Yabancıların Türkçe Öğrenme Kaygıları Ölçeği

Öz

Yabancıların Türkçe Öğrenme Kaygıları Ölçeği (YTÖKÖ), yabancı dil olarak Türkçe öğrenen bireylerin yaşadığı kaygı düzeylerini ölçmek amacıyla Oğuzhan Sevim tarafından 2019 yılında geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. Ölçek, yabancı dil öğrenme sürecinde ortaya çıkan duygusal ve bilişsel tepkileri sistematik bir şekilde değerlendirerek, öğrencilerin akademik başarılarını olumsuz etkileyebilecek kaygı faktörlerini teşhis etmeyi hedefler. Bu geliştirme çalışması, özellikle Türkçe öğrenimi bağlamında kültürel ve dilsel farklılıklardan kaynaklanan özgün kaygı bileşenlerini ortaya çıkarmak için tasarlanmıştır. Ölçeğin geliştirilmesi sürecinde kapsamlı bir güvenirlik ve geçerlik analizi gerçekleştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Yabancı dil kaygısı, Türkçe Öğrenimi, psikometri, ölçek geliştirme, dil öğrenme, kaygı, yabancı öğrenciler.

Yazarlar

Oğuzhan Sevim

Amaç

Ölçeğin temel amacı, yabancı uyruklu öğrencilerin Türkçeyi ikinci veya yabancı dil olarak öğrenme süreçlerinde deneyimledikleri özgül kaygı türlerini ve düzeylerini ölçmektir. Geleneksel yabancı dil kaygısı ölçeklerinin, Türkçe öğrenimi bağlamındaki kültürel ve dilbilimsel farklılıkları yeterince yansıtamaması nedeniyle, bu ölçek Türkçe Öğrenimi ortamına özgü kaygı kaynaklarını tespit etmek üzere geliştirilmiştir. Bu sayede eğitimciler ve araştırmacılar, öğrencilerin kaygılarını azaltmaya yönelik daha hedef odaklı pedagojik stratejiler geliştirebilirler.

Yapı

YTÖKÖ, psikolojideki Yabancı Dil Kaygısı (Foreign Language Anxiety) yapısını temel alır, ancak bunu Türkçe öğrenme sürecine adapte eder. Yabancı Dil Kaygısı, genellikle üç ana bileşen etrafında incelenir: iletişim korkusu (derste konuşmaktan çekinme), test kaygısı (dil becerilerinin sınanmasından duyulan endişe) ve olumsuz değerlendirilme korkusu (öğretmenler veya akranlar tarafından eleştirilme endişesi). Ölçek, bu genel boyutların yanı sıra, Türkçe’nin kendine has yapısı ve Türk kültürüyle etkileşimden doğabilecek özel kaygı faktörlerini de ölçmeyi amaçlar. Yapı, öğrencilerin dil becerilerini kullanırken (konuşma, dinleme, yazma, okuma) hissettikleri genel rahatsızlık, gerginlik ve endişe durumlarını kapsar.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, Sevim (2019) tarafından yürütülmüştür. Kapsam geçerliğini sağlamak amacıyla uzman görüşlerine başvurulmuş ve maddelerin Türkçe öğrenme kaygısı yapısını temsil etme yeterliliği incelenmiştir. Yapı Geçerliği çalışmaları kapsamında, uygulanan Faktör Analizi sonuçları, ölçeğin teorik olarak beklenen alt boyutları başarılı bir şekilde ölçtüğünü göstermiştir. Bu analizler, ölçek maddelerinin yabancı dil öğrenme kaygısının farklı yönlerini tutarlı bir şekilde ölçtüğünü doğrulamıştır.

Güvenirlik

YTÖKÖ’nün güvenirlik analizleri, iç tutarlılığın yüksek olduğunu ortaya koymuştur. Ölçek geliştirme çalışmasında, iç tutarlılık katsayısı olan Cronbach Alfa değerleri incelenmiştir. Tipik olarak, bu tür psikometrik araçlarda kabul edilebilir düzeyde güvenirlik (genellikle .70 ve üzeri) beklenir. Çalışma, ölçeğin genel olarak yüksek bir iç tutarlılığa sahip olduğunu ve farklı zamanlarda uygulandığında benzer sonuçlar verme eğiliminde olduğunu göstermiştir, bu da ölçeğin ölçtüğü yapıyı kararlı bir şekilde ölçebildiğini kanıtlar.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapı geçerliğini test etmek amacıyla açımlayıcı faktör analizi (AFA) ve/veya doğrulayıcı faktör analizi (DFA) kullanılmıştır. Bu analizler sonucunda, Yabancıların Türkçe Öğrenme Kaygıları Ölçeği’nin çok boyutlu bir yapıya sahip olduğu tespit edilmiştir. Ortaya çıkan faktörler, yabancı dil öğrenme kaygısının Türkçeye özgü bileşenlerini (örneğin, telaffuz kaygısı, kültürel iletişim kaygısı) yansıtmakta olup, ölçeğin bu faktörler altında gruplanan maddelerden oluştuğu belirlenmiştir. Faktör yüklerinin yeterli düzeyde olması, maddelerin ilgili faktörü temsil etme gücünün yüksek olduğunu göstermiştir.

Araç

Test Türü: Ölçek Geliştirme (Geliştirme)

Format: Likert Ölçeği (Tahmini 4 veya 5 puanlı derecelendirme, örneğin: Hiç Katılmıyorum’dan Tamamen Katılıyorum’a).

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Yabancı uyruklu öğrenciler (Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenler).

Yaş Grubu: Genellikle yetişkinler ve üniversite düzeyindeki öğrenciler.

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki üniversitelerin TÖMER (Türkçe Öğretim Merkezi) veya benzeri dil programlarında Türkçe eğitimi alan yabancı öğrenciler.

Test Metodolojisi: Öz bildirimli bir anket olup, katılımcıların Türkçe öğrenme süreçleri hakkındaki kaygı düzeylerini belirli maddeler üzerinden derecelendirmeleri beklenir.

Anahtar Kelimeler

Öğrenme kaygısı, psikometrik araç, yabancı dil eğitimi, TÖMER, Sevim (2019), yapı Faktör Analizi, Güvenirlik, Geçerlik.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Çalışmada belirtilmemiştir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Erzurum Teknik Üniversitesi (Tahmini afiliasyon, yazarın güncel bilgileri kontrol edilmelidir).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2019 yılında yayınlanmıştır. Ölçeğin ticari olmayan akademik araştırmalarda kullanımı genellikle yazardan izin almayı gerektirir. Kullanım ücreti bilgisi kaynakta belirtilmemiştir; bu tür ölçekler genellikle akademik amaçlarla ücretsiz olarak kullanılabilir, ancak yazara danışılması zorunludur. Ölçeğin tam metnine, geliştirme çalışmasının orijinal makalesi aracılığıyla ulaşılabilir.

Kaynaklar

Sevim, O. (2019). Yabancıların Türkçe Öğrenme Kaygıları Ölçeği: Güvenirlik ve geçerlik çalışması.Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(28), 253-274. https://doi.org/10.35675/befdergi.642780

Ölçeğin orijinal PDF’i buradan indirilebilir: yabancilarin-turkce-ogrenme-kaygilari-olcegi-toad.pdf

Yabancıların Türkçe Öğrenme Kaygıları Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddeler için lütfen Sevim (2019) tarafından yayınlanan orijinal akademik makaleye başvurunuz.