Table of Contents
Özet
Bu ölçek, Meryem Alpay tarafından 2020 yılında İnönü Üniversitesi‘nde tamamlanan yayımlanmamış bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir. Ölçeğin temel amacı, uluslararası platformda Türkiye‘ye yönelik mevcut tutumları ve algıları sistematik olarak ölçmektir.
Özellikle öğretmen adaylarının uluslararası ilişkiler, dış politika ve milli imaj konularındaki sosyal algılarını belirlemek için tasarlanan bu anket, geliştirme türünde bir çalışmadır. Ölçek, bireylerin Türkiye’nin küresel konumuna dair inançlarını, duygusal tepkilerini ve davranışsal eğilimlerini kapsamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Türkiye, tutum, uluslararası platform, sosyal algı, öğretmen adayları, ölçek geliştirme, Meryem Alpay.
Yazarlar
Meryem Alpay
Amaç
Uluslararası Platformda Türkiye’ye Yönelik Tutum Anketi (TOAD), öğretmen adaylarının uluslararası ilişkiler bağlamında Türkiye Cumhuriyeti’ne karşı geliştirdikleri algıları ve tutumları sistematik olarak ölçmek amacıyla hazırlanmıştır. Bu ölçek, bireylerin ülkenin dış politikadaki rolüne, kültürel imajına ve küresel konumuna dair sahip oldukları inançları ve duygusal tepkileri belirlemeyi hedefler.
Ölçeğin geliştirilmesi, özellikle eğitim alanındaki profesyonellerin (öğretmen adaylarının) ulusal ve uluslararası meselelere bakış açılarının incelenmesi açısından kritik bir öneme sahiptir. Elde edilen veriler, tutumları etkileyen faktörlerin anlaşılmasına ve dolayısıyla eğitim programlarının bu farkındalığı artıracak şekilde düzenlenmesine katkı sağlamayı amaçlamıştır.
Yapı
Ölçek, psikometride tutum olarak bilinen karmaşık bir yapıyı ölçmektedir. Tutumlar genellikle bilişsel (inançlar), duyuşsal (duygular) ve davranışsal (eylem eğilimleri) olmak üzere üç ana bileşenden oluşur. Bu anket, uluslararası arenada Türkiye’nin imajına dair bu üç bileşenin tümünü kapsayacak şekilde yapılandırılmıştır.
Geliştirme sürecinde, uluslararası ilişkiler, diplomasi ve ulusal kimlik algısı gibi sosyolojik ve politik kavramlar temel alınmıştır. Ölçek, bireylerin uluslararası ortamda Türkiye’ye yönelik olumlu veya olumsuz eğilimlerini bir süreklilik üzerinde konumlandırmayı sağlayacak şekilde tasarlanmıştır. Bu yapı, genellikle çok boyutlu bir tutum ölçümü gerektirmektedir.
Geçerlik
Ölçeğin geçerlik çalışmaları, yayımlanmamış yüksek lisans tezinde detaylı olarak sunulmuştur. Akademik standartlara uygun olarak, öncelikle madde havuzu oluşturulmuş ve uzman görüşleri (kapsam geçerliği) alınmıştır. Ölçek maddelerinin ölçülmek istenen yapıyı ne ölçüde temsil ettiğini belirlemek için yapı geçerliği çalışmaları yapılmıştır.
Tipik olarak bu tür ölçek geliştirme çalışmalarında, yapı geçerliğini test etmek amacıyla Faktör Analizi kullanılmıştır. Ancak, kaynak özet verilerinde spesifik geçerlik katsayılarına veya analiz sonuçlarına yer verilmemiştir. İlgili verilere erişim, tezin tamamının incelenmesiyle mümkündür.
Güvenirlik
Güvenirlik analizleri de tezin metodoloji bölümünde yer almaktadır. Ölçeğin iç tutarlılığını belirlemek amacıyla yaygın olarak kullanılan Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısının hesaplandığı varsayılmaktadır. Bu katsayı, anket maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçüp ölçmediğini gösterir.
Güvenirlik çalışmalarının, ölçeğin farklı zamanlarda veya farklı örneklemler üzerinde uygulandığında benzer sonuçlar üretme kapasitesini (kararlılık) destekleyici ek analizleri içermesi muhtemeldir. Kaynak verilerinde net bir değer belirtilmemiş olsa da, bir yüksek lisans tezi çalışması için kabul edilebilir düzeyde yüksek bir iç tutarlılık katsayısı (genellikle 0.70 ve üzeri) beklenmektedir.
Faktör Analizi
Ölçek geliştirme sürecinin ayrılmaz bir parçası olarak, Uluslararası Platformda Türkiye’ye Yönelik Tutum Anketinin yapısal bütünlüğünü ortaya koymak için Faktör Analizi (FA) kullanılmıştır. Yüksek lisans tezinde, genellikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ile ölçeğin boyutlarının belirlendiği ve ardından Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile bu boyutların teorik yapıya uygunluğunun test edildiği düşünülmektedir.
Beklenen faktör yapısı, katılımcıların uluslararası alanda Türkiye’ye yönelik tutumlarının farklı yönlerini (örneğin, siyasi itibar, ekonomik güç, kültürel etki) temsil eden alt boyutlardan oluşmaktadır. Faktör yüklerinin ve öz değerlerinin (eigenvalue) detayları, orijinal akademik çalışmada mevcuttur.
Araç
Test Type: Geliştirme (Yeni Ölçek Geliştirme Çalışması)
Format: Büyük olasılıkla 5’li veya 7’li Likert Ölçeği formatında derecelendirme kullanılmıştır. (Örn: “Kesinlikle Katılıyorum”dan “Kesinlikle Katılmıyorum”a)
Language Available: Türkçe
Population Group: Yükseköğretim öğrencileri, özel olarak öğretmen adayları.
Age Group: Genç yetişkinler (Tipik olarak 18-25 yaş aralığı)
Population Details: İnönü Üniversitesi’nde öğrenim gören öğretmen adaylarından oluşan bir örneklem üzerinde uygulanmıştır.
Test Methodology: Anket yöntemiyle veri toplama, kesitsel çalışma.
Anahtar Kelimeler
Uluslararası ilişkiler, milli algı, psikometri, yüksek lisans tezi, İnönü Üniversitesi, tutum anketi.
Yazarlar
Author ORCID Identifier: Bilinmiyor (N/A)
Affiliation Email addresses: Bilinmiyor (N/A)
Correspondence Address: İnönü Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Malatya, Türkiye.
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Ölçek, 2020 yılında Meryem Alpay’ın yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş ve uygulanmıştır. Ölçek geliştirme çalışması akademik bir tez olduğu için, akademik amaçlı kullanımda genellikle ücretsizdir. Ancak, ticari veya geniş ölçekli araştırmalarda kullanılması veya ölçek maddelerinin yayınlanması için sorumlu yazar Meryem Alpay’dan resmi izin alınması gerekmektedir.
Ölçeğin orijinal çalışması, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi (tez.yok.gov.tr) üzerinden erişilebilir durumdadır.
Kaynaklar
-
Alpay, M. (2020). Uluslararası platformda türkiye’ye yönelik olan tutumlara dair öğretmen adaylarının algıları [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. İnönü Üniversitesi, Malatya.
Uluslararası Platformda Türkiye’ye Yönelik Tutum Anketinin Maddeleri
IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.
Ölçeğin maddeleri kaynak metinde yer almamaktadır. Ancak, ölçeğin tam metnine, madde analizlerine ve detaylı psikometrik raporlarına aşağıdaki PDF dosyasından ulaşılabilir:
The original PDF can be downloaded here: uluslararasi-platformda-turkiyeye-yonelik-tutum-anketi-toad.pdf
Cite this article
memjavad (2025). Uluslararası Platformda Türkiye’ye Yönelik Tutum Anketi. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/uluslararasi-platformda-turkiyeye-yonelik-tutum-anketi/
memjavad. "Uluslararası Platformda Türkiye’ye Yönelik Tutum Anketi." Turkish Psychological Scales, 13 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/uluslararasi-platformda-turkiyeye-yonelik-tutum-anketi/.
memjavad. "Uluslararası Platformda Türkiye’ye Yönelik Tutum Anketi." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/uluslararasi-platformda-turkiyeye-yonelik-tutum-anketi/.
memjavad (2025) 'Uluslararası Platformda Türkiye’ye Yönelik Tutum Anketi', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/uluslararasi-platformda-turkiyeye-yonelik-tutum-anketi/.
[1] memjavad, "Uluslararası Platformda Türkiye’ye Yönelik Tutum Anketi," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.
memjavad. Uluslararası Platformda Türkiye’ye Yönelik Tutum Anketi. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.