Sivil Birey Ölçeği

Öz

Sivil Birey Ölçeği, Rüştü Yeşil tarafından 2017 yılında, öğretim elemanlarının sivil birey olma düzeylerini belirlemek amacıyla geliştirilmiş özgün bir ölçektir. Bu psikometrik araç, bireylerin toplumsal sorumluluk, katılımcılık ve kamusal alana katkı sağlama eğilimlerini ölçmeyi hedeflemektedir. Ölçeğin geliştirme süreci, özellikle üniversitelerde görev yapan akademik personelin sivil toplum ve demokratik yaşam pratiklerine ne ölçüde dahil olduğunu araştırmayı amaçlamıştır. Çalışma, ölçeğin yapısal uygunluğunu, iç tutarlılığını ve geçerliğini inceleyerek, eğitim araştırmaları alanında kullanılabilecek güvenilir bir ölçüm aracı sunmaktadır. Ölçek, bireyin sivil katılımını çok boyutlu bir perspektifle ele almaktadır.

Anahtar Kelimeler

Sivil Birey Ölçeği, Sivil Toplum, Sivil Birey, Öğretim Elemanları, Toplumsal Katılım, Psikometrik Geliştirme, Ölçek Geliştirme.

Yazarlar

Rüştü Yeşil

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, üniversitelerde görev yapan akademik personelin ve genel olarak Öğretim Elemanlarının sivil birey olma düzeylerini, yani toplumsal sorumluluk ve aktif katılım eğilimlerini nesnel bir şekilde belirlemektir. Bu araç, eğitim kurumları içindeki sivil bilinç düzeyini tespit etmeye ve bu bilincin geliştirilmesi için potansiyel müdahale alanlarını saptamaya yardımcı olmayı amaçlamaktadır. Ölçeğin kullanımı, akademik çevrenin sivil sorumluluk bağlamındaki potansiyel katkısını ve bu alandaki eksiklikleri anlamayı kolaylaştırmaktadır.

Ölçek, öğretim kadrosunun sadece mesleki rolleriyle değil, aynı zamanda toplumun aktif bir parçası olarak üstlendikleri rollerle ilgili tutumlarını ve davranışlarını değerlendirmek üzere tasarlanmıştır. Bu bağlamda, ölçek, bireylerin kamusal sorunlara duyarlılığını ve çözüm üretme kapasitelerini ölçmeye odaklanmaktadır.

Yapı

Sivil Birey Ölçeği, bireyin sivil hayata katılımını ve toplumsal sorumluluk bilincini yansıtan çok boyutlu bir yapıyı ölçmektedir. Ölçeğin dayandığı temel Sivil Birey kavramı, vatandaşların topluluklarının yaşamına aktif olarak katılma, kamusal sorunlara duyarlı olma ve sivil kurumlar aracılığıyla değişim yaratma yeteneğini içerir. Bu yapı, kuramsal olarak sosyal adalet, gönüllülük ve demokratik katılım gibi alt boyutları barındırmaktadır.

Ölçek, bu yapısal unsurları Öğretim Elemanları popülasyonu bağlamında ölçmek üzere formüle edilmiş olup, akademik personelin sivil angajmanını derinlemesine inceleme fırsatı sunar. Ölçek maddeleri, genellikle bireylerin sivil aktivitelere katılma sıklığını ve bu aktivitelere yönelik inançlarını değerlendirmektedir.

Geçerlik

Yeşil (2017) tarafından yürütülen geliştirme çalışması, ölçeğin yapısal Geçerlik analizlerini içermektedir. Bu analizler, ölçek maddelerinin kuramsal olarak varsayılan yapıyı ne ölçüde temsil ettiğini belirlemek amacıyla Açımlayıcı ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (AFA ve DFA) yöntemlerini içermiştir. Çalışmanın bulguları, ölçeğin hedeflenen sivil birey olma yapısını doğru ve tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösteren istatistiksel kanıtları sunmayı amaçlamıştır.

Ölçek maddelerinin faktör yüklerinin yüksek olması ve model uyum indekslerinin kabul edilebilir sınırlar içinde yer alması, Sivil Birey Ölçeği’nin yapı geçerliğinin sağlandığını göstermektedir. Bu, ölçeğin sivil birey olma düzeyini ölçmede geçerli bir araç olduğunu desteklemektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin Güvenirlik incelemesi, iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Ölçek geliştirme çalışması (Yeşil, 2017), ölçeğin farklı zamanlarda veya farklı madde setleriyle tutarlı sonuçlar verdiğini göstermeyi amaçlamıştır. Yüksek iç tutarlılık katsayıları, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme konusunda birbiriyle uyumlu olduğunu ve ölçüm hatasının düşük olduğunu işaret eder.

Güvenirlik analizleri, Sivil Birey Ölçeği’nin güçlü ve yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermiştir. Bu sonuç, ölçeğin akademik araştırmalarda güvenle kullanılabileceğini ve elde edilen ölçümlerin kararlı olduğunu doğrulamaktadır.

Faktör Analizi

Sivil Birey Ölçeği’nin faktör yapısı, ölçek geliştirme sürecinin temel bir bileşeni olarak Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ile incelenmiştir. Bu analiz, ölçeğin kuramsal olarak varsayılan sivil birey yapısını ampirik olarak destekleyip desteklemediğini ortaya koymuştur. Analizler sonucunda ölçeğin kaç boyuttan oluştuğu ve bu boyutların sivil katılımın hangi yönlerini (örneğin, sosyal sorumluluk, gönüllülük, siyasi ilgi) temsil ettiği belirlenmiştir.

Faktör analizinin sonuçları, ölçeğin güçlü ve net bir faktör yapısına sahip olduğunu ve sivil birey olma kavramının karmaşıklığını yansıtan birden fazla alt boyuta ayrıldığını göstermiştir. Bu yapı, ölçeğin teorik temellerini sağlamlaştırmaktadır.

Araç

Test Türü: Geliştirme Ölçeği (Özgün Psikometrik Araç).

Format: Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği.

Mevcut Diller: Türkçe.

Popülasyon Grubu: Yetişkinler, özellikle Öğretim Elemanları (Akademik Personel).

Yaş Grubu: Çalışan Yetişkin Popülasyonu (Genellikle 25 yaş ve üzeri).

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki üniversitelerde görev yapan akademik ve idari personel. Ölçek, bu popülasyonun sivil bilinç düzeyini ölçmek üzere standardize edilmiştir.

Test Metodolojisi: Öz Bildirimli Anket Metodu.

Anahtar Kelimeler

Akademik Personel, Sivil Bilinç, Toplumsal Sorumluluk, Geçerlik Çalışması, Güvenirlik Analizi, Rüştü Yeşil, Eğitim Araştırmaları.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Veri mevcut değildir.

İletişim E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Makalenin yayımlandığı dönemdeki yazarın akademik kurumu (Detaylı bilgi makalede mevcuttur).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, Rüştü Yeşil tarafından 2017 yılında yayımlanan makale kapsamında geliştirilmiştir. Ölçeğin akademik ve ticari olmayan araştırmalarda kullanımı için yazarın izni alınması tavsiye edilir. İletişim, sorumlu yazarın sağladığı e-posta adresi ([email protected]) üzerinden kurulmalıdır. Ölçeğin geliştirme ve yayımlanma yılı 2017‘dir.

Ölçeğin orijinal makalesi ERIC veritabanında açık erişime sunulmuştur. Makalenin orijinal PDF bağlantısı: files.eric.ed.gov.

Kaynakça

Yeşil, R. (2017). Validity and reliability study of the scale for determining the civic-mindedness levels of teaching staff. Journal of Education and Training Studies, 5(4), 44-53. doi: 10.11114/jets.v5i4.2116.

Ölçeğe ait ek PDF dosyaları aşağıdaki bağlantılardan indirilebilir:

• sivil-birey-olcegi-toad.pdf
• sivil-birey-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

Sivil Birey Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

(Bu akademik giriş için orijinal kaynakta ölçek maddeleri sağlanmamıştır. Kullanıcıların ölçek maddelerine ulaşmak için yukarıda belirtilen kaynak makaleye başvurmaları gerekmektedir.)