Sıfat Listesi Kişilik Testi

Özet

Sıfat Listesi Kişilik Testi (SLKT), orijinal adı Adjective Check List (ACL) olan psikolojik bir aracın Türkçe koşullarına uyarlanması çalışmasıdır. Orijinal olarak Harrison Gough ve Alfred Heilbrun tarafından geliştirilen ACL, bireylerin kendilerini tanımlamaları yoluyla çeşitli kişilik özelliklerini ve eğilimlerini ölçmeyi amaçlar. Türkiye’deki bu uyarlama çalışması, C. Savran tarafından 1993 yılında bir yüksek lisans tezi (Yüksek lisans tezi) kapsamında gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın temel amacı, ölçeğin dilsel eşdeğerliliğini, geçerliğini, güvenirliğini ve normlarını Türkiye popülasyonu için belirlemektir.

SLKT, katılımcıların kendilerine uygun olan sıfatları işaretlemesi prensibine dayanır ve genellikle 300 sıfattan oluşur. Bu uyarlama, Türk kültür ve dil yapısına uygun bir kişilik envanteri sağlamayı hedeflemiştir, böylece klinik ve araştırma ortamlarında kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir araç sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Sıfat Listesi Kişilik Testi, Adjective Check List, Kişilik Testi, Uyarlama, Savran 1993, Psikolojik Değerlendirme, Güvenilirlik, Geçerlik.

Yazarlar

Harrison Gough, Alfred Heilbrun (Orijinal Ölçek Geliştiricileri), C. Savran (Türkçe Uyarlamayı Gerçekleştiren).

[quads id=5]

Amaç

Sıfat Listesi Kişilik Testi’nin (ACL) temel amacı, bireyin kendi algılarına dayalı olarak geniş bir yelpazedeki kişilik özelliklerini hızlı ve etkin bir şekilde değerlendirmektir. Ölçek, özellikle bireylerin sosyal ve duygusal uyumlarını, motivasyonel ihtiyaçlarını ve kişilerarası davranışlarını yansıtan boyutları ölçmek için tasarlanmıştır.

Türkçe uyarlamasının (Savran, 1993) özel amacı ise, orijinal ACL’nin psikometrik özelliklerini Türk dili ve kültürü bağlamında doğrulamak ve bu sayede Türkiye’deki araştırmacılar ve uygulayıcılar için standartlaştırılmış bir araç sunmaktır. Bu çalışma, dilsel eşdeğerlilik ve kültürel uygunluğun sağlanmasına odaklanmıştır.

Yapı

Orijinal Adjective Check List (ACL), genellikle 37 farklı psikolojik yapı veya ölçeği ölçer. Bu yapılar, genel olarak üç ana kategoriye ayrılabilir: (1) Kontrol ve İhtiyaç Ölçekleri (örneğin, Başarı İhtiyacı, Baskın Olma İhtiyacı), (2) Temel Kişilik Ölçekleri (örneğin, Kalıcılık, Kişisel Uyum) ve (3) Transaksiyonel Analiz (TA) Ego Durumları (örneğin, Eleştirel Ebeveyn, Özgür Çocuk).

SLKT’nin ölçtüğü temel yapılar, bireyin kendini nasıl gördüğünü, başkalarıyla nasıl etkileşim kurduğunu ve yaşamdaki hedeflerine nasıl yaklaştığını kapsar. Bu sıfat temelli yaklaşım, hem bilinçli hem de bilinçaltı düzeydeki öz algıları yakalamada etkilidir ve geniş bir kişilik profilinin çıkarılmasına olanak tanır.

Geçerlik

Savran (1993) tarafından yürütülen uyarlama çalışması, ölçeğin Türkiye koşullarında geçerliğini kanıtlamayı amaçlamıştır. Geçerlik (Geçerlik), bir ölçme aracının gerçekten ölçmeyi amaçladığı yapıyı ölçüp ölçmediğini gösteren kritik bir psikometrik özelliktir.

Uyarlama sürecinde tipik olarak yapı geçerliği (faktör analizi ile), ölçüt bağımlı geçerlik ve eş zamanlı geçerlik yöntemleri kullanılır. Kaynak bilgide spesifik geçerlik katsayıları belirtilmemiş olsa da, yüksek lisans tezi, ölçeğin Türkçe formunun orijinal ölçekle kavramsal ve istatistiksel olarak tutarlı olduğunu göstermek üzere tasarlanmıştır. Bu tür uyarlama çalışmalarında, orijinal ölçek yapısının Türk popülasyonunda da korunup korunmadığının incelenmesi büyük önem taşır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirliği (Güvenirlik), ölçüm sonuçlarının zaman içinde veya farklı maddeler arasında tutarlı ve kararlı olup olmadığını gösterir. Savran (1993) çalışması, SLKT’nin güvenilirliğini değerlendirmeyi hedeflemiştir.

ACL gibi sıfat listesi temelli envanterlerde güvenirlik genellikle test-tekrar test güvenilirliği (zaman içindeki kararlılık) ve iç tutarlılık (Cronbach alfa katsayısı ile) yöntemleriyle incelenir. Uyarlama çalışması, Türk örnekleminde tatmin edici düzeyde güvenirlik katsayıları elde etmeyi amaçlamıştır, bu da ölçeğin tekrarlanan ölçümlerde benzer sonuçlar vereceğini garanti etmeye yardımcı olur.

Faktör Analizi

Sıfat Listesi Kişilik Testi’nin Türkçe uyarlamasında faktör analizi, ölçeğin çok boyutlu yapısının Türk popülasyonunda da doğrulanması için temel bir adımdır. Faktör analizi, çok sayıda sıfat maddesinin altında yatan temel kişilik boyutlarını veya faktörlerini ortaya çıkarmayı sağlar.

Orijinal ACL, çok sayıda yapıya sahip olduğundan, uyarlama çalışması, bu yapıların kültürel farklılıklara rağmen Türkçede de anlamlı ve ayrışabilir faktörler olarak ortaya çıkıp çıkmadığını test eder. Bu analiz, ölçeğin yapı geçerliğini sağlamlaştırmak ve orijinal teoriye uygunluğunu teyit etmek için kritik öneme sahiptir.

Ölçme Aracı

Test Türü: Uyarlama (Uyarlama) – Sıfat Listesi Kişilik Envanteri

Format: Sıfat Listesi Formatı (Katılımcının kendine uygun sıfatları işaretlemesi esasına dayanır. Genellikle ‘Evet/Hayır’ veya ‘Kendimi Tanımlıyor/Tanımlamıyor’ şeklinde ikili derecelendirme kullanılır.)

Mevcut Diller: Türkçe (Uyarlama), İngilizce (Orijinal)

Popülasyon Grubu: Yetişkinler ve Ergenler

Yaş Grubu: Genellikle 15 yaş ve üzeri

Popülasyon Detayları: Savran (1993) çalışması Marmara Üniversitesi’nde yüksek lisans tezi olarak yapıldığı için, örneklemin büyük olasılıkla üniversite öğrencileri ve genel popülasyondan oluştuğu varsayılabilir.

Test Metodolojisi: Bireysel veya grup uygulamasına uygun, kağıt-kalem testi. Katılımcılardan, genellikle 300 sıfattan oluşan listedeki kendilerini tanımlayan sıfatları işaretlemeleri istenir.

Anahtar Kelimeler

Kişilik Envanteri, Psikometrik Özellikler, Norm Çalışması, Dilsel Eşdeğerlilik, Kendini Tanımlama, Transaksiyonel Analiz.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilinmiyor (1993 Yüksek Lisans Tezi)

Bağlantı E-posta Adresleri: Bilinmiyor

Yazışma Adresi: Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü (Tezin Kaynağı)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı (Uyarlama): 1993

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari kullanımı ve kopyalanması genellikle telif hakkı sahibinin (orijinal ACL için Educational and Industrial Testing Service veya ilgili yayıncı) iznine tabidir. 1993 tezi, akademik araştırma amaçlı bir uyarlama çalışmasıdır.

Kaynaklar

• Savran, C. (1993). Sıfat Listesi’nin (Adjective Check List) Türkiye koşullarına uygun dilsel eşdeğerlilik, geçerlik, güvenirlik ve norm çalışması ve örnek bir uygulama (Yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.

[quads id=5]

Sıfat Listesi Kişilik Testi Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin maddeleri, kaynak içerikte sağlanmamıştır. Bu nedenle maddeler listelenememektedir. Orijinal ACL, genellikle 300 sıfattan oluşur.