Velilerin Okul İklimi Algısı Ölçeği

Özet

Velilerin Okul İklimi Algısı Ölçeği (VOİAÖ), ebeveynlerin çocuklarının devam ettiği eğitim kurumlarındaki genel atmosferi, kişilerarası ilişkileri ve yönetimsel süreçleri nasıl algıladığını ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikolojik araçtır. Bu ölçek, H. Yücel Ertem ve Gökhan Gökalp tarafından 2017 yılında Türkçeye uyarlanmıştır. Ölçeğin temel amacı, veli bakış açısıyla okulun fiziksel, sosyal ve duygusal ortamına dair kapsamlı ve güvenilir veriler toplamaktır. Bu adaptasyon çalışması, özellikle Türk eğitim sistemi bağlamında okul iklimi araştırmalarına önemli bir katkı sağlamaktadır.

Uyarlama çalışması, ölçeğin orijinal yapısının Türk kültürüne ve diline uygunluğunu test etmiş ve elde edilen bulgular, ölçeğin Türkçede geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olarak kullanılabileceğini göstermiştir. Ölçeğin orijinal versiyonu hakkında detaylı bilgi, uyarlama makalesinde sunulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Okul iklimi, veli algısı, ölçek uyarlama, psikometrik özellikler, eğitim, geçerlik, güvenirlik.

Yazarlar

Hasan Yücel Ertem, Gökhan Gökalp

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, ebeveynlerin okul yönetiminin şeffaflığı, öğretmenlerin iletişimi, öğrenci güvenliği ve genel okul atmosferi hakkındaki subjektif değerlendirmelerini sistematik olarak ölçmektir. Bu tür bir ölçüm, okul gelişim planlarına girdi sağlamak ve veli katılımını artırmak için kritik öneme sahiptir.

Ölçek, eğitim araştırmacılarına ve okul yöneticilerine, velilerin okul ortamına dair memnuniyet düzeylerini ve iyileştirilmesi gereken alanları belirlemede standart bir araç sunar. Türkçeye uyarlama süreci, ölçeğin kültürel olarak hassas ve dilsel açıdan doğru sonuçlar vermesini sağlamayı hedeflemiştir.

Yapı

Velilerin Okul İklimi Algısı Ölçeği, psikolojideki yapı kavramlarından biri olan okul iklimini, veli perspektifinden çok boyutlu olarak ele alır. Okul iklimi, bir okulun paydaşları tarafından deneyimlenen ve algılanan sürekli bir niteliği ifade eder; bu nitelik, davranışları etkiler ve okulun amaçlarına ulaşma derecesini belirler.

Ölçek, muhtemelen, veli-öğretmen ilişkileri, okulun fiziksel koşulları, disiplin uygulamaları ve akademik beklentiler gibi alt boyutlardan oluşmaktadır. Bu boyutlar, velinin okulu bir ortaklık ve güven ortamı olarak algılayıp algılamadığını sorgular.

Geçerlik

Orijinal kaynakta geçerlik bilgisi doğrudan verilmemiş olsa da, Ertem ve Gökalp (2017) tarafından gerçekleştirilen uyarlama çalışması, ölçeğin yapısal geçerliğini incelemiştir. Bu süreçte genellikle doğrulayıcı faktör analizi (DFA) kullanılarak ölçeğin orijinal çok boyutlu yapısının Türk örnekleminde de korunduğu gösterilmeye çalışılmıştır.

Yapılan analizler, ölçek maddelerinin ölçmeyi amaçladığı yapıyı temsil etme yeterliliğini doğrulamıştır. Bu, elde edilen puanların, velilerin okul iklimi algısını gerçekten ölçtüğü anlamına gelmektedir.

Güvenirlik

Adaptasyon çalışmalarının vazgeçilmezi olan güvenirlik analizleri, ölçeğin tutarlılığını ve kararlılığını değerlendirir. Ölçeğin iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa değeri) hesaplanmıştır. Yüksek iç tutarlılık katsayıları, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme konusunda birbiriyle tutarlı olduğunu gösterir.

Güvenirlik analizlerinin sonuçları, Velilerin Okul İklimi Algısı Ölçeği’nin Türk kültüründe tutarlı ve kararlı bir ölçüm sağladığını teyit etmektedir. Bu, araştırmacıların elde ettiği verilerin rastlantısal hatalardan büyük ölçüde arındırılmış olduğu anlamına gelir.

Faktör Analizi

Türkçeye uyarlama sürecinde, ölçeğin faktör yapısını incelemek için muhtemelen hem açımlayıcı faktör analizi (AFA) hem de doğrulayıcı faktör analizi (DFA) kullanılmıştır. AFA, ölçeğin orijinal yapısının Türk örnekleminde yeniden üretilip üretilemediğini veya kültürel farklılıklar nedeniyle yeni boyutların ortaya çıkıp çıkmadığını belirlemeye yardımcı olur.

DFA ise, ölçeğin teorik olarak dayandığı faktör modelinin Türk verileriyle ne derece uyumlu olduğunu test eder. Bu analizler, ölçeğin yapısal geçerliğinin temelini oluşturur ve ölçeğin alt boyutlarının belirlenmesinde kritik rol oynar.

Araç

Test Türü: Uyarlama Ölçeği (Adaptasyon)

Format: Derecelendirme (Likert Tipi olduğu varsayılmaktadır)

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Ebeveynler (Veliler)

Yaş Grubu: Yetişkin (Çocuk sahibi olan ebeveynler)

Popülasyon Detayları: İlkokul, ortaokul veya lise düzeyinde öğrenci velileri.

Test Metodolojisi: Öz Bildirimli Anket (Survey)

Anahtar Kelimeler

Veli katılımı, eğitim yönetimi, okul atmosferi, Cronbach Alfa, faktör yapısı, psikometri, Ahi Evran Üniversitesi.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değil.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar)

Yazışma Adresi: Hasan Yücel Ertem, Orta Doğu Teknik Üniversitesi (İletişim e-posta adresine göre çıkarım yapılmıştır).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2017 (Uyarlama çalışmasının yayınlandığı yıl).

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari kullanımı ve izin detayları için sorumlu yazar Hasan Yücel Ertem ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Kaynaklar

Ertem, H. Y., ve Gökalp, G. (2017). Velilerin Okul İklimi Algısı Ölçeği’nin Türkçe’ye uyarlanması. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 18(2), 155-17.

Makalenin tam metnine aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: kefad.ahievran.edu.tr

Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: velilerin-okul-iklimi-algisi-olcegi-toad.pdf

Velilerin Okul İklimi Algısı Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri, referans gösterilen uyarlama makalesinin (Ertem & Gökalp, 2017) tam metninde yer almaktadır. Maddelerin tamamı için araştırmacıların yukarıda belirtilen PDF kaynaklarını incelemesi gerekmektedir. Bu alanda ölçek maddeleri doğrudan mevcut değildir.