Sinerjik İklim Ölçeği

Özet

Sinerjik İklim Ölçeği (SİÖ), kurumsal veya örgütsel bağlamlarda çalışanlar arasındaki işbirliği, uyum, grup dinamikleri ve dayanışma düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Ölçek geliştirme çalışması, 2014 yılında Ahmet Kaya tarafından gerçekleştirilmiş olup, hem Türkçe hem de Slovakça formlarının güvenirlik ve geçerlik analizleri yapılmıştır. SİÖ, örgüt ikliminin sinerjik potansiyelini değerlendirerek, kurumsal amaç birliğine ve yüksek düzeyde işbirliğine işaret eden faktörleri incelemektedir.

Ölçek, kurum çalışanlarının ortak vizyon etrafında toplanma yeteneğini, resmi olmayan ilişkilerin (informal) gücünü ve engellerle başa çıkma kapasitesini ölçen 16 maddeden oluşmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Sinerjik İklim, Örgüt İklimi, Grup Dinamiği, Dayanışma, Kurumsal Uyum, Faktör Analizi, Psikometrik Ölçek.

Yazarlar

Ahmet Kaya

Amaç

Sinerjik İklim Ölçeği’nin temel amacı, eğitim kurumları ve benzeri organizasyonlarda mevcut olan sinerjik iklim düzeyini tespit etmek ve bu iklimin yapısal bileşenlerini ortaya koymaktır. Ölçek, çalışanlar arasındaki uyum, vizyon birliği, görev yönelimli işbirliği ve karşılıklı destek gibi unsurların yoğunluğunu ölçmeyi hedefler.

Bu ölçek, yöneticilere ve araştırmacılara, kurum içi etkileşimlerin kalitesini ve çalışanların ortak hedeflere ulaşma kapasitesini değerlendirmede standartlaştırılmış bir araç sunmaktadır. Ölçeğin geliştirilmesi, hem Türkçe hem de Slovakça kültürlerinde geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı oluşturma ihtiyacından doğmuştur.

Yapı

Ölçek, literatürde Sinerjik İklim olarak adlandırılan karmaşık bir örgütsel yapıyı ölçmektedir. Bu yapı, bir kurumdaki çalışanların bireysel çabalarının toplamından daha büyük bir sonuç yarattığı durumu ifade eder. Bu sinerji, yüksek derecede grup dinamiği, ortak vizyon ve güçlü dayanışma ile karakterize edilir.

Sinerjik İklim Ölçeği, Türkçe formunda iki ana boyutta bu yapıyı ele almaktadır: Amaç Birliği – Uyum Boyutu ve Grup Dinamiği – Vizyon – Dayanışma Boyutu. Bu boyutlar, çalışanların kurumsal hedeflere ne ölçüde bağlı olduğunu, işbirliği içinde olup olmadığını ve zorluklarla kolektif olarak başa çıkma yeteneklerini belirler.

Geçerlik

Sinerjik İklim Ölçeği’nin yapısal geçerliği, hem Keşifsel Faktör Analizi (KFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemleri kullanılarak kapsamlı bir şekilde test edilmiştir. Bu analizler, ölçeğin teorik olarak öngörülen faktör yapısını empirik verilerle destekleyip desteklemediğini göstermiştir.

Yapılan analizler sonucunda, ölçeğin Türkçe formunun iki ana faktörlü bir yapıya sahip olduğu tespit edilmiştir. Bu iki faktör, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı sinerjik iklim kavramının temel bileşenlerini temsil etmektedir. Geçerlik ile ilgili geniş bilgi için makalenin tam metni incelenebilir. Makalenin orijinal PDF bağlantısı aşağıdadır: https://academicjournals.org/journal/ERR/article-full-text-pdf/EF0F64E47829.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılığını ve dolayısıyla güvenirliğini belirlemek amacıyla Cronbach’s Alpha iç tutarlılık katsayısı hesaplanmıştır. Yüksek Alpha değerleri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir. Bu hesaplamalar, ölçeğin güvenilirliğini destekleyici nitelikte sonuçlar vermiştir.

Güvenirlik analizleri, geçerlik analizleriyle paralel olarak yürütülmüştür. Elde edilen güvenirlik katsayıları, ölçeğin hem genel olarak hem de alt boyutlar bazında yeterli düzeyde güvenilir olduğunu kanıtlamıştır. Güvenirlik sonuçları hakkında detaylı bilgi, makalenin tam metninde yer almaktadır. Makalenin orijinal PDF bağlantısı aşağıdadır: https://academicjournals.org/journal/ERR/article-full-text-pdf/EF0F64E47829.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal geçerliğini incelemek üzere uygulanan faktör analizi prosedürleri, ölçeğin 16 maddelik Türkçe formunun iki temel faktör altında toplandığını göstermiştir. Bu faktörler, ölçek maddelerinin teorik olarak beklendiği gibi ayrı ve anlamlı boyutları temsil ettiğini doğrulamıştır. Bu iki faktör şunlardır:

• Faktör 1: Amaç Birliği – Uyum Boyutu
• Faktör 2: Grup Dinamiği – Vizyon – Dayanışma Boyutu

Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) sonuçları, elde edilen iki faktörlü modelin veri ile iyi uyum gösterdiğini kanıtlamış, böylece ölçeğin yapısal bütünlüğü sağlamlaştırılmıştır. Analizler, ölçeğin kavramsal yapıyı başarılı bir şekilde ayırdığını göstermektedir.

Ölçek Bilgileri

Test Türü: Geliştirme Ölçeği (Örgütsel İklim Değerlendirmesi)

Format: Kendini Değerlendirme (Self-Report) Ölçeği

Mevcut Diller: Türkçe ve Slovakça

Popülasyon Grubu: Kurum çalışanları (Özellikle eğitim kurumlarında pilot çalışması yapılmıştır.)

Yaş Grubu: Yetişkinler (Çalışan Nüfus)

Popülasyon Detayları: Çalışma, kurumsal bağlamda görev yapan personeller üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: 5’li Likert tipi derecelendirme kullanılmıştır (1= Hiç Katılmıyorum – 5= Tamamen Katılıyorum). Ölçek toplam 16 maddeden oluşmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Örgütsel Sinerji, Kurumsal İklim, İşbirliği, İşbirliği, Likert Ölçeği, Eğitim Kurumları, SİÖ.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Veri Kaynağında Belirtilmemiştir.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Veri Kaynağında Belirtilmemiştir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2014

İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik bir makale kapsamında yayımlanmıştır. Kullanım izinleri ve potansiyel ücretler için sorumlu yazar Ahmet Kaya ile iletişime geçilmesi önerilmektedir.

PDF Kaynağı: Ölçeğin tam metin PDF dosyası bu linkten indirilebilir: sinerjik-iklim-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Kaya, A. (2014). Development of synergistic climate scale the reliability and validity of Turkish and Slovakian forms. Educational Research and Reviews, 9(20), 938-953. doi: 10.5897/ERR2014.1818

Makale Tam Metin Linki: academicjournals.org

Sinerjik İklim Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Sinerjik İklim Ölçeği (SİÖ)-İfadeler

Okulumuzda(kurumumuzda);

(1) Hiç Katılmıyorum (2) Az Katılıyorum (3) Orta Derecede Katılıyorum (4) Çok Katılıyorum (5)Tamamen Katılıyorum

Amaç Birliği – Uyum Boyutu

1. Çalışanlar kurumun amaçları doğrultusunda çalışmaktadırlar.
2. Kurum çalışanları birbirine olumsuz eleştiride bulunmazlar.
3. Kurumda çalışanlar bir saatin dişlileri gibi uyum ve ahenk içerisinde çalışmaktadırlar.

Grup Dinamiği – Vizyon – Dayanışma Boyutu

4. Kurum çalışanları arasında görev yönelimli bir işbirliği vardır.
5. Kurum çalışanları grup dinamiğine sahiptir ve bu sayede engellerle başa çıkmaktadırlar.
6. Kurum çalışanları adil, içten ve samimidirler.
7. Kurumun iç ve dış paydaşları kurumda var olan grup dinamiğine önem vermektedirler.
8. Kurum çalışanları grup menfaatlerini kendi menfaatlerinin önünde tutmaktadırlar.
9. Kurum çalışanları arasında resmi ilişkilerden ziyade informal ilişkiler (dostluk, fedakâr arkadaşlık… vb.) vardır.
10. Kurumun geleceğe ilişkin kestirimleri vardır.
11. Kalite ve kişisel gelişime dönük olumlu rekabet, kurumu amaçlarına daha da yakınlaştırmaktadır.
12. Kurum çalışanları bütün işleri koordineli bir şekilde yapmaktadırlar.
13. Kurum çalışanları arasında yüksek düzeyde dayanışma ve yardımlaşma duygusu hâkimdir.
14. Kurum çalışanları sürekli biçimde birbirlerinin eksiklerini tamamlamaktadırlar
15. Kurum çalışanlarını işlerini danışarak yaparlar.
16. Kurum çalışanları kendi için istediklerini meslektaşları için de isterler.