Topluluk Hissi Ölçeği

Özet

Topluluk Hissi Ölçeği, özellikle uzaktan eğitim ortamlarında öğrencilerin deneyimlediği topluluk duygusunu ölçmek amacıyla Türkçe’ye uyarlanmış bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, H. Ilgaz (2008) tarafından yürütülen yüksek lisans tezi kapsamında kullanılmıştır. Ölçeğin temel amacı, öğrencilerin çevrimiçi öğrenme ortamlarında kendilerini ne kadar entegre, ait ve etkileşimli hissettiklerini belirlemek ve bu hissin, öğrenen memnuniyeti üzerindeki etkisini araştırmaktır. Bu adaptasyon çalışması, dijital öğrenme ortamlarında sosyal bağların ve aidiyet duygusunun önemini vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Topluluk Hissi, Aidiyet, Uzaktan Eğitim, Psikometrik Ölçek, Öğrenen Memnuniyeti, Teknoloji Kabulü, Adaptasyon.

Yazarlar

H. Ilgaz (Uyarlayan).

[quads id=5]

Amaç

Topluluk Hissi Ölçeği’nin birincil amacı, bireylerin belirli bir grup veya ortam içerisindeki topluluk hissi düzeylerini nicel olarak değerlendirmektir. Ilgaz (2008) tarafından yapılan uyarlama çalışmasında, ölçek, uzaktan eğitim gören öğrencilerin çevrimiçi kurslarındaki sosyal ve psikolojik bağlılıklarını ölçmek için kullanılmıştır. Bu ölçüm, teknoloji kabulü ve akademik başarı gibi diğer değişkenlerle ilişkilendirilerek, etkili çevrimiçi öğrenme tasarımı için kritik veriler sağlamıştır.

Ölçek, katılımcıların bir topluluğun parçası olma, karşılıklı etki, ihtiyaçların karşılanması ve paylaşılan duygusal bağlar gibi temel boyutlarda ne kadar güçlü bir bağ hissettiklerini belirlemeye yardımcı olur.

Yapı

Ölçek, psikolojideki temel kavramlardan biri olan Topluluk Hissi (Sense of Community) yapısını ölçmektedir. Bu yapı, sosyo-psikolojik bir bağlamda tanımlanır ve genellikle dört ana bileşen içerir: 1) Üyelik (Membership/Aidiyet), 2) Etki (Influence), 3) İhtiyaçların Entegrasyonu ve Karşılanması (Integration and Fulfillment of Needs), ve 4) Paylaşılan Duygusal Bağ (Shared Emotional Connection).

Uyarlanan ölçek, bu bileşenlerin her birini kapsayacak maddeler içermektedir. Bu maddeler aracılığıyla, bireyin topluluk içindeki rolünü, topluluğu etkileme yeteneğini ve topluluktan aldığı duygusal desteği değerlendirmesi hedeflenir. Bu yapı, özellikle sanal veya dağınık gruplarda (örneğin, uzaktan eğitimde) sosyal etkileşimin ve aidiyetin ne kadar sürdürülebildiğini anlamak için hayati öneme sahiptir.

Geçerlik

Kaynak içerikte Topluluk Hissi Ölçeği’nin geçerlik çalışmalarına dair spesifik istatistiksel veriler bulunmamaktadır. Ancak, bir ölçeğin uyarlama sürecinde, yapı geçerliği ve kapsam geçerliği çalışmalarının yapılması akademik gerekliliktir.

Ilgaz’ın (2008) yüksek lisans tezi bağlamında, ölçeğin orijinal yapısının Türkçe kültürü ve uzaktan eğitim bağlamına uygunluğunu test etmek amacıyla çeşitli geçerlik analizlerinin (örneğin, faktör analizi, ölçüt bağımlı geçerlik) gerçekleştirildiği varsayılmaktadır. Bu analizler, ölçek maddelerinin gerçekten ölçmek istedikleri psikolojik yapıyı ölçtüğünü kanıtlamayı amaçlar.

Güvenirlik

Kaynak içerikte güvenirlik (reliability) katsayılarına ilişkin bilgi verilmemiştir. Psikometrik açıdan sağlam bir araç için, iç tutarlılık (Cronbach Alfa katsayısı) ve test-tekrar test güvenilirliği gibi yöntemlerle ölçeğin tutarlılığı gösterilmelidir.

Uyarlama çalışmasında, ölçeğin Türkçe formunun zaman içinde veya farklı denek gruplarında istikrarlı sonuçlar verdiğini doğrulamak amacıyla iç tutarlılık analizlerinin yapılmış olması beklenir. Bu güvenirlik verileri, ölçeğin ölçüm hatasını minimize etme yeteneğini gösterir.

Faktör Analizi

Ölçeğin orijinal yapısının Türkçeye aktarılırken korunup korunmadığını veya yeni bir faktör yapısının ortaya çıkıp çıkmadığını belirlemek amacıyla genellikle Açımlayıcı (Exploratory) veya Doğrulayıcı (Confirmatory) Faktör Analizi yöntemleri kullanılır.

Ilgaz (2008) çalışmasında, Topluluk Hissi kavramının teorik olarak öngörülen boyutlarının (üyelik, etki vb.) uzaktan eğitim öğrencileri örnekleminde de istatistiksel olarak ayrışıp ayrışmadığını incelemek üzere faktör analizinin uygulandığı varsayılmaktadır. Bu analiz, ölçeğin yapısal geçerliğini destekleyen temel bir adımdır.

Araç

Test Türü: Uyarlama

Format: Derecelendirme formatında (Orijinal ölçeğe bağlı olarak Likert tipi olması muhtemeldir).

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Üniversite öğrencileri (Özellikle uzaktan eğitim programlarına kayıtlı olanlar).

Yaş Grubu: Yetişkinler (Yükseköğretim seviyesi).

Popülasyon Detayları: Ölçek, Hacettepe Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü’nde yürütülen bir yüksek lisans tezi kapsamında uzaktan eğitim öğrencileri üzerinde kullanılmıştır.

Test Metodolojisi: Öz bildirim ölçeği. Katılımcılar, belirli bir topluluk veya öğrenme ortamına yönelik hissettikleri aidiyet ve bağlılık düzeylerini belirtirler.

Anahtar Kelimeler

Topluluk Hissi Ölçeği, H. Ilgaz, Yüksek Lisans Tezi, Sosyal Psikoloji, Çevrimiçi Öğrenme, Teknoloji Kabulü.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilinmiyor

Bağlılık E-posta Adresleri: Bilinmiyor

Yazışma Adresi: Hacettepe Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü (Çalışmanın yapıldığı kurum).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler: Ölçeğin kullanımı için, telif hakları orijinal ölçeğin yazarlarına ve uyarlamayı yapan H. Ilgaz’a ait olabilir. Akademik kullanım için genellikle kaynak gösterilmesi yeterlidir, ancak ticari kullanım için izin alınması gerekebilir.

Ücret: Akademik tezin bir parçası olarak yayınlanan bu uyarlamanın kullanımı genellikle ücretsizdir, ancak orijinal ölçeğin telif hakları kontrol edilmelidir.

Test Yılı: Uyarlama ve uygulama çalışması 2008 yılında tamamlanmıştır.

Kaynaklar

Bu ölçeğin temel referansı ve uyarlama çalışmasının kaynağı aşağıdadır:

• Ilgaz, H. (2008). Uzaktan eğitimde teknoloji kabulünün ve topluluk hissinin öğrenen memnuniyetine katkısı (Yüksek lisans tezi). Hacettepe Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

Bu teze ait dijital erişim bağlantıları aşağıda sunulmuştur:

• Tez Merkezi Bağlantısı: tez.yok.gov.tr
• Ölçek Maddelerinin Orijinal PDF’i: Ölçeğin orijinal PDF’i buradan indirilebilir: topluluk-hissi-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

Topluluk Hissi Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Bu akademik giriş için sağlanan kaynak içerikte ölçek maddeleri listelenmemiştir. Maddelere ulaşmak için yukarıda belirtilen yüksek lisans tezine veya ilişkili PDF belgesine başvurulması gerekmektedir.