Tempo Veren Liderlik Ölçeği (TVLÖ)

Özet

Tempo Veren Liderlik Ölçeği (TVLÖ), 2020 yılında C. Demir Yıldız ve M. Polat tarafından geliştirilmiş, örgütlerdeki liderlerin yüksek performans beklentisi ve mükemmeliyetçi yaklaşımlarını ölçmeye yönelik psikometrik bir araçtır. Ölçek, 18 maddeden oluşmakta olup, Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile üç alt faktörlü yapısı doğrulanmıştır. Ölçeğin güvenirlik analizleri yüksek iç tutarlılık değerlerine işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler

Tempo Veren Liderlik, Liderlik Stilleri, Örgütsel Davranış, Ölçek Geliştirme, Girişimci Ruh, Yüksek Performans, İşkoliklik.

Yazarlar

Demir Yıldız, C., Polat, M.

Amaç

Bu ölçek, örgütsel bağlamda yöneticilerin veya liderlerin sergilediği, astlarını belirli bir hızda ve yüksek standartlarda çalışmaya teşvik eden tempo veren liderlik davranışlarını sistematik olarak ölçmek amacıyla geliştirilmiştir. Ölçeğin temel amacı, bu liderlik stilinin boyutlarını güvenilir ve geçerli bir şekilde ortaya koymaktır.

Ölçek, liderlik çalışmalarına ve örgütsel psikoloji alanındaki araştırmalara katkıda bulunmayı hedeflemektedir. Özellikle, liderlik etkinliği ve çalışan performansı arasındaki karmaşık ilişkiyi inceleyen araştırmacılar için değerli bir araç sunmaktadır.

Yapı

TVLÖ, Daniel Goleman’ın tanımladığı liderlik stillerinden biri olan ve yüksek standartlar belirleyerek astlarından hızlı ve mükemmel sonuçlar bekleyen Tempo Veren Liderlik yapısını ölçmektedir. Ölçek, bu liderlik davranışının üç temel boyutunu kapsamaktadır:

• Girişimci Ruh: Liderin yenilikçi olma, risk alma ve proaktif davranma eğilimi.
• Yüksek Performans Beklentisi: Liderin çalışanlardan sürekli olarak üst düzeyde ve hızlı sonuçlar talep etmesi.
• Mükemmeliyetçi İşkoliklik: Liderin kendi işine aşırı bağlılığı ve mükemmeliyetçiliği, bu beklentiyi astlarına yansıtması.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliğini sağlamak amacıyla hem Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır. AFA, ölçeğin 18 maddeden oluşan yapısını desteklemiş ve maddelerin faktör yüklerinin yeterli düzeyde olduğunu göstermiştir.

Faktör analizi sonucunda, ölçeğin açıkladığı kümülatif varyans değeri %52,8 olarak belirlenmiştir. Bu oran, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı yapıyı temsil etme gücünün yüksek olduğunu göstermektedir. Ayrıca, üç alt faktörlü ölçek yapısının iyi uyum değerlerine sahip olduğu DFA sonuçlarıyla teyit edilmiştir.

Güvenirlik

Tempo Veren Liderlik Ölçeği’nin iç tutarlılık güvenirlik analizleri, ölçeğin yüksek düzeyde güvenilir olduğunu kanıtlamıştır. Elde edilen güvenirlik katsayıları şunlardır:

• İç Tutarlılık Katsayısı (Cronbach Alfa): α = .91
• McDonald’s Omega Katsayısı: ω = .82
• İki Yarı Test Güvenirliği: r = .91

Bu değerler, özellikle Cronbach Alfa katsayısının .90’ın üzerinde olması, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü ve ölçeğin psikometrik açıdan sağlam olduğunu göstermektedir.

Faktör Analizi

Ölçek geliştirme sürecinde, veri yapısını keşfetmek için öncelikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılmıştır. AFA sonuçları, ölçeğin 18 madde ve üç alt faktörden oluştuğunu ortaya koymuştur.

Ardından, teorik olarak belirlenen bu üç faktörlü yapının örneklem verileriyle ne kadar uyumlu olduğunu belirlemek amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) gerçekleştirilmiştir. DFA sonuçları, modelin iyi uyum indekslerine sahip olduğunu ve belirlenen üç alt faktörlü yapının ampirik olarak doğrulandığını göstermiştir. Bu faktörler, Girişimci Ruh, Yüksek Performans Beklentisi ve Mükemmeliyetçi İşkoliklik olarak adlandırılmıştır.

Araç

Test Türü: Ölçek Geliştirme

Format: Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği

Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Örgütlerde çalışanlar, yöneticiler ve liderlik araştırmalarına katılan bireyler.

Yaş Grubu: Yetişkinler

Popülasyon Detayları: Orijinal çalışmada popülasyon detayları belirtilmemiştir, ancak örgütsel bağlamda liderlik algısını ölçmek üzere tasarlanmıştır.

Test Metodolojisi: 5’li Likert tipi derecelendirme kullanılmıştır:

1. Hiçbir Zaman
2. Nadiren
3. Ara Sıra
4. Çoğu Zaman
5. Her Zaman

Anahtar Kelimeler

İç Tutarlılık, Cronbach Alfa, McDonald’s Omega, Liderlik Teorileri, Örgütsel Gelişim, Psikometri.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Sağlanmamıştır.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: Sağlanmamıştır.

Sorumlu Yazar İletişim Adresi: [email protected] (Murat Polat)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2020

İzinler ve Ücret: Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımına ilişkin detaylı izinler ve ücret bilgisi için sorumlu yazar Murat Polat ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Orijinal makalenin bağlantısı Dergipark üzerinden mevcuttur: dergipark.org.tr

Kaynaklar

Demir Yıldız, C., ve Polat, M. (2020). Tempo Veren Liderlik Ölçeği (TVLÖ): Bir Ölçek Geliştirme Çalışması. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi , 8 (2) , 533-544. DOI: 10.18506/anemon.624955

Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: tempo-veren-liderlik-olcegi-tvlo-toad.pdf

Tempo Veren Liderlik Ölçeği (TVLÖ) Maddeleri

Ölçek, toplamda 18 maddeden oluşmakta olup, üç alt faktör altında toplanmıştır:

• Girişimci Ruh: 10 madde
• Yüksek Performans Beklentisi: 4 madde
• Mükemmeliyetçi İşkoliklik: 4 madde