Beden Eğitimi ve Spor Öğretimi Veren Üniversitelerde Eğitim Kalitesi Ölçeği

Özet

Beden Eğitimi ve Spor Öğretimi Veren Üniversitelerde Eğitim Kalitesi Ölçeği, yükseköğretim kurumlarında beden eğitimi ve spor alanında eğitim alan öğrencilerin, aldıkları eğitimin kalitesine dair algılarını sistematik olarak ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir araçtır. Ölçek, özellikle üniversitelerin yönetimsel süreçlerini, öğretim elemanlarının yeterliliklerini, fiziki ve akademik imkanları ile öğrencilere sunulan gelişim fırsatlarını öğrenci bakış açısıyla değerlendirmeyi hedefler. Bu ölçek, 2015 yılında Yücel Paktaş tarafından doktora tezi kapsamında bir ölçek geliştirme çalışması olarak ortaya konmuştur.

Anahtar Kelimeler

Eğitim Kalitesi, Beden Eğitimi, Spor Öğretimi, Öğrenci Algısı, Faktör Analizi, Üniversite Eğitimi, Ölçek Geliştirme, Likert Ölçeği.

Yazarlar

Paktaş, Yücel

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, beden eğitimi ve spor öğretimi programları sunan üniversitelerde sunulan eğitim kalitesi düzeyini öğrenci görüşleri doğrultusunda belirlemektir. Elde edilen veriler, ilgili eğitim kurumlarının güçlü ve zayıf yönlerini saptamasına, yönetimsel kararlar almasına ve eğitim programlarını iyileştirmesine yardımcı olacak niteliktedir. Ölçek, öğrencilerin liderlik, akademik kaynaklar, fiziki imkanlar ve yönetimsel tutarlılık gibi çeşitli boyutlardaki memnuniyetlerini ölçerek kapsamlı bir değerlendirme sunar.

Yapı

Ölçek, öğrencilerin üniversitelerindeki eğitim deneyimlerinin çok boyutlu yapısını ölçmek üzere tasarlanmıştır. Ölçülen yapı (konstrakt), “Beden Eğitimi ve Spor Öğretimi Veren Üniversitelerde Algılanan Eğitim Kalitesi”dir. Bu yapı genellikle aşağıdaki temel boyutları içerecek şekilde geliştirilmiştir:

• Yönetimsel Kalite: Yöneticilerin liderlik özellikleri, dürüstlükleri, şikayetleri dikkate alma ve geleceğe dönük planlama yetenekleri.
• Öğretim Kalitesi ve Akademik Ortam: Öğretim elemanlarının entelektüel yapıları ve öğrencilerin iş hayatına uygun deneyim kazanma fırsatları.
• Fiziki ve Sosyal İmkanlar: Akademik bina, sınıfların uygunluğu ve öğrencilerin sanatsal, araştırma ve proje geliştirme imkanlarına erişimi.

Geçerlik

Ölçeğin bilimsel geçerliliğini sağlamak amacıyla kapsamlı çalışmalar yürütülmüştür. İlk aşamada, madde havuzunun ölçmek istediği yapıyı temsil edip etmediğini kontrol etmek için uzman görüşleri alınmış ve bu doğrultuda kapsam geçerliliği sağlanmıştır.

Ölçeğin teorik yapısının ampirik verilerle uyumunu test etmek amacıyla ise yapı geçerliliği analizleri yapılmıştır. Bu analizler, Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) olmak üzere iki aşamalı olarak gerçekleştirilmiştir. AFA, ölçeğin boyut yapısını keşfetmeye yardımcı olurken, DFA ise geliştirilen modelin veri setine ne kadar iyi uyduğunu doğrulamıştır.

Güvenirlik

Ölçekten elde edilen puanların tutarlılığını ve kararlılığını belirlemek amacıyla güvenilirlik testleri uygulanmıştır. Ölçeğin iç tutarlılığı, yaygın olarak kullanılan Cronbach Alpha güvenilirlik katsayısı hesaplanarak test edilmiştir. Yüksek Cronbach Alpha değerleri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin faktör yapısını belirlemek ve doğrulamak için istatistiksel analizler kritik bir rol oynamıştır.

• Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA): Ölçek maddelerinin hangi faktörler altında toplandığını ve bu faktörlerin ölçülen yapıyı ne kadar açıkladığını belirlemek için kullanılmıştır. AFA sonuçları, ölçeğin alt boyutlarını ve nihai yapısını oluşturmada temel teşkil etmiştir.
• Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA): AFA ile belirlenen veya teorik olarak öngörülen faktör yapısının, yeni bir örneklem üzerinde geçerli olup olmadığını test etmek için DFA kullanılmıştır. DFA, modelin uyum indekslerini (RMSEA, CFI, TLI vb.) inceleyerek ölçeğin yapısal modelinin sağlamlığını kanıtlamıştır.

Enstrüman

Test Türü: Geliştirme

Format: 5’li Likert Ölçeği. Örnek derecelendirme: (1= Tamamen katılıyorum – 5= Hiç katılmıyorum)

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Üniversite Öğrencileri (Beden Eğitimi ve Spor Öğretimi Bölümleri)

Yaş Grubu: Genç Yetişkinler (Tipik olarak 18-25 yaş aralığı)

Popülasyon Detayları: Türkiye Cumhuriyeti üniversitelerinin Beden Eğitimi ve Spor Öğretimi veren programlarında kayıtlı öğrenciler.

Test Metodolojisi: Öz bildirim (Self-report) yöntemiyle öğrencilerin algılarını ve memnuniyet düzeylerini ölçmeye dayalı anket metodolojisi kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Algılanan Kalite, Yönetimsel Destek, Öğretim Elemanları, Yapı Geçerliliği, Güvenilirlik Katsayısı, Akademik Program, Spor Eğitimi.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Kurum E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değildir.

Yazışma Adresi: Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara (Tezin yapıldığı kurum)

İzinler & Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2015

İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik bir doktora tezi kapsamında geliştirilmiştir. Kullanım izinleri ve telif hakları için yazar (Yücel Paktaş) ve ilgili üniversite (Gazi Üniversitesi) ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

PDF Durumu: Ölçeğin orijinal PDF dosyası kaynağında belirtilmemiştir.

Referanslar

• Paktaş, Y. (2015). Öğrenci algıları çerçevesinde beden eğitimi ve spor öğretimi veren üniversitelerde eğitim kalitesi(Doktora tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

Beden Eğitimi ve Spor Öğretimi Veren Üniversitelerde Eğitim Kalitesi Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmuş olup, hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

1. Yöneticiler liderlik özelliklerine sahiptir
2. Yöneticiler şikayetleri dikkate alır
3. Öğrencilerin öğretme deneyimleri iş hayatına uygundur
4. Öğretim elemanları gerekli entelektüel yapıya sahiptir
5. Akademik bina ve sınıflar amacına uygun dizayn edilmiştir
6. Öğrencilere araştırma ve proje hazırlamaları için fırsat verilir
7. Öğrenciler sanatsal yeteneklerine (resim, müzik, tiyatro, sinema vb) geliştirmek için yeterli imkanlara sahiptir
8. Yöneticiler tutarlı, dürüst ve güvenilirdir
9. Yöneticiler geleceğe dönük planlama yapabilir
10. Ders programları, ara ve yıl sonu sınavlarının tarih ve saatleri zamanında ilan edilir