Stroop Testi TBAG Formu

Özet

Stroop Testi TBAG Formu, temel olarak Stroop Etkisi prensiplerine dayanan ve Türkiye Bilimler Akademisi (TBAG) tarafından standardize edilen bir uyarlama ölçeğidir. Bu form, özellikle 6-11 yaş grubu çocuklarda bilişsel kontrol, seçici dikkat ve tepki inhibisyonu gibi yürütücü işlevleri değerlendirmek amacıyla geliştirilmiştir. Ölçeğin standardizasyon çalışması, Türk çocuk popülasyonuna özgü normatif verileri sağlamayı hedeflemiştir. Bu çalışma, ölçeğin psikometrik özelliklerini (geçerlik ve güvenirlik) detaylı bir şekilde incelemiştir.

Anahtar Kelimeler

Stroop Testi, TBAG Formu, Yürütücü İşlevler, Seçici Dikkat, İnhibisyon, Standardizasyon, Çocuk Psikolojisi, Nöropsikoloji.

Yazarlar

Birim Günay Kılıç, Ali İhsan Koçkar, Murat Irak, Şebnem Şener, Sirel Karakaş.

Amaç

Stroop Testi TBAG Formunun temel amacı, 6-11 yaş aralığındaki Türk çocuk popülasyonunda Stroop Etkisi yoluyla ölçülen bilişsel kontrol ve dikkat süreçlerini standardize etmektir. Bu standardizasyon çalışması, klinik ve araştırma ortamlarında güvenilir ve geçerli bir nöropsikolojik değerlendirme aracı sağlamayı amaçlamaktadır.

Ölçek, özellikle yürütücü işlevler içinde yer alan dikkat süreçlerinin hızını ve doğruluğunu ölçerek, dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) gibi durumların değerlendirilmesine katkıda bulunur.

Yapı

Ölçek, temel olarak seçici dikkat, tepki inhibisyonu ve bilişsel esnekliği içeren yürütücü işlevler yapısını ölçmektedir. Stroop testi, katılımcının bir kelimenin anlamını görmezden gelerek o kelimenin yazıldığı mürekkep rengini adlandırması gerektiğinde ortaya çıkan müdahale (interferans) düzeyini nicelendirir.

TBAG Formu, bu bilişsel süreçlerin çocukluk dönemindeki gelişimini değerlendirmeye olanak tanır ve nöropsikolojik araştırmalar için kritik bir araçtır.

Geçerlik

Stroop Testi TBAG Formunun geçerlik çalışmaları kapsamında, ölçeğin süre puanları ile deneklerin okuma hızı puanları arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Bu analizler, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı yapıyı (bilişsel müdahale ve işlem hızı) ne ölçüde temsil ettiğini belirlemek için önemlidir.

Elde edilen veriler, faktör analizi tekniği kullanılarak değerlendirilmiş ve Stroop Testi’nin süre puanlarının, okuma hızı faktöründen bağımsız veya ilişkili olarak hangi bilişsel boyutları temsil ettiğine dair yapısal geçerlik kanıtları aranmıştır. Bu yaklaşım, ölçeğin yapısal geçerliğine dair önemli bulgular sunmuştur.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik incelemesi, 92 denek üzerinde test-tekrar test tekniği kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bu yöntem, ölçeğin zaman içinde tutarlı sonuçlar verip vermediğini belirlemek için uygulanmıştır.

Stroop Testi TBAG Formu tamamlama süresi puanları için hesaplanan güvenirlik katsayıları (r), .63 ile .81 arasında değişmektedir. Bu katsayılar, ölçeğin farklı zamanlarda uygulandığında makul düzeyde bir tutarlılığa sahip olduğunu göstermiş ve elde edilen tüm katsayıların istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlenmiştir.

Faktör Analizi

Geçerlik çalışmaları sırasında, Stroop Testi TBAG Formunun ölçüm süreleri (tamamlama zamanı puanları) ve deneklerin bağımsız okuma hızı puanları üzerine faktör analizi uygulanmıştır. Bu analiz, Stroop müdahale puanlarının temel okuma ve işlem hızı faktörlerinden ayrışan ayrı bir bilişsel yükü temsil edip etmediğini ortaya koymayı amaçlamıştır.

Faktör analizinin kullanımı, ölçeğin yapısal saflığını ve farklı bilişsel bileşenlerin ölçümdeki etkisini belirlemede metodolojik bir derinlik sağlamıştır. Bu analiz, Stroop Testi TBAG Formunun temel olarak dikkat ve inhibisyon boyutlarını başarıyla ölçtüğünü destekleyen bir kanıt sunmuştur.

Enstrüman

Test Type: Uyarlama (Adaptation)

Format: Süreye Dayalı Performans Testi (Time-Based Performance Test)

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Çocuklar (Children)

Age Group: 6-11 yaş grubu (6-11 age group)

Population Details: Türkiye popülasyonunda standardizasyon çalışması yapılmıştır. Güvenirlik çalışması 92 denek üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Methodology: Klasik Stroop Etkisi paradigmasını kullanarak, kelime okuma ve renk adlandırma görevlerini içerir. Tamamlama süresi, temel performans göstergesi olarak kullanılır.

Anahtar Kelimeler

Nöropsikolojik Test, Bilişsel Performans, Dikkat Testi, İnhibitör Kontrol, Okuma Hızı, Standardizasyon Çalışması.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değildir.

Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar: Birim Günay Kılıç)

Correspondence Address: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Stroop Testi TBAG Formunun standardizasyon çalışması 2002 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin kullanım izinleri ve ücret bilgileri için sorumlu yazar Birim Günay Kılıç ile iletişime geçilmesi tavsiye edilmektedir.

Kaynaklar

Kılıç, B. G., Koçkar, A. İ., Irak, M., Şener, Ş., & Karakaş, S. (2002). Stroop Testi TBAG Formunun 6-11 yaş grubu çocuklarda standardizasyon çalışması. Çocuk ve Gençlik Ruh Sağlığı Dergisi, 9(2), 86-99.

Bu makalenin tam metni çevrimiçi olarak erişilebilir: scopemed.org.

The original PDF can be downloaded here: stroop-testi-tbag-formu-toad.pdf.

Stroop Testi TBAG Formu Maddeleri

ÖNEMLİ: Orijinal kaynakta ölçek maddeleri (sorular veya görev listeleri) açıkça belirtilmemiştir. Stroop Testi, yapısal olarak kartlar veya ekran üzerinde sunulan renk ve kelime kombinasyonlarından oluşur. Bu formun maddeleri ve uygulama detayları, standardizasyon çalışmasının yapıldığı dergide (Çocuk ve Gençlik Ruh Sağlığı Dergisi) detaylı olarak bulunabilir.