Table of Contents
Özet
Bu ölçek, yükseköğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilerin, üniversite eğitmenlerinin sergilediği otoriteye yönelik tutumlarını ölçmek amacıyla uyarlanmıştır. Orijinal adı “Attitude towards College Instructor Authority (ACIA) Survey” olan bu araç, öğrencilerin akademik ortamdaki yetki algılarını ve bu otoriteye verdikleri tepkileri değerlendirmektedir. Ölçek, özellikle eğitmenlerin ders içeriği sunumu ve öğrencilerle kurdukları iletişim bağlamında otorite rollerinin nasıl algılandığını inceleyen tutum odaklı bir psikometri aracıdır. Tok ve Karakuş tarafından gerçekleştirilen uyarlama çalışması, ölçeğin Türk kültürü bağlamında güvenilir ve geçerli sonuçlar verdiğini göstermiştir.
Anahtar Kelimeler
Tutum ölçeği, üniversite öğrencileri, eğitmen otoritesi, öğretmen-öğrenci ilişkisi, psikometrik uyarlama, yükseköğretim.
Yazarlar
Hidayet Tok, M. Karakuş
Amaç
Üniversite Eğitmeni Otoritesine Yönelik Tutum Ölçeği (ACIA), üniversite öğrencilerinin öğretim elemanlarının sınıfta ve akademik süreçlerde kullandıkları yetki biçimlerine dair sahip oldukları olumlu veya olumsuz tutumları sistematik olarak belirlemek amacıyla geliştirilmiştir.
Ölçeğin temel amacı, eğitmen otoritesinin öğrenciler üzerindeki etkisini, öğrenme motivasyonunu ve genel akademik performansı kültürel bağlamda inceleyebilecek sağlam bir ölçüm aracı sağlamaktır. Bu uyarlama çalışması, orijinal ölçeğin kültürel farklılıklar gözetilerek Türk yükseköğretim sistemine uygunluğunu kanıtlamayı hedeflemiştir.
Yapı
Ölçek, öğrencilerin eğitmen otoritesine yönelik algılarını oluşturan karmaşık psikolojik yapıyı ölçmektedir. Bu yapı, eğitmenin sadece bilgi aktarımı yapan bir figür olmaktan öte, sınıf içi etkileşimi yöneten ve akademik standartları belirleyen bir figür olarak algılanışını kapsar. Ölçek, bu genel otorite tutumunu iki temel alt boyuta ayırarak incelemektedir.
Bu iki alt boyut, öğrencilerin otoriteyi deneyimledikleri temel akademik alanları temsil eder: İletişim Öğesi ve İçerik Öğesi. Bu ayrım, öğrencilerin otoriteyi hem pedagojik materyalin sunumu hem de bireysel etkileşimler üzerinden değerlendirdiğini göstermektedir.
Geçerlik
Ölçeğin Türkçeye uyarlanması sürecinde çapraz kültürel geçerlik çalışmaları yürütülmüştür. Uyarlama çalışması (Tok & Karakuş, 2013), ölçeğin yapısal geçerliğini test etmek amacıyla analizler içermektedir. Bu analizler, ölçek maddelerinin, teorik olarak belirlenen İletişim Öğesi ve İçerik Öğesi boyutları altında toplandığını ve bu boyutların öğrencilerin otoriteye yönelik tutumlarını anlamlı bir şekilde açıkladığını göstermeyi amaçlamıştır. Geçerlik çalışmaları, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı yapıyı gerçekten ölçtüğünü kanıtlamaya yöneliktir.
Güvenirlik
Ölçeğin güvenirliği, iç tutarlılık yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Bu bağlamda, ölçeğin maddelerinin ne derece tutarlı ve homojen olduğunu belirlemek için Crombach Alfa katsayısı hesaplanmıştır. Yüksek bir alfa değeri, ölçeğin farklı zamanlarda veya farklı madde setleriyle benzer sonuçlar verebileceğini ve tutarlı bir ölçüm sağladığını göstermektedir. Bu analizler, ölçeğin Türk popülasyonunda güvenilir bir araç olarak kullanılabileceğini desteklemektedir.
Faktör Analizi ve Boyutlar
Üniversite Eğitmeni Otoritesine Yönelik Tutum Ölçeği, psikometrik analizler sonucunda toplam 11 maddeden ve 2 temel alt boyuttan oluşmaktadır. Bu faktör yapısı, öğrencilerin otorite algısının çok boyutlu olduğunu ortaya koymaktadır.
- İletişim Öğesi (3 Madde): Bu boyut, eğitmenin öğrencilerle kurduğu sözlü ve sözsüz etkileşimlerdeki otorite kullanımına yönelik tutumları ölçer. Öğrencinin eğitmenin iletişim tarzına verdiği tepkileri içerir.
- İçerik Öğesi (8 Madde): Bu boyut, eğitmenin ders içeriğini yapılandırma, sunma, değerlendirme ve akademik standartları belirleme yetkisine yönelik tutumları ölçer. Öğrencinin dersin akademik yapısına dair algısını yansıtır.
Ölçek Bilgileri
Test Türü: Uyarlama (Adaptation)
Format: Tutum ölçeği (Genellikle Likert tipi derecelendirme kullanır, ancak detaylı derecelendirme bilgisi orijinal kaynakta belirtilmemiştir).
Mevcut Dil: Türkçe
Popülasyon Grubu: Üniversite Öğrencileri
Yaş Grubu: Genç Yetişkinler (Genellikle 18-25 yaş aralığı)
Popülasyon Detayları: Yükseköğretim kurumlarında farklı fakülte ve bölümlerde öğrenim gören lisans öğrencileri.
Test Metodolojisi: Öz bildirim envanteri (Self-report inventory).
Anahtar Kelimeler
Eğitim psikolojisi, ACIA anketi, öğrenci tutumları, yükseköğretim, akademik yetki, pedagojik etkileşim.
Yazarlar ve İletişim
Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değil.
Kurumsal E-posta Adresleri: [email protected]
Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değil.
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Ölçeğin ticari olmayan akademik kullanımlar için izin durumu, sorumlu yazar Hidayet Tok ile iletişime geçilerek öğrenilmelidir. Ölçeğin uyarlama çalışması 2013 yılında yayımlanmıştır. Kullanım ücreti bilgisi için yazarlarla doğrudan temas kurulması gerekmektedir.
Referanslar
-
Tok, H., ve Karakuş, M. (2013). Cross-cultural reliability and validity of the Attitude towards College Instructor Authority (ACIA) Survey. Anthropologist, 16 (1-2), 285-291.
-
Ölçeğin orijinal PDF dosyasına aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: universite-egitmeni-otoritesine-yonelik-tutum-olcegi-toad.pdf
Üniversite Eğitmeni Otoritesine Yönelik Tutum Ölçeği Maddeleri
ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmuş olup, hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.
2 alt boyut 11 madde
İletişim Öğesi ( 3 m ) :
İçerik Öğesi (8 m ) :
Cite this article
memjavad (2025). Üniversite Eğitmeni Otoritesine Yönelik Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/universite-egitmeni-otoritesine-yonelik-tutum-olcegi/
memjavad. "Üniversite Eğitmeni Otoritesine Yönelik Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 13 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/universite-egitmeni-otoritesine-yonelik-tutum-olcegi/.
memjavad. "Üniversite Eğitmeni Otoritesine Yönelik Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/universite-egitmeni-otoritesine-yonelik-tutum-olcegi/.
memjavad (2025) 'Üniversite Eğitmeni Otoritesine Yönelik Tutum Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/universite-egitmeni-otoritesine-yonelik-tutum-olcegi/.
[1] memjavad, "Üniversite Eğitmeni Otoritesine Yönelik Tutum Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.
memjavad. Üniversite Eğitmeni Otoritesine Yönelik Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.