapı

Ölçek, psikolojide merkezi bir kavram olan tutum yapısını ölçmektedir. Tutum, bir bireyin belirli bir akademik disipline (Fen Bilimleri) karşı gösterdiği değerlendirici tepkidir ve genellikle bilişsel, duygusal ve davranışsal bileşenlerden oluşur.

Velilerin Fen Dersine Yönelik Tutumları Ölçeği, ebeveynlerin Fen Bilimleri dersine atfettikleri değer, bu derse yönelik sahip oldukları kişisel yeterlilik inançları ve çocuklarının fenle ilgili etkinliklerine ne ölçüde katılım gösterdikleri gibi boyutları ele alarak, karmaşık bir yapıyı yansıtır. Bu çok boyutlu yaklaşım, tutumun yalnızca duygusal bir tepki değil, aynı zamanda öğrenme ortamını etkileyen bir davranışsal eğilim olduğunu vurgular.

Geçerlik

Ölçeğin geçerliği (Validity), ölçeğin gerçekten de ölçmeyi amaçladığı ebeveyn tutumu yapısını ölçüp ölçmediğini gösterir. Gülen ve Ayaz (2019) tarafından yapılan geliştirme çalışmasında, ölçeğin yapı geçerliğini sağlamak amacıyla çeşitli istatistiksel yöntemler kullanılmıştır. Bu çalışmalar genellikle, maddelerin teorik yapıya uygunluğunu kontrol etmek için uzman görüşlerinin alınmasını (kapsam geçerliği) ve istatistiksel analizlerin uygulanmasını içerir.

Yapı geçerliğinin temel kanıtı, uygulanan Faktör Analizi sonuçlarıyla elde edilmiştir. Bu analizler, ölçek maddelerinin kuramsal olarak beklenen alt boyutlar altında toplandığını ve böylece ölçüm aracının amaca uygunluğunu doğrulamıştır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirliği (Reliability), ölçüm sonuçlarının tutarlılık ve kararlılığını ifade eder. Gülen ve Ayaz (2019) çalışmasında güvenirlik kanıtı olarak iç tutarlılık katsayısından yararlanılmıştır. Bu bağlamda, ölçeğin iç tutarlılığını test etmek amacıyla yaygın olarak kullanılan Cronbach Alfa katsayısı hesaplanmıştır.

Elde edilen yüksek Cronbach Alfa değerleri, ölçekteki maddelerin birbiriyle tutarlı olduğunu ve aynı latent yapıyı ölçme konusunda yüksek bir performansa sahip olduğunu göstermektedir. Bu yüksek iç tutarlılık, ölçeğin psikometrik açıdan sağlam olduğunu ve farklı örneklemlerde kararlı sonuçlar üretme potansiyeline sahip olduğunu işaret eder.

Faktör Analizi

Velilerin Fen Dersine Yönelik Tutumları Ölçeği’nin boyutluluğunu ve yapısal özelliklerini belirlemek amacıyla istatistiksel bir teknik olan Faktör Analizi kullanılmıştır. Ölçek geliştirme sürecinde genellikle Keşfedici Faktör Analizi (KFA) ile başlanmış, ardından elde edilen yapının uygunluğunu test etmek için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır.

Faktör Analizi sonuçları, ölçeğin tek boyutlu mu yoksa birden fazla alt boyuttan mı oluştuğunu kesinleştirir. Bu analizler, ölçeğin teorik olarak beklenen alt faktörleri (örneğin, ilgi, değer verme, destekleme) ampirik olarak doğruladığını ve maddelerin bu faktörlere yüksek yükler verdiğini göstermiştir.

Araç

Test Type: Geliştirme (Developmental Scale)

Format: Likert Tipi Derecelendirme (Kesin derecelendirme basamakları için orijinal makaleye başvurulmalıdır.)

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Ebeveynler (Parents)

Age Group: Yetişkinler (Adults)

Population Details: Türkiye’deki ilköğretim veya ortaöğretim öğrencilerinin ebeveynleri.

Test Methodology: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale). Katılımcılar, Fen Bilimleri dersine yönelik kendi tutumlarını yansıtan ifadelere ne ölçüde katıldıklarını belirtirler.

Anahtar Kelimeler

Ebeveyn Katılımı, Bilim Eğitimi, Geçerlik, Güvenirlik, Faktör Analizi, Psikometri.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değildir.

Affiliation Email addresses: [email protected] (Salih Gülen)

Correspondence Address: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Bu ölçek, 2019 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin akademik ve ticari olmayan araştırmalarda kullanımı için genellikle kaynak gösterilmesi yeterlidir. Ticari kullanım veya ölçeğin adaptasyonu için sorumlu yazar (Salih Gülen) ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi önerilir.

Ölçeğin orijinal makalesine ve detaylı psikometrik bilgilerine aşağıdaki bağlantıdan erişilebilir: ijoess.com.

Ayrıca, ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: velilerin-fen-dersine-yonelik-tutumlari-guvenlik-gecerlilik-calismasi-toad.pdf

Kaynaklar

• Gülen, S., & Ayaz, M. (2019). Attitudes of the parents towards the science lesson; reliability-validity study. International Journal of Eurasia Social Sciences, 10(38), 1125-1140.

Velilerin Fen Dersine Yönelik Tutumları Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte bulunmamaktadır. Maddelerin tam listesi ve derecelendirme bilgisi için lütfen orijinal makaleye başvurunuz (Gülen & Ayaz, 2019).