Türkçe Dersine İlişkin Tutum Ölçeği

Özet

Türkçe Dersine İlişkin Tutum Ölçeği, Banu Yaman tarafından 1999 yılında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, temel eğitim düzeyindeki öğrencilerin Türkçe dersine yönelik duygusal, bilişsel ve davranışsal eğilimlerini ve genel tutum düzeylerini belirlemek amacıyla oluşturulmuştur. Ölçek, özellikle kubaşık öğrenme tekniklerinin akademik başarı ve tutumlar üzerindeki etkisinin incelendiği bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir. Ölçek, dört ayrı alt boyutta tutarlılık göstermeyi amaçlamıştır.

Anahtar Kelimeler

Tutum ölçeği, Türkçe dersi, tutum, ölçek geliştirme, temel eğitim, ilkokul öğrencisi, akademik başarı.

Yazarlar

Banu Yaman

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, temel eğitim 5. sınıf öğrencilerinin Türkçe dersine karşı geliştirdikleri duygusal ve bilişsel tutumları sistematik bir şekilde ölçmektir. Ölçek, öğrencilerin derse olan ilgisini, motivasyonunu ve dersin içeriğine yönelik olumlu ya da olumsuz eğilimlerini nicel verilerle ortaya koymayı hedeflemiştir.

Ölçeğin geliştirilme süreci, özellikle yenilikçi öğretim tekniklerinin (örneğin, birleştirilmiş kubaşık okuma ve yazma tekniği) öğrencilerin tutumları üzerindeki etkisini değerlendirmek için bir araç sağlamak üzere tasarlanmıştır. Bu bağlamda, ölçek hem bir araştırma aracı hem de pedagojik değerlendirme materyali olarak işlev görmüştür.

Yapı

Türkçe Dersine İlişkin Tutum Ölçeği, Türkçe dersine yönelik tutumu çok boyutlu bir yapı olarak ele almaktadır. Güvenilirlik analizlerinde dört farklı alt ölçeğin varlığından bahsedilmesi, tutumun dört temel faktör etrafında toplandığını düşündürmektedir. Bu faktörler genellikle derse yönelik ilgi, dersin gerekliliğine inanç, dersten alınan keyif ve derse katılma isteği gibi boyutları içerebilir.

Ölçek, öğrencilerin bir akademik disipline olan genel eğilimlerini ölçmekte olup, pedagojik araştırmalarda müdahale programlarının duygusal çıktılarını değerlendirmek için kritik bir araç görevi üstlenmektedir. Ölçeğin maddeleri, öğrencilerin Türkçe dersine karşı geliştirdikleri duygusal tepkileri ve değer yargılarını yansıtacak şekilde tasarlanmıştır.

Geçerlik

Ölçeğin geliştirilme sürecine dair kaynaklarda spesifik olarak istatistiksel geçerlik (kapsam, yapı veya ölçüt geçerliği) değerleri belirtilmemiştir. Ancak, bir tutum ölçeği olarak, geçerlik çalışmalarının genellikle kapsam geçerliği (maddelerin ölçülmek istenen yapıyı ne kadar temsil ettiği) ve yapı geçerliği (faktör analizi yoluyla alt boyutların doğrulanması) üzerine odaklandığı varsayılabilir. Ölçek, bir yüksek lisans tezi çalışması kapsamında geliştirildiği için, maddelerin alan uzmanı görüşleri alınarak hazırlandığı ve bu sayede içerik geçerliğinin sağlandığı muhtemeldir.

Güvenilirlik

Ölçeğin güvenilirlik analizleri, iç tutarlılık yöntemi kullanılarak Cronbach Alfa katsayıları ile belirlenmiştir. Ölçeğin dört alt boyutu için elde edilen güvenirlik katsayıları şu şekildedir:

• Birinci Alt Ölçek: .86 (Yüksek düzeyde güvenilir)
• İkinci Alt Ölçek: .72 (Kabul edilebilir düzeyde güvenilir)
• Üçüncü Alt Ölçek: .41 (Düşük düzeyde güvenilir)
• Dördüncü Alt Ölçek: .34 (Düşük düzeyde güvenilir)

Elde edilen verilerde, ilk iki alt ölçeğin kabul edilebilir ve yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğu görülürken, son iki alt ölçeğin güvenirlik katsayıları oldukça düşüktür. Araştırmacı, bu düşük katsayılara rağmen son iki alt ölçeği değerlendirme açısından gerekli görmüş ve ölçekten çıkarmamıştır. Bu durum, araştırmanın bağlamında bu faktörlerin teorik öneme sahip olduğunu göstermektedir.

Faktör Analizi

Kaynak metinde doğrudan bir Faktör Analizi raporu sunulmamış olsa da, ölçeğin dört ayrı alt ölçekten oluştuğunun belirtilmesi, geliştirme aşamasında Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) uygulandığını güçlü bir şekilde işaret etmektedir. Bu analiz sonucunda ölçek maddelerinin, Türkçe dersine yönelik tutumu temsil eden dört farklı faktör altında toplandığı belirlenmiştir. Bu dört faktörün ayrışımı, ölçeğin yapısal geçerliğinin birincil kanıtını oluşturmaktadır.

Güvenilirlik analizindeki farklı katsayılar (.86’dan .34’e kadar), bu dört faktörün içerdiği madde sayısının, homojenliğinin veya ölçtüğü yapının kapsamının birbirinden farklı olduğunu göstermektedir.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Özgün olarak bu tez çalışması için geliştirilmiştir.)

Format: Kaynakta belirtilmemekle birlikte, bir tutum ölçeği olduğu için muhtemelen 3’lü, 4’lü veya 5’li Likert tipi derecelendirme formatındadır (Örn: Tamamen Katılıyorum – Hiç Katılmıyorum).

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Temel Eğitim Öğrencileri

Yaş Grubu: Yaklaşık 10-11 yaş (5. Sınıf öğrencileri)

Popülasyon Detayları: Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’ne sunulan yüksek lisans tezinde belirtildiği üzere, temel eğitim beşinci sınıf öğrencileri üzerinde uygulanmıştır.

Test Metodolojisi: Kağıt-kalem testi, öz bildirim yöntemi.

Anahtar Kelimeler

Banu Yaman, Cronbach Alfa, tutum ölçme, ilköğretim 5. sınıf, psikometrik özellikler, Türkçe dersine karşı tutum.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Sağlanmamıştır.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Yüksek lisans tezi Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde tamamlanmıştır (1999).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, bir akademik araştırma (Yüksek Lisans Tezi) kapsamında geliştirilmiştir. Genellikle bu tür ölçekler, akademik ve eğitimsel amaçlar için yazarın izniyle ücretsiz kullanılabilir. Kullanım için sorumlu yazar Banu Yaman ile iletişime geçilmesi önerilir.

Test Geliştirme Yılı: 1999.

The original PDF can be downloaded here: turkce-dersine-iliskin-tutum-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

1. Yaman, B. (1999). Birleştirilmiş kubaşık okuma ve yazma tekniğinin temel eğitim beşinci sınıf öğrencilerinin Türkçe dersinde okuduğunu ve dinlediğini anlamaya yönelik akademik başarıları ve Türkçe dersine ilişkin tutumları üzerindeki etkisi (Yüksek lisans tezi). Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana.

Türkçe Dersine İlişkin Tutum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir. (Orijinal kaynakta ölçek maddeleri metin olarak sunulmadığından, bu kısım boş bırakılmıştır.)

Ölçek maddeleri, orijinal tez metninde veya eklerinde yer almaktadır. Erişilebilen kaynak metin, maddelerin kendisini içermemektedir.