Table of Contents
Özet
Teknolojik Pedagojik ve Alan Bilgisi Ölçeği (TPABÖ), İngilizce literatürde bilinen adıyla Technological Pedagogical and Content Knowledge (TPACK) çerçevesini ölçmek amacıyla İsmail Şahin tarafından 2011 yılında geliştirilmiş bir ölçektir. Bu ölçek, öğretmen adaylarının veya mevcut öğretmenlerin teknoloji, pedagoji ve alan bilgisi arasındaki karmaşık etkileşime dair yeterliliklerini ve öz-yeterlik algılarını değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Ölçeğin geliştirilmesi, öğretmenlerin 21. yüzyıl becerilerini destekleyen öğrenme ortamları yaratma kapasitelerinin belirlenmesi açısından kritik öneme sahiptir.
Anahtar Kelimeler
Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi, TPACK, Öğretmen Yeterliliği, Teknoloji Entegrasyonu, Ölçek Geliştirme, Öz-yeterlik.
Yazarlar
İsmail Şahin
Amaç
Ölçeğin temel amacı, öğretmenlerin veya öğretmen adaylarının sahip olduğu Teknolojik Pedagojik ve Alan Bilgisi (TPAB) düzeylerini geçerli ve güvenilir bir şekilde belirlemektir. TPAB, öğretmenlerin teknolojiyi ders içeriklerine uygun pedagojik yöntemlerle ne kadar etkili birleştirebildiklerini gösteren kapsamlı bir bilgi modelidir.
Bu araştırma, özellikle Türk eğitim bağlamında, öğretmenlerin teknoloji entegrasyonu konusundaki mevcut durumlarını tespit etmek ve bu alandaki gelişim ihtiyaçlarını ortaya koymak üzere tasarlanmıştır. Ölçek, öğretmen eğitiminde ve mesleki gelişim programlarında kullanılan teknolojilerin etkinliğini değerlendirmede bir araç olarak hizmet vermektedir.
Yapı
Teknolojik Pedagojik ve Alan Bilgisi Ölçeği, Mishra ve Koehler tarafından ortaya konan yedi temel bilgi alanından oluşan TPACK çerçevesine dayanmaktadır. Bu yapı, üç ana bilgi türünün (Teknoloji Bilgisi, Pedagojik Bilgi ve Alan Bilgisi) kesişimlerini temsil eder:
- Alan Bilgisi (Content Knowledge – CK): Öğretilmesi gereken konu hakkındaki bilgi.
- Pedagojik Bilgi (Pedagogical Knowledge – PK): Öğretim yöntemleri, sınıf yönetimi ve öğrenci değerlendirme süreçlerine dair bilgi.
- Teknoloji Bilgisi (Technology Knowledge – TK): Dijital araçlar, donanım ve yazılımlar hakkında bilgi.
- Pedagojik Alan Bilgisi (Pedagogical Content Knowledge – PCK): Alan bilgisinin öğrenci ihtiyaçlarına uygun olarak nasıl öğretileceğine dair bilgi.
- Teknolojik Alan Bilgisi (Technological Content Knowledge – TCK): Belirli bir içeriği öğretmek için hangi teknolojilerin kullanılabileceği bilgisi.
- Teknolojik Pedagojik Bilgi (Technological Pedagogical Knowledge – TPK): Öğretim süreçlerini geliştirmek için teknolojinin nasıl kullanılacağına dair bilgi.
- TPACK (Teknolojik Pedagojik ve Alan Bilgisi): Tüm bu alanların entegre ve sinerjik kullanımı. Ölçek, bireyin bu entegre bilgiyi ne ölçüde kullandığını ölçmeyi hedefler.
Geçerlik
Ölçek geliştirme çalışmalarında, İsmail Şahin (2011) tarafından ölçeğin psikometrik özelliklerinin incelenmesi için çeşitli geçerlik çalışmaları yürütülmüştür. Bu çalışmalar genellikle yapı geçerliğini sağlamak üzere Faktör Analizi yöntemlerini içermektedir.
Yapılan analizler sonucunda, ölçeğin teorik TPACK yapısını temsil eden alt boyutları başarılı bir şekilde ayrıştırdığı ve maddelerin ilgili yapıları ölçtüğü tespit edilmiştir. Ancak, orijinal kaynakta spesifik geçerlik katsayılarına dair detaylı bilgi sunulmamıştır.
Güvenirlik
Ölçeğin iç tutarlılığını değerlendirmek amacıyla güvenirlik analizleri gerçekleştirilmiştir. Ölçek geliştirme çalışmalarında yaygın olarak kullanılan Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı hesaplanmıştır.
Şahin (2011) tarafından yapılan çalışmada, ölçeğin genel olarak yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğu rapor edilmiştir. Yüksek güvenirlik katsayıları, ölçeğin tutarlı sonuçlar ürettiğini ve TPACK yeterliliğini güvenilir bir şekilde ölçebildiğini göstermektedir.
Faktör Analizi
Ölçeğin yapı geçerliğini test etmek ve TPACK modelinin boyutlarını doğrulamak için hem Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır.
Faktör analizi sonuçları, geliştirilen ölçeğin, TPACK çerçevesinin öngördüğü ayrık ancak ilişkili bilgi alanlarını temsil eden alt boyutlara sahip olduğunu doğrulamıştır. Bu analizler, ölçeğin çok boyutlu yapısının ampirik kanıtını sunarak, her bir bilgi türünün bağımsız olarak değerlendirilebilmesine olanak tanır.
Araç
Test Türü: Geliştirme, Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Survey)
Format: Genellikle 5’li veya 7’li Likert Ölçeği formatında puanlama kullanılmaktadır (Örneğin: Kesinlikle Katılmıyorum’dan Kesinlikle Katılıyorum’a).
Mevcut Dil: Türkçe
Popülasyon Grubu: Öğretmenler ve Öğretmen Adayları (Hizmet öncesi ve hizmet içi eğitim gören eğitimciler).
Yaş Grubu: Yetişkin (Genellikle üniversite öğrencileri ve çalışan profesyoneller).
Popülasyon Detayları: Şahin (2011) çalışmasında genellikle eğitim fakültelerinin çeşitli bölümlerinde okuyan öğretmen adayları kullanılmıştır.
Test Metodolojisi: Katılımcıların, teknoloji, pedagoji ve alan bilgisini entegre etme becerilerine dair ifadelere ne ölçüde katıldıklarını belirtmeleri istenir.
Anahtar Kelimeler
Öğretmen Eğitimi, Eğitim Teknolojileri, Yeterlilik Modelleri, TPACK, Pedagojik Bilgi, Alan Bilgisi.
Yazarlar
Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.
Kurum E-posta Adresleri: [email protected]
Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir. (Sorumlu Yazar: İsmail Şahin, Selçuk Üniversitesi).
İzinler, Ücret ve Test Yılı
İzinler: Ölçeğin ticari olmayan akademik kullanımları için yazar ile iletişime geçilmesi önerilir.
Ücret: Bilgi mevcut değildir. (Genellikle akademik geliştirme ölçekleri ücretsizdir.)
Test Yılı: 2011
Kaynaklar
Sahın,I.(2011). Development of Survey of Technologıcal Pedagogıcal And Content Knowledge(TPACK).
The Turkish Online Journal of Educational Technology, 10(1), 97-105.
Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: technological-pedagogical-and-content-knowledge-tpack-toad.pdf
Teknolojik Pedogojik ve Alan Bilgisi Ölçeği Maddeleri
ÖNEMLİ: Bu bölüme ait ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte mevcut değildir ve bu nedenle burada listelenememiştir.
Cite this article
memjavad (2025). Teknolojik Pedogojik ve Alan Bilgisi Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/teknolojik-pedogojik-ve-alan-bilgisi-olcegi/
memjavad. "Teknolojik Pedogojik ve Alan Bilgisi Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 15 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/teknolojik-pedogojik-ve-alan-bilgisi-olcegi/.
memjavad. "Teknolojik Pedogojik ve Alan Bilgisi Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/teknolojik-pedogojik-ve-alan-bilgisi-olcegi/.
memjavad (2025) 'Teknolojik Pedogojik ve Alan Bilgisi Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/teknolojik-pedogojik-ve-alan-bilgisi-olcegi/.
[1] memjavad, "Teknolojik Pedogojik ve Alan Bilgisi Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.
memjavad. Teknolojik Pedogojik ve Alan Bilgisi Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.