Sporda Topluluk Hissi Ölçeği

Özet

Sporda Topluluk Hissi Ölçeği (STHÖ), bireylerin spor ortamlarında deneyimledikleri topluluk hissini ölçmek amacıyla Türkçeye uyarlanmış bir psikometrik araçtır. Ölçeğin uyarlama çalışması Yıldırım, Yıldız ve Koruç (2019) tarafından gerçekleştirilmiştir. Yapılan geçerlik ve güvenirlik analizleri sonucunda ölçek, 21 madde ve altı alt boyuttan oluşan güvenilir ve geçerli bir yapı sergilemiştir. Bu ölçek, spor bilimleri ve spor psikolojisi alanında grup dinamikleri, aidiyet duygusu ve toplumsal bağların incelenmesinde önemli bir araç olarak kullanılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Sporda Topluluk Hissi, STHÖ, Topluluk Hissi, Spor Psikolojisi, Psikometrik Ölçek, Uyarlama.

Yazarlar

Yıldırım, S., Yıldız, A., Koruç, Z.

Amaç

Sporda Topluluk Hissi Ölçeği’nin temel amacı, spor takımları veya grupları içerisindeki bireylerin hissettiği topluluk duygusunun düzeyini ve niteliğini güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmektir. Bu ölçek, orijinal yapısının Türk spor ortamlarına özgü dilsel ve kültürel uygunluğunu belirlemek üzere uyarlanmıştır.

Uyarlama çalışması, ölçeğin Türkçe konuşan sporcular ve spor katılımcıları arasında bilimsel araştırmalarda, özellikle takım bağlılığı, motivasyon ve performans gibi değişkenlerle ilişkisini incelemek amacıyla kullanılabilirliğini kanıtlamayı hedeflemiştir.

Yapı

Ölçek, McMillian ve Chavis’in (1986) teorik çerçevesine dayanarak topluluk hissi kavramının spor bağlamındaki yansımalarını değerlendirmektedir. Bu yapı, üyelerin etkisi, karşılıklı etkileşim, duygusal bağlantı ve aidiyet gibi temel bileşenleri içermektedir. STHÖ, spor ortamlarında bireylerin kendilerini ne kadar kabul edilmiş, değerli ve birbirine bağlı hissettiklerini belirleyen çok boyutlu bir yapıyı ele alır.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliği, faktör analizi yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Yapılan analizler sonucunda, Sporda Topluluk Hissi Ölçeği’nin 21 maddeden ve 6 alt boyuttan oluşan bir yapıya sahip olduğu tespit edilmiştir. Bu altı faktörlü yapı, ölçeğin teorik olarak ölçmeyi amaçladığı psikolojik yapıyı temsil ettiğini göstermektedir ve yapısal uygunluk açısından tatmin edici düzeyde sonuçlar vermiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılık güvenirlik katsayıları Cronbach Alfa yöntemiyle hesaplanmıştır. Ölçeğin tamamı için hesaplanan Cronbach Alfa değeri α=0.90 olarak rapor edilmiştir. Bu değer, ölçeğin genelinin yüksek düzeyde güvenilir olduğunu göstermektedir.

Alt boyutlar arasında ise iç tutarlık değerleri α=0.67 ile α=0.84 arasında değişmektedir. Bu sonuçlar, hem ölçeğin genelinin hem de alt boyutlarının kabul edilebilir ila yüksek düzeyde güvenilir olduğunu, dolayısıyla maddelerin ölçülen yapıyla tutarlı olduğunu işaret etmektedir.

Faktör Analizi

Sporda Topluluk Hissi Ölçeği’nin uyarlama çalışmasında, ölçeğin temel yapısının 21 maddeden oluştuğu ve bu maddelerin altı farklı faktör altında toplandığı belirlenmiştir. Bu altı faktörlü yapı, ölçeğin sporcular üzerindeki topluluk hissi bileşenlerini etkin bir şekilde ayrıştırmada güçlü bir potansiyele sahip olduğunu desteklemektedir.

Araç

Test Türü: Uyarlama Ölçeği

Format: 4’lü Likert Ölçeği (1=hiç doğru değil – 4=tamamen doğru)

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Sporcular, takım üyeleri ve spor faaliyetlerine katılan bireyler.

Yaş Grubu: Genellikle ergen ve yetişkin spor katılımcıları.

Popülasyon Detayları: Uyarlama çalışması, farklı spor dallarından sporcuları içermektedir.

Test Metodolojisi: Bireysel olarak uygulanan, kendi kendine raporlama (self-report) yöntemiyle doldurulan bir ölçektir.

Anahtar Kelimeler

STHÖ, Topluluk Bağları, Takım Dinamikleri, Psikometri, Güvenirlik, Geçerlik.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Sinan Yıldırım

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi Yok

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi Yok

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin uyarlama çalışması 2019 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin akademik ve ticari olmayan araştırmalarda kullanımı için izinler ve potansiyel ücretlendirme hakkında kesin bilgi almak amacıyla, sorumlu yazar Sinan Yıldırım ile verilen e-posta adresi üzerinden iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Kaynaklar

• Yıldırım, S., Yıldız, A. ve Koruç, Z. (2019). Sporda Topluluk Hissi Ölçeğini (STHÖ) Türkçe’ye uyarlama: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 17(3), 213-221. DOI: 10.33689/spormetre.498362.

Makalenin tam metnine Dergipark üzerinden erişim sağlanabilir: dergipark.org.tr

Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: sporda-topluluk-hissi-olcegi-toad.pdf

Sporda Topluluk Hissi Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Kaynak içerikte ölçek maddelerinin listesi bulunmamaktadır. Ölçek, geçerlik ve güvenirlik çalışmasına göre 21 maddeden ve 6 faktörden oluşmaktadır. Maddelere erişim ve tam kullanım talimatları için lütfen yukarıda belirtilen referans makaleye başvurunuz.